کد خبر: 41564
ف
مکانیسم ماشه را به یاد آورید!

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

قطعنامه 2231 شورای امنیت از اساسی‌ترین استدلالاتی است که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن قرار گرفته است اما چنین ادعایی تا چه حد می‌تواند صحیح باشد؟

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

پیروزی غیرمترقبه دونالد ترامپ در انتخابات هفته گذشته ریاست‌جمهوری آمریکا، بلافاصله در محافل عمومی ایران سوالاتی را در خصوص برجام و سرنوشت آن ایجاد کرد. ولید فارِس، مشاور لبنانی‌الاصل رئیس‌جمهور منتخب آمریکا از زمان انتخاب ترامپ به ریاست‌جمهوری دو بار بر لزوم اصلاح و تغییر در برجام تاکید کرده است. جان بولتون، یکی از گزینه‌های احتمالی وزارت امور خارجه آمریکا نیز گفته که ترامپ باید در همان آغازین روزهای ریاست‌جمهوری‌اش، کار برجام را یکسره کند. در نقطه مقابل، اتحادیه اروپا و روسیه تاکید دارند که برجام باید همچنان اجرا شود.

هر چند روشن است که از منظر سیاسی خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام چندان محتمل نیست و از دیگرسو، ایجاد تغییر در برجام نیز مستلزم موافقت ایران و 5 کشور دیگر است که چنین موافقتی نیز بعید به‌نظر می‌رسد، اما سوال اساسی اینجاست که آمریکا به‌صورت یک‌جانبه و از منظر حقوقی تا چه اندازه قابلیت ابطال برجام را خواهد داشت؟

یکی از اساسی‌ترین استدلال‌هایی که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن است و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مرتبا آن را تکرار می‌کند این است که «برجام توافقی با یک کشور یا یک دولت نیست بلکه به عنوان یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل تثبیت شده و با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست». منظور از قطعنامه شورای امنیت قطعنامه 2231 است که به برجام مشروعیت بین‌المللی بخشید.

اما حالا باید دید قطعنامه مزبور تا چه اندازه از این نظریه حمایت می‌کند که «با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست»؟

* بندهای 11 و 12 قطعنامه 2231

اصلی‌ترین هنر قطعنامه 2231، لغو قطعنامه‌های ضدایرانی پیشین است. بر اساس بند هفتم قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد، مفاد قطعنامه‌های 1969 مربوط به سال 2006، 1737، مربوط به سال 2006، 1747 مربوط به سال 2007، 1803 مربوط به سال 2008، 1835 مربوط به سال 2008، 1929 مربوط به سال 2010 و 2224 مربوط به سال 2015 لغو شده‌اند. بدترین این قطعنامه‌ها، قطعنامه 1929 بود که خانم هیلاری کلینتون، رقیب ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در شکل‌گیری آن نقشی اساسی داشت.

اما لغو قطعنامه‌های مزبور، مشروط به شرایطی است که از آن تحت عنوان «مکانیسم ماشه» (Snapback) یاد می‌شود. در زمان صدور قطعنامه 2231، بسیاری در ایران از وجود این مکانیسم در قطعنامه 2231 انتقاد کردند و اکنون معلوم می‌شود که چرا انتقادات آنان صحیح بوده است.

بند 11 قطعنامه 2231 می‌گوید اگر یکی از دولت‌های طرف برجام در خصوص هر مساله‌ای که مصداق عدم پایبندی اساسی به برجام است، اعلامیه‌ای صادر کند، ادامه اجرای بند 7 یعنی ادامه اجرای لغو قطعنامه‌های لغو شده، باید ظرف 30 روز مجددا در شورای امنیت به رای گذارده شود.

در بند 12 هم تصریح شده است که اگر ظرف 30 روز از اعلام رسمی دولت مزبور در خصوص نقض اساسی برجام، شورای امنیت نتواند به تصویب یک قطعنامه جدید مبنی بر ادامه لغو قطعنامه‌های قبلی برسد، آن‌گاه از روز سی و یکم تمام قطعنامه‌های قبلی مجددا جاری گردیده و اجرای آنها همان‌طور که قبل از صدور قطعنامه 2231 ساری و جاری بود، از سر گرفته می‌شود.

