کد خبر: 44226
ف
حمیدرضا مقدم‌فر

آشنا و «تئوری‌سازی برای تحقیر ملی»

"نتیجه تبعی باور به اظهارات و نسخه‌هایی مشابه سخنان آقای آشنا چیزی جز عبث خواندن نفوذ منطقه‌ای ایران و دستور عقب‌گرد به امثال حاج قاسم سلیمانی به داخل کشور نیست."

آشنا و «تئوری‌سازی برای تحقیر ملی»

حمیدرضا مقدم‌فر کارشناس مسائل سیاسی طی یادداشتی که روزنامه صبح‌نو آن را منتشر کرده، به تحلیل اظهارات اخیر حسام‌الدین آشنا مشاور رئیس‌جمهور پرداخته است. آنچه در ذیل می‌خوانید متن کامل این یادداشت است:

آقای آشنا اخیراً طی یک سخنرانی پرسیده است: "در یک منطقه سوخته و ویران شده و سرشار از دولت‌های فرومانده، قدرت اول شدن اساساً چه مزیتی می‌تواند داشته باشد؟" جمع‌بندی و نسخه‌ای که ایشان در پی این پرسش ارائه کرده آن است که "قدرتمند شدن کشورها امروزه در رابطه مستقیم با میزان کارآمدی آنها در داخل کشورشان و در ارتباط با ملت‌های‌شان سنجیده می‌شود؛ اگر دولتی بتواند کارنامه قابل قبولی در کارآمدی به معنای حداکثر بهره‌وری از منابع با کمترین میزان فساد و بیشترین میزان مقبولیت و مشروعیت نزد مردم را کسب کند خواهد توانست مدلی برای قدرت سرآمد منطقه‌ای تعریف کند."

اظهارات این مشاور عالی رئیس‌جمهور در خصوص بی‌اهمیت بودن نقش‌آفرینی و تأثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران در منطقه آشوب‌زده و بی‌ثباتِ غرب آسیا و لزوم تمرکزِ صرف بر کارآمدی داخلی برای قدرتمند شدن و تبدیل شدن به الگوی سرآمد منطقه‌ای، با عرض پوزش از ایشان، آن قدر از منظر دانش روابط بین‌الملل غیرعلمی و سهل‌اندیشانه است که پاسخگویی علمی به آن نیازمند اطاله کلام نیست.

جای تردیدی نیست که امروزه کارآمدی داخلی کشورها، پشت گرمی به مشروعیت مردمی، داشتن ضریب بهره‌وری بالا و به حداقل رساندن فساد مالی و اداری و بسیاری ویژگی‌های دیگر که همگی در قالب مفهومی با عنوان حسن حکومت‌داری(good governance) خلاصه می‌گردد، یکی از مؤلفه‌های تعیین‌کننده در افزایش قدرت ملی و منزلت بین‌المللی کشورها قلمداد می‌شود. بنابراین آقای دکتر آشنا بر نکته‌ای بدیهی تأکید ورزیده که هیچ دارنده عقل سلیمی در صدد انکار آن برنمی‌آید. لکن فروکاستن مؤلفه‌های قدرت ملی به صرف عوامل داخلی و کوچک شمردن نقش‌آفرینی فرامرزی دولت‌ها و برخورداری آنها از عمق استراتژیک، آشکارا نشان‌دهنده

بی‌بهرگی قائلِ سخن از آشنایی کافی با اصول مبنایی و واقعیات روابط بین‌الملل است.

جای بسی تأسف است که آقای دکتر آشنا از این مسئله آگاه نیست که به شهادت نظریه‌پردازان واقع‌گرای روابط بین‌الملل، در دوران کنونی نیز علیرغم تمامی تغییر و تحولات مقوله قدرت و مطرح شدن مفاهیمی مانند قدرت نرم، قدرت هنجاری، قدرت گفتمانی و...، همچنان قدرت سخت افزاری با صبغه نظامی مهمترین شاخص تعیین جایگاه کنشگران در ساختار نظام جهانی (به معنای نحوه آرایش قدرت ها در سیستم بر مبنای توزیع توانمندی ها) محسوب می‌شود.

