کد خبر: 86072
ف
ویژه/

آخرین تلاش‌ شاه برای جلوگیری از سقوطش چگونه شکست خورد؟+فیلم

محمدرضا پهلوی با تشکیل شورای سلطنت قصد داشت به‌نحوی در قدرت بماند اما استعفای ناگهانی سید جلال‌الدین تهرانی تمام امید او را ناامید کرد.

آخرین تلاش‌ شاه برای جلوگیری از سقوطش چگونه شکست خورد؟+فیلم

سه روز قبل از سفر بدون بازگشت شاه از ایران در 26 دی ماه 1357، محمدرضا پهلوی اقدام به تشکیل شورای سلطنت کرد. هدف وی از تشکیل این شورا برای جلوگیری از سقوط سلطنت بود تا این افراد به مذاکره با سران انقلاب بپردازند.

تشکیل شورای سلطنت در حالی بود که امام خمینی نیز یک روز قبل از آن فرمان تشکیل شورای انقلاب را دادند و در نامه‌ای به ملت ایران نوشتند "در جهت تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به‌نام «شورای انقلاب اسلامی» مرکب از افراد باصلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق موقتاً تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد. اعضای این شورا در اولین فرصت مناسب معرفی خواهند شد".

اعضای شورای سلطنت عبارت‌ بودند از شاپور بختیار نخست‌وزیر، محمد سجادی رییس مجلس سنا، جواد سعید رییس مجلس شورای ملی، سیدجلال تهرانی نائب‌التولیه حرم رضوی(ع)، محمدعلی وارسته وزیر دارایی اسبق، عبدالله انتظام رییس هیأت مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، علیقلی اردلان وزیر دربار شاهنشاهی، علی‌آبادی دادستان سابق و ارتشبد عباس قره‌باغی رییس ستاد ارتش.

اولین جلسه این شورا روز 24 دی در حضور شخص شاه برگزار شد. شاه در ابتدای جلسه شورای سلطنت را به‌عنوان حافظ نظام در غیاب خودش دانست و از رؤسای مجلسین شورا و سنا خواست تا کار رأی اعتماد به کابینه بختیار به‌سرعت انجام پذیرد. این شورا آخرین امید محمدرضا پهلوی به ادامه سلسله‌اش و تماس اعضای شورا با امام خمینی بود تا در صورت امکان با دادن امتیازاتی با وی به توافق برسند.

از چپ: جلال‌الدین تهرانی رئیس شورای سلطنت کنار اردشیر زاهدی داماد شاه



در این جلسه ریاست شورای سلطنت به‌اتفاق آراء به سید جلال‌الدین تهرانی واگذار شد و محمدعلی وارسته نیز نائب‌رئیس شورا شد. شاید علت انتخاب جلال‌الدین تهرانی به سمت ریاست شورای سلطنت نیز به‌همین خاطر بود که او علاوه بر تحصیل دروس حوزوی، با برخی روحانیون رابطه خوبی داشت و سالها نائب‌التولیه حرم مطهر رضوی بود.

جلال‌الدین تهرانی فرزند سیدعلی شیخ‌الاسلام مرندی بود و پدرش لقب «شیخ الاسلام» را از مظفرالدین شاه گرفته بود. او در چند کابینه مختلف پهلوی دوم مسئولیت‌هایی همچون وزارت پست و تلگراف، وزیر مشاور و چند دوره نیز سناتور مجلس سنا بود و قرار شد برای دیدار با امام خمینی به پاریس برود.

26 دی‌ماه، امام خمینی(ره) به‌مناسبت فرا رسیدن اربعین در بیانیه‌ای شورای سلطنت را غیرقانونی و دخالت اعضای آن­ در امور مملکت را جرم دانستند؛ "به کسانی که در شورای سلطنت غیرقانونی به‌عنوان عضویت داخل شده‌اند، اخطار می‌کنم که این عمل غیرقانونی و دخالت آنان در مقدّرات کشور جرم است و بی‌درنگ از این شورا کناره‌گیری کنند و درصورت تخلف، مسئول پیش‌آمدها هستند". در همین روز بود که شاه از ایران فرار کرد.

امام خمینی در تاریخ 29 دی 57، در گفـت‌وگو با خبرنگار تلویزیون فرانسه درباره سفر رئیس شورای سلطنت به نوفل لوشاتو و ملاقات با ایشان فرمودند: "من تماسی با شورای سلطنت نمی‌توانم داشته باشم. ایشان (تهرانی) از من تقاضای ملاقات کرد و گفتم به ایشان تذکر بدهند که تا شما استعفا ندهید از شورای غیرقانونی سلطنت و تا اینکه اعلام نکنید که این استعفا برای این است که (شورای سلطنت) قانونی نیست، من با شما ملاقات نخواهم کرد".

