کد خبر: 41564
ف
مکانیسم ماشه را به یاد آورید!

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

قطعنامه 2231 شورای امنیت از اساسی‌ترین استدلالاتی است که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن قرار گرفته است اما چنین ادعایی تا چه حد می‌تواند صحیح باشد؟

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

پیروزی غیرمترقبه دونالد ترامپ در انتخابات هفته گذشته ریاست‌جمهوری آمریکا، بلافاصله در محافل عمومی ایران سوالاتی را در خصوص برجام و سرنوشت آن ایجاد کرد. ولید فارِس، مشاور لبنانی‌الاصل رئیس‌جمهور منتخب آمریکا از زمان انتخاب ترامپ به ریاست‌جمهوری دو بار بر لزوم اصلاح و تغییر در برجام تاکید کرده است. جان بولتون، یکی از گزینه‌های احتمالی وزارت امور خارجه آمریکا نیز گفته که ترامپ باید در همان آغازین روزهای ریاست‌جمهوری‌اش، کار برجام را یکسره کند. در نقطه مقابل، اتحادیه اروپا و روسیه تاکید دارند که برجام باید همچنان اجرا شود.

هر چند روشن است که از منظر سیاسی خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام چندان محتمل نیست و از دیگرسو، ایجاد تغییر در برجام نیز مستلزم موافقت ایران و 5 کشور دیگر است که چنین موافقتی نیز بعید به‌نظر می‌رسد، اما سوال اساسی اینجاست که آمریکا به‌صورت یک‌جانبه و از منظر حقوقی تا چه اندازه قابلیت ابطال برجام را خواهد داشت؟

یکی از اساسی‌ترین استدلال‌هایی که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن است و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مرتبا آن را تکرار می‌کند این است که «برجام توافقی با یک کشور یا یک دولت نیست بلکه به عنوان یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل تثبیت شده و با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست». منظور از قطعنامه شورای امنیت قطعنامه 2231 است که به برجام مشروعیت بین‌المللی بخشید.

اما حالا باید دید قطعنامه مزبور تا چه اندازه از این نظریه حمایت می‌کند که «با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست»؟

* بندهای 11 و 12 قطعنامه 2231

اصلی‌ترین هنر قطعنامه 2231، لغو قطعنامه‌های ضدایرانی پیشین است. بر اساس بند هفتم قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد، مفاد قطعنامه‌های 1969 مربوط به سال 2006، 1737، مربوط به سال 2006، 1747 مربوط به سال 2007، 1803 مربوط به سال 2008، 1835 مربوط به سال 2008، 1929 مربوط به سال 2010 و 2224 مربوط به سال 2015 لغو شده‌اند. بدترین این قطعنامه‌ها، قطعنامه 1929 بود که خانم هیلاری کلینتون، رقیب ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در شکل‌گیری آن نقشی اساسی داشت.

اما لغو قطعنامه‌های مزبور، مشروط به شرایطی است که از آن تحت عنوان «مکانیسم ماشه» (Snapback) یاد می‌شود. در زمان صدور قطعنامه 2231، بسیاری در ایران از وجود این مکانیسم در قطعنامه 2231 انتقاد کردند و اکنون معلوم می‌شود که چرا انتقادات آنان صحیح بوده است.

بند 11 قطعنامه 2231 می‌گوید اگر یکی از دولت‌های طرف برجام در خصوص هر مساله‌ای که مصداق عدم پایبندی اساسی به برجام است، اعلامیه‌ای صادر کند، ادامه اجرای بند 7 یعنی ادامه اجرای لغو قطعنامه‌های لغو شده، باید ظرف 30 روز مجددا در شورای امنیت به رای گذارده شود.

در بند 12 هم تصریح شده است که اگر ظرف 30 روز از اعلام رسمی دولت مزبور در خصوص نقض اساسی برجام، شورای امنیت نتواند به تصویب یک قطعنامه جدید مبنی بر ادامه لغو قطعنامه‌های قبلی برسد، آن‌گاه از روز سی و یکم تمام قطعنامه‌های قبلی مجددا جاری گردیده و اجرای آنها همان‌طور که قبل از صدور قطعنامه 2231 ساری و جاری بود، از سر گرفته می‌شود.

حال فرض کنید، ایالات متحده به هر دلیل و بهانه‌ای، مدعی نقض اساسی برجام از سوی ایران شود و با تلاش‌ها در کمیسیون برجام هم نخواهد که قانع شود. آن‌گاه باید ظرف 10 روز از اعلام واشنگتن، یکی از اعضا پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای ادامه لغو قطعنامه‌های سابق تسلیم شورای امنیت کند. اگر تا روز دهم هیچ یک از اعضا پیش‌نویس را ارائه نکند، رئیس شورای امنیت باید این مسئولیت را بپذیرد.

ظرف 30 روز از اعلام ایالات متحده، باید در خصوص پیش‌نویس فوق‌الذکر رای‌گیری شود و همان‌طور که همه می