جالب است که حتی نظریه‌پردازان مکتب انگلیسی به عنوان کسانی که برای تعدیل مواضع واقع گرایان و در آمیختن آنها با باورهای لیبرال و اتخاذ موضعی میانه کوشیده اند نیز هرگز از بی‌اهمیت بودن قدرت نظامی و لزوم پرداختن به مولفه‌های داخلی قدرت سخن نمی‌گویند.

نتیجه تبعی باور به اظهارات و نسخه‌هایی مشابه سخنان آقای آشنا، چیزی جز عبث خواندن نفوذ منطقه‌ای ایران و نهایتاً دستور عقب‌گرد به امثال حاج قاسم سلیمانی به داخل کشور نیست.

یک عامل اصلی در طرح چنین تئوری‌هایی و ارائه آن در محافل شبه علمی، عدم توجه به پیش‌فرض‌هایی است که آن گفته یا شبه‌تئوری در دل خود پنهان دارد.  معمولاً اینگونه است که اگر بدون داشتن قابلیت‌های اندیشه‌ای لازم، در حوزه‌های مختلف اظهارنظر شود، معمولاً در دست‌انداز «غفلت از پیش‌فرض‌ها» گرفتاری به وجود می‌آید؛ و در مسئله پیش‌رو نیز به نظر می‌رسد همین اتفاق رخ‌داده است.

اولین پیش‌فرض اظهارات اخیر آقای آشنا، رابطه مکانیکی برقرار کردن میان کارآمدی در داخل و تبدیل شدن به قدرت منطقه‌ای در خارج است. گوینده تصور کرده است می‌توان ابتدا صرف‌نظر از هر آنچه در خارج مرزها رخ می‌دهد، همه توجه را معطوف به داخل سازیم و پس از رسیدن به یک کمال مطلوب در کارآمدی و مقبولیت در داخل، به یکباره ماموریت‌های خارجی را هم آغاز کنیم.

ساده‌اندیشانه بودن این پیش‌فرض روشن است و شخصیتی همچون آقای آشنا اگر متوجه این پیش‌فرض ملازم اظهارت خود می‌شدند، به احتمال قریب به یقین از گفتن آن امتناع و در شبه‌تئوری خود بیشتر تامل می‌کردند.

پیش‌فرض دوم سخنان آقای آشنا، قابل اندازه‌گیری و کاملاً  «عینی» و Objective بودن مسئله کارآمدی است. فرض کنید شبه‌تئوری آقای آشنا را پذیرفتیم، حال با کدام معیار بیرونی که قابلیت ایجاد اجماع صددرصدی در افکارعمومی داشته باشد می‌توانیم کارآمدی را به طور مطلق بسنجیم؟ به نحوی که همگان در یک وضعیت فرضی بپذیرند حالا کارآمدی به میزان ایده‌آلی رسیده و از این پس می‌توانیم مدعی قدرت منطقه‌ای هم باشیم!

پیش‌ فرض سوم، حذف عنصر «قدرت تامین امنیت» از ملاک‌های کارآمدی یک کشور است. در شرایطی که مستکبران بین‌المللی و مرتجعین منطقه‌ای و تروریست‌های دست‌پرورده آنها هر روز در تلاش برای خدشه به امنیت مردم ایران هستند، دستور عقب‌نشینی دادن به حاج قاسم‌‌سلیمانی‌ها، آن هم به بهانه ارتقای کارآمدی در داخل، چه اندازه می‌تواند خردپذیر باشد؟

فرض کنید تمام منابع و امکانات صرفاً در داخل خرج و از دشمن بیرونی چشم‌پوشی شود، آیا ملتی که شبانه‌روز نمی‌تواند مطمئن باشد که چند لحظه بعد داعش او یا خانواده‌اش را سرخواهد برید و خواهد سوزاند یا خیر؟ می‌تواند مدعی کارآمدی هم باشد؟

پیش‌ فرض چهارم، جزیره‌ای دیدن عالم و منحصر کردن سرنوشت یک ملت به مناسبات سیاسی اجتماعی اقتصادی و... درونی است. آقای آشنا کشورها را جزیره‌های جداگانه‌ و بدون تاثیر و تاثر از یکدیگر تصور کرده و گمان می‌کند اگر یک کشور به بیرون از خود اعتنایی نکند، دیگران هم قاعدتاً به او کاری ندارند.

دولت‌های مستکبر از هزاران کیلومتر آن سوتر، از خلیج خوک‌ها به خلیج فارس و دریای مدیترانه و خلیج عدن و... لشکرکشی کرده، با تاسیس و حمایت گروه‌های تروریستی مانند داعش و النصره و ... به جان ملت‌های سوریه و عراق افتاده و سال‌هاست رژیم جعلی بیخ گوش مسلمانان ساخته‌اند تا امنیت را از آنان سلب کنند و مع‌الاسف باید گفت آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها و سعودی‌ها و داعشی‌ها و صهیونیست‌ها نسخه‌های آقای آشنا را هم قبول ندارند تا فقط به فکر کارآمدی داخلی خود باشند!

علیرغم سطحی بودن آنچه برادر گرامی، آقای آشنا، مطرح کرده‌اند، اما به ایشان عرض می‌کنم فرض کنید به ایشان قول داده شود این تئوری در عرصه علم روابط بین‌الملل پذیرفته و در تاریخ هم ثبت شود، ولی شرط لازم این است که ایشان بتواند ابتدا دولتمردان آمریکا، انگلیس، سعودی و همچنین تصمیم‌گیران رژیم غاصب صهیونیستی را مجاب کند که به آن سربنهند و به قفس‌های خود مراجعت کرده و کاری به ملت‌های مستعضف جهان نداشته باشند.

پیش‌ فرض پنجم مشاور آقای رئیس‌جمهور در بیانات اخیرشان، تصور یک روحیه حیوانی برای تمام انسانهاست. این پیش‌ فرض می‌گوید هر کسی در طراز قدرت‌ منطقه‌ای است، ضرورتاً باید در عداد آتش افروزان و خاکسترسازان منطقه دسته‌بندی‌ شود.

در واقع ایشان تصور می‌کند تمام قدرت‌ها در یک منطقه به یک سهم در آتش‌افروزی مقصرند؛ لذا به تک تک آنها دستور عقب‌نشینی به داخل می‌دهد؛ اما ایشان تکلیف را روشن نمی‌کند که اگر ابرقدرت‌های خارجی و برخی دولتهای مرتجع منطقه‌ای درصدد آتش افروزی و به خاک و خون کشیدن مردم منطقه بودند، حکومتی که از قضا به دلیل نفوذ معنوی و پتانسیل نظامی خود قدرت منطقه‌ای هم محسوب می‌شود، در این بین چه باید بکند؟ آیا او هم باید بدون توجه به تصمیم دیگران به داخل مرزهای خود بازگردد و عمق استراتژیک خود را  کاهش دهد یا خیر؟

باطل بودن پیش‌فرض‌های فوق‌الذکر بر هر خرد سلیمی نزدیک به بدیهی است و افکار عمومی ارتکازاً آنها را رد می‌کند؛ اما پرسش ‌آن است که علیرغم چنین بداهتی، از چه رو شخصی مانند آقای آشنا باید در پی چنین تئوری‌سازی‌هایی باشند؟ اظهاراتی که عنوان روشن‌تر آن «تئوری‌سازی برای تحقیر ملی» است.

در حقیقت این‌گونه تئوری‌ها، شعوب و اجزائی از یک تئوری کلانتر است که نه تنها جدید نیست بلکه یکی از صریحترین روایتش به مهندس رزم‌آرا نخست وزیر رژیم پهلوی بازمی‌گردد. وی رسماً می‌گفت "ایرانی قدرت ساخت یک لولهنگ(آفتابه) را هم ندارد".

در حقیقت نهایت سخن آقای آشنا نیز آن است که ایرانی عرضه تاثیرگذاری در خارج از کشور را ندارد و باید ضمن گردن نهادن به آنچه پیرامونش می‌گذرد و با نادیده‌ گرفتن هر قتل عام و جنایت و ظلمی که نسبت به ملت‌های دیگر می‌شود، سر در گریبان ببرد و به فکر خود باشد.

باید از آقای دکتر آشنا پرسید اگر واقعا نقش‌آفرینی و تبدیل شدن به قدرت نخست در منطقه غرب آسیا که وی آن را زمین سوخته می‌خواند، این قدر بی‌ارزش است، پس چرا رقبای منطقه‌ای ما همچون عربستان این چنین از رشد تصاعدی قدرت ایران و خطر تغییر موازنه قوای منطقه‌ای به یک ناموازنه به سود ایران برآشفته‌اند و به هر قیمتی حتی انتحار سیاسی و اقتصادی در صدد توقف این روند قدرت‌گیری برآمده‌اند؟!!

اگر غرب آسیا یک زمین سوخته و آشوبزده و منطقه‌ای متشکل از چند دولت فرومانده است، پس راز تلاش بی‌وقفه ابرقدرت‌های فرامنطقه‌ای از جمله آمریکا و انگلستان برای حضور و نقش‌آفرینی و سهم‌خواهی در آن چیست؟ این چه زمین سوخته‌ای است که نگاه تمامی سیاسیون و ناظران بین‌المللی را معطوف به خود ساخته است؟ صد البته اهمیت راهبردی غرب آسیا برای معادلات حال و آینده نظام بین‌الملل برای آنان که دارای کمترین آشنایی و آگاهی بر مسائل بین‌المللی هستند، پوشیده نیست.

در پایان از برادر گرامی، جناب آقای آشنا که آشنای دیرینه ما هستند، تقاضا دارم به جای خفیف‌ کردن قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی و تولید ادبیات و تئوری‌سازی برای آن، درباره قدرت امروز جمهوری اسلامی در عرصه جهانی و کنش‌گری و تاثیرگذاری آن به عنوان یک بازیگر قدرتمند در مناسبات جهانی –که دوست و دشمن به آن معترفند- بیندیشند و پتانسیل خود را برای تقویت آن به کار بگیرند.

منبع : حامیان ولایت
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • جدایی مردشماره 1استقلال قطعی شد
  • خرید جنجال انگیز ستاره جداشده استقلال
  • وزیر بهداشت: بیمه سلامت گران شد
  • همکاری عراق با دمشق در حمله به تروریست‌ها
  • تسلط ارتش ترکیه بر الباب سوریه
  • جنگنده اماراتی در نجران عربستان منهدم شد
  • فیلم/مداحی زیبای پناه حرم نریمان پناهی
  • ۱۵۷ کانال مستهجن تلگرامی متلاشی شد
  • بازیکن جنجالی آبی پوش نیمکت نشین شد
  • آزاد سازی منطقه مناظر جرف استان حلب
  • افزایش کشته‌های انفجار الباب حلب
  • پیروزی تراکتور مقابل شاگردان خداداد عزیزی
  • نیروی هوایی عراق مواضع داعش را بمباران می‌کند
  • اطلاعیه کمیته‌امداد در خصوص کاندیداتوری فتاح
  • شیر مجنون هنوز 33سال بازنگشته
  • مردشماره1استقلال:تهدید به افشاگری علیه فوتبال ایران
  • درگیری وکشته وزخمی در پایتخت لیبی
  • یک نظامی اماراتی در یمن کشته شد
  • ترکیه درگیر برکناری بشار اسد نخواهد شد
  • سفررئیس جمهور ترکیه به روسیه
  • عکس/ انفجار تروریستی در میان نیروهای ارتش ترکیه
  • فیلم/ روایت رهبرانقلاب از راهکار رسیدن به شهادت
  • زمان اعلام کاندیداهای نهایی چه وقت مشخص می شود؟
  • عکس/ واکنش تند مهدی رحمتی به کمیته انضباطی
  • اقای گل جهان کنکوری شد
  • شکایت اقای گل پرسپولیس از باشگاه وبرانکو
  • عکس/ بمب خنده در لباس خدمت سربازی
  • داعش به ترکیه در مذاکرات «ژنو4» هدیه داد
  • فلسلطین در راس مسائل ایران است
  • کنایه کواکبیان به شوراهای اصلاح‌طلب
  • پوتین وظایف روسیه در سوریه را ابلاغ کرد
  • شاهرگ ارتباطی داعش در موصل قطع شد
  • مواضع نظامیان سعودی در جازان و مأرب انهدام شد
  • انفجار انتحاری در شرق حلب با 45 کشته
  • مذاکرات درگوشی پرسپولیس با شماره 1استقلال
  • آزادسای «تل الزلط» نینوا آغاز شد
  • پیشروی ارتش سوریه در حمص
  • عامل ترورو برادررهبرکره شمالی مشخص شد
  • سرکرده انتحاری‌های داعش در چنگ نیروهای عراق
  • درگیری دوباره منصوریان و مردشماره 1ابی پوشان
  • تغییرفهرست تحریمی وزارت خزانه داری آمریکا
  • آتش سوزی در قطار یزد -تهران
  • فیلم/ اعتراض نتانیاهو به کتاب رهبر انقلاب
  • استفاده داعش از معلولان برای عملیات انتحاری
  • رئیس‌جمهور آذربایجان به ایران سفر می‌کند
  • اعتراضات در فرانسه به خشونت کشیده شد
  • عکس/ فریادهای نماینده مردم اهواز بر سر ابتکار
  • عکس/ یخ زدن آبشاری در تهران
  • تیراندازی به دو مامور پلیس در واشنگتن
  • دست رد اف‌بی‌آی به سینه کاخ سفید
  • شاه ماهی تیم ملی درچندقدمی پرسپولیسی
  • دیداررهبر معظم انقلاب باشاعران مذهبی
  • عکس/ عملیات آزادسازی بخش غربی موصل
  • عامل اصلی فاجعه پلاسکو مشخص شد
  • خبر جنجالی بازیکن پرسپولیس منتشرشد
  • فیلم/فریادهای نماینده اهواز بر سر ابتکار
  • آخرین تحولات میدانی در جنوب سوریه
  • کشف دو شبکه فساد بانکی توسط اطلاعات سپاه
  • رای کمیته انضباطی درخصوص رحمتی اعلام شد
  • گوشواره عجیب بازیگر زن معروف سینمای ایران
  • نگاه مثبت گیشه به انیمیشن "مبارک"
  • عکس/انتخابات شورای مرکزی جبهه مردمی
  • اسامی ۲۱ داوطلب برای انتخابات ۹۶
  • ورود یک سامانه بارشی جدید به کشور
  • عکس/بازدیدشهردار تهران از مدرسه استثنایی نظام مافی
  • احتمال درگیری مستقیم سوریه با ترکیه وجود دارد
  • فیلم/ حرکات نمایشی خطرناک با موتورسیکلت
  • ضعف‌های قانونی موجب سوءاستفاده شده است
  • شکایت 3 بازیکن دیگر از پرسپولیس
  • هفته اول لیگ قهرمانان آسیا به پایان رسید
  • الهام علی اف به ایران سفر می کند
  • عکس/حضور اسقف ها در حرم حضرت معصومه
  • سیاست دولت سوریه در قبال حضور نیروهای ترکیه
  • مذاکرات بین سوری‌ها در ژنو
  • راهی برای انتخاب بهتر در ریاست جمهوری