حال فرض کنید، ایالات متحده به هر دلیل و بهانه‌ای، مدعی نقض اساسی برجام از سوی ایران شود و با تلاش‌ها در کمیسیون برجام هم نخواهد که قانع شود. آن‌گاه باید ظرف 10 روز از اعلام واشنگتن، یکی از اعضا پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای ادامه لغو قطعنامه‌های سابق تسلیم شورای امنیت کند. اگر تا روز دهم هیچ یک از اعضا پیش‌نویس را ارائه نکند، رئیس شورای امنیت باید این مسئولیت را بپذیرد.

ظرف 30 روز از اعلام ایالات متحده، باید در خصوص پیش‌نویس فوق‌الذکر رای‌گیری شود و همان‌طور که همه می‌دانند، تصویب هر قطعنامه‌ای در شورای امنیت، نیازمند عدم مخالفت 5 عضو دائم شوراست. یعنی واشنگتن به‌راحتی می‌تواند خود ادعای نقض اساسی برجام را نموده و سپس خود پیش‌نویس ادامه لغو قطعنامه‌ای سابق را وتو کرده و قطعنامه‌های تحریمی پیشین از جمله 1929 را دوباره به جریان اندازد. «مکانیسم ماشه که می‌گفتند، همین است.»

* این طراحی اوباما بود نه ترامپ!

طراحی مکانیسم ماشه، طراحی دولت باراک اوباما بود و حالا دولت دونالد ترامپ می‌تواند از آن بهره ببرد. در واقع تیم اوباما – کری قطعنامه 2231 را به‌گونه‌ای طراحی کردند که هر گاه به بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی نیاز داشتند، با مانعی نظیر وتوی روسیه و چین مواجه نشوند.

بر اساس آنچه قطعنامه 2231 می‌گوید، آمریکا خود به تنهایی برای بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی پیشین کافی‌ست و نیازی به همکاری دیگر کشورها ندارد. بر این اساس، قطعنامه 2231 شورای امنیت، تضمین چندان معتبری برای برجام نیست و دست‌کم از بعد حقوقی و بر روی کاغذ، حق زنده کردن قطعنامه‌های پیشین را به واشنگتن می‌دهد.

البته این بعد حقوقی ماجراست. حقوق بین‌الملل همیشه ابزار دست سیاست بین‌الملل بوده است. احتمالا خروج از برجام به همان راحتی نیست که قطعنامه 2231 پیش‌بینی کرده است، اما قطعا استناد به این قطعنامه به‌عنوان تضمین بین‌المللی برجام نیز نادرست و غیرواقعی‌ست. قطعنامه 2231 به هر یک از طرف‌های دارای حق وتو در شورای امنیت عملا این حق را می‌دهد که برجام را از مشروعیت بین‌المللی بیندازد.

اینکه گزینه‌هایی نظیر باب کورکر یا جان بولتن و امثال اینها، چه استفاده‌ای از قطعنامه 2231 خواهند کرد، به‌مرور زمان مشخص خواهد شد.