 تلاش‌های تهرانی برای ملاقات با امام بی‌نتیجه ماند تا اینکه وی در اوج ناباوری استعفای خود را تقدیم امام کرد. وی در روز اول بهمن 57 در استعفای خود نوشت "یک‌شنبه 1 بهمن ماه 1357 هجری شمسی مطابق با 22 شهر صفرالمظفر 1399 هجری قمری. قبول ریاست شورای سلطنت از طرف اینجانب فقط برای حفظ مصالح مملکت و امکان تأمین آرامش اجتماعی آن بود ولی شورای سلطنت به‌سبب مسافرت اینجانب به پاریس که برای نیل به هدف اصلی بود تشکیل نگردید. در این فاصله اوضاع داخلی ایران سریعاً تغییر یافت به‌طوری که برای احترام به افکار عمومی با توجه به فتوای حضرت آیت‌الله العظمی خمینی ــ دامت برکاته ــ مبنی بر غیرقانونی بودن آن شورا آن را غیرقانونی دانسته کناره‌گیری کردیم.

از خداوند و اجداد طاهرین و ارواح مقدسه اولیای اسلامی مسئلت دارم که مملکت و دولت مسلمان ایران را در ظل عنایت حضرت امام عصر عجّل الله فرجه از هر گزندی مصون داشته و استقلال وطن عزیز ما را محفوظ فرمایند. محمدالحسینی سید جلال تهرانی"

متن استعفای سید جلال‌الدین تهرانی در مطبوعات ایران



فردای تقدیم استعفا به امام خمینی، جلال‌الدین تهرانی به حضور ایشان رسید و متن استعفای وی در حضور رسانه‌ها توسط آیت‌الله اشراقی قرائت شد. دومین ملاقات رئیس شورای سلطنت با امام خمینی در روز چهارم بهمن انجام شد و وی با آگاهی و اطمینان از سقوط حتمی رژیم پهلوی دیگر به تهران بازنگشت و به جنوب فرانسه رفت و به کارهای علمی مورد علاقه خود یعنی مطالعه در علم نجوم پرداخت.

7 بهمن 57 نیز امام خمینی در گفت‌وگو با یک خبرنگار فرانسوی، در پاسخ به این پرسش که "آیا سید جلال‌الدین طهرانی نمی‌تواند نقش واسطه مفیدی را میان شما و ارتش و بختیار ایفا کند؟" فرمودند: دولت بختیار، دولت غیرقانونی [است] و وساطت با او هیچ معنی ندارد و ارتش هم مقامی نیست که بتوان با او وارد مذاکره شد و تفاهم نمود.

به این ترتیب در پی استعفای رییس شورای سلطنت و غیرقانونی اعلام کردن آن، این شورا بی‌آنکه قدمی برای حفظ سلسله پهلوی بردارد عملاً تعطیل شد و بعد استعفای رئیس آن، یک جلسه آن به‌اصرار ارتشبد قره‌باغی تشکیل شد.  هدف اصلی از تشکیل آن، انتخاب ریاست جدید شورا برای امضای فرامین ارتش بود چون شاه اختیارات لازم را به قره‌باغی نداده بود.

با استعفای تهرانی و بالاگرفتن اختلافات بین اعضای شورا سلطنت، آخرین امید محمدرضا پهلوی برای باقی ماندن در قدرت به یأس تبدیل شد. رئیس مستعفی شورای سلطنت نیز در سال 66 در منزل مسکونی‌اش در فرانسه فوت کرد. پیکر سید جلال‌الدین تهرانی در سال 70 به ایران منتقل شد و کنار مقبره خانوادگی‌اش در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد.