منبع : فارس
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • پرداخت فوری کامل مطالبات فرهنگیان ومعلمان
  • آیا عارف شهردار تهران می‌شود؟
  • پایان حضور 22 ساله آرسن ونگر در آرسنال
  • فرصت 10 روزه ایجنت ایتالیایی به پرسپولیس
  • فیلم/ وحشی‌گری انگلیسی‌ها در مسابقه بوکس!
  • درگیری بین فلسطینیان و صهیونیست ها
  • خروج 7 بازیکن از ترکیب پرسپولیس توسط برانکو
  • سوالات صریح از مدیر پیام رسان بله
  • عکس/ سقوط نماینده مجلس از روی اسب!
  • حامی منافقین به تیم حقوقی ترامپ پیوست
  • بازگشت ستاره به پرسپولیس قطعی شد
  • کشفیات قاچاق انسان در گمرک به ۵۶ نفر رسید
  • آخرین فرصت رجیستری گوشی موبایل
  • برخی «نه گفتن» به بیگانه را نابودی می‌دانند
  • یک نفر «ستاره استقلال» را هوایی کرده است
  • از شکستگی دست مأمور تا آزادی با قرار وثیقه
  • تلاش مرکل و ماکرون برای احیای اتحادیه اروپا
  • مجوز ترامپ برای فروش بیشتر سلاح
  • رایزنی اردوغان با رئیس‌جمهور چین
  • ادعای ضدایرانی ائتلاف متجاوز سعودی
  • ظریف در نیویورک آمریکا را تهدید کرد!
  • آمریکا نگران انتخابات زودهنگام در ترکیه
  • شرط معافیت مالیاتی فعالان مناطق آزاد
  • فیلم/ عظمت روز سوّم‌شعبان درکلام رهبر انقلاب
  • اخراج سه بازیکن پرحاشیه پرسپولیس قطعی شد
  • واکنش سردار سلامی ملامت‌کنندگان سپاه
  • عکس/ جشن تولد فرزند "شهید محسن‌حججی"
  • حمله موشکی به فرودگاه لیبی
  • واردات۴۸۱ میلیارد تومان موز در سال ۹۶
  • کشف پیکر خلبان بالگرد شرکت نفت
  • روزی به دنبال انحلال ارتش، روز دیگر مدافع آن!
  • فیلم/ آتش سوزی‌ در پالایشگاه والرو تگزاس
  • وزیر خارجه سودان برکنار شد
  • درخواست نماینده اصفهان از رئیس‌جمهور
  • نمایندگان رییس جمهور هفته آینده در بهارستان
  • لاوروف: ترامپ پوتین را این کشور دعوت کرد
  • کشته و مجروح شدن ۸ نیروی امنیتی سعودی
  • فیلم/ مولودی خوانی اعیاد شعبانیه
  • توزیع ساخت ایران 2 از هفته بعد
  • بازیکن جنجالی درچند قدمی استقلال
  • شرح ولادت حضرت امام حسین علیه السلام
  • فیلم/ کشف پیکر مطهر ۴ شهید
  • عکس/ دستگیری گراس‌فروشان منطقه تهران‌نو
  • واکنش سردار غیب‌پرور به تخریب ها علیه سپاه
  • پیشنهاد میلیاردی سپاهان به بازیکن استقلال؟
  • مسکو برای حمله آمریکا به سوریه خطوط قرمز تعیین کرد
  • استعفای بی سروصدای قائم مقام آخوندی
  • ارزیابی پیام‌رسان‌های داخلی
  • دوروف، بازیگر هالیوودی اجاره ای
  • جنجال در اردوگاه پرسپولیس بالا گرفت
  • معمای مسلمان در پرسپولیس چند روز دیگر حل می شود؟
  • پلیس: بازرسی ناجا در حال بررسی موضوع است
  • اغاز پرداخت مطالبات سودسهام عدالت
  • زنگنه و کرباسیان به مجلس می‌آیند
  • ابراز امیدواری آمریکا برای توافق با اروپا
  • دومین بازیکن مورد علاقه شفر رونمایی شد
  • انفجار مخزن میعانات
  • تقدیر وزیر کشور عراق از مقام معظم رهبری
  • عراق مواضع داعش در خاک سوریه را بمباران کرد
  • مدیری که گردشگری را در بی‌بندوباری می‌بیند
  • حیثیت شبکه 3 را دست رشیدپور ندهید
  • وقتی «جرم» لباس «آزادی بیان» می‌پوشد
  • خداحافظی استانداری تهران با تلگرام
  • آرامش در بازار ارز حاکم شد
  • منتظر حذف زودهنگام برانکو باشیم؟
  • کشف ۵ هزار بمب انفجاری در شهر بیجی
  • فیلم/ آپشن ویژه پیام‌رسان "گپ"
  • زلزله در کاکی خسارتی وارد نکرد
  • سود ۱ میلیارد دلاری تلگرام از جیب مردم ایران
  • فیلم/ پیام‌رسانی که کار کلاهبرداری را آسان کرد
  • دیدار امیر حاتمی با فرمانده حشدالشعبی
  • سفر مرکل و مکرون به آمریکا برای نجات برجام
  • بیانیه سپاه به مناسبت روز پاسدار
  • پرسپولیس به نفع استقلال بازی می‌کند
  • دومین بازیکن جنجالی لیگ برتر در سبد خرید برانکو