download

منبع : تسنیم
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • طوفان شفر درترکیب جنجالی ابی پوشان
  • استیضاح وزیر کشور به هیئت رئیسه ارسال شد
  • صعود کیخا و تیم ژیمناستیک‌ ایران به فینال
  • «اسپانسر» در راه شورای عالی اصلاح طلبان
  • رهبر کره شمالی و همسرش در سرزمین پدری
  • دادگاه مشایی علنی برگزار می‌شود
  • تکذیب دخالت سپاه در تجمع مدرسه فیضیه
  • لاریجانی: با قاطعیت به پرونده‌ها رسیدگی می‌کنیم
  • فیلم/ سقوط مرگبار یک موتورسوار از روی پل!
  • بازی برگشت پرسپولیس با الدحیل
  • فیلم/ تعبیر سید ضیاءالدین دری از مرگ
  • اولین مدال سابر انفرادی ایران پس از ۴۴ سال
  • جنجال در اردوگاه استقلال
  • سپاه درباره اتفاقات فیضیه بیانیه می‌دهد
  • دستگیری ۱۰۰ نفر در پرونده‌های اخیر ارز و سکه
  • واکنش جواد خیابانی به شایعه مرگش
  • لیست مدیران دوتابعیتی را در اختیار نمایندگان
  • نوبخت: وقت حمایت از پول ملی است
  • اثبات شبهات مرگ پدر؟
  • بیانیه ۲۲۰ نماینده مجلس در حمایت از تدابیر دفاعی
  • سپاه درباره حواشی مدرسه فیضیه بیانیه می دهد
  • ریل‌گذاری دانشگاه آزاد اسلامی را تغییر می‌دهیم
  • پاسخ آیت‌الله علم‌الهدی فرزندت کجاست؟
  • فیلم/ادعای دوتابعیتی‌بودن یک مسئول!
  • توتال فرانسه رسما ایران را ترک کرد
  • فیلم/ دیکتاتوری به سبک «ربع پهلوی»!
  • نظام ایران جزء مقاوم‌ترین حکومت‌های منطقه است
  • تولید آنتی‌بیوتیک از نوعی پروتئین!
  • میوه یک‌ساله ۶۷ درصد جهش کرد
  • بازپس‌گیری ۵ هزار سکه غیرقانونی از یک خریدار
  • 9 خوردنی برای کاهش اضطراب
  • رونمایی از جنگنده جدید ایرانی
  • چرا عراق و ترکیه از ایران حمایت نکردند؟
  • کودتا در ترکیه حتمی است
  • عکس/مسلیمه شب دوم علامت کشی
  • حمله با خودرو 3 اسپانیایی را زخمی کرد
  • پشت پرده برکناری فرهاد رهبر از ریاست دانشگاه
  • آقای ظریف هزینه اشتباه شما را مردم باید بدهند؟
  • ترامپ: اسم نخست‌وزیر اسرائیل، «محمد» می‌شود
  • قبرمطهر حضرت مسلم ابن عقیل(ع)
  • طوفان برانکو در پرسپولیس ادامه دارد
  • آغاز مراسم برائت از مشرکین در سرزمین عرفات
  • فیلم/ شب اول مسلمیه حرم عبدالعظیم
  • فیلم/ دعای عرفه با نوای حاج شیخ حسین انصاریان
  • اعمال شب و روز عرفه
  • دلار در چندقدمی کانال ۹هزارتومان
  • تشکر نتانیاهو از آمریکا به سبب اعمال تحریم‌ها
  • بانک‌ها ۴ ماهه چقدر وام دادند؟
  • بارش‌ ها در سه استان شمالی ادامه می یابد
  • هشدار درباره احتمال وقوع سیل در مکه مکرمه
  • آمریکا شرط ترکیه برای آزادی کشیش را رد کرد
  • سرکرده داعش؛ نحیف، مأیوس و بی‌اعتماد
  • فیلم| پیام "رهبر انقلاب" به حجاج بیت‌الله‌الحرام
  • دلیل بزرگ شدن شکم مردان بعد از ازدواج
  • سکه های مردم در امانت بانک مرکزی
  • تلاش آمریکا برای بزرگنمایی خطرات داعش
  • بازدید سردار عبداللهی از پروژه قطار تهران- اصفهان
  • نکته جالب درباره آمار طلاق در تهران
  • بی‌شرف فحش است؟
  • درگیری خونین کشتی در قزوین!
  • سوءاستفاده مافیا از کودکان زباله‌گرد
  • شایعه درگذشت «جواد خیابانی» از کجا آب می‌خورد؟ +عکس
  • رژیم سعودی خطیب مسجدالحرام را بازداشت کرد
  • نظر همسر روحانی درباره چهارشنبه های سفید ؟
  • وزیر خارجه آلمان راهی لهستان می شود
  • تجدید دیدار "ماکان بند" با هواداران تهرانی خود
  • تصادف تانکر حمل سوخت
  • دیدار فرمانده نیروی زمینی ارتش آمریکا با شاه اردن
  • اولین دادگاه علنی یک مفسد اقتصادی بزرگ
  • فیلم/مسلمیه شب اول باحضور استادسازگار
  • فرصت 5 ماهه استانداردسازی خودروها
  • آغاز جشنواره فروش ویژه عید تا عید میزان
  • انفجار بمب کنار جاده‌ای در بلوچستان پاکستان
  • جزئیات گزارش وزیر دفاع در جلسه غیرعلنی مجلس
  • آماده باش راهور برای سفرهای آخر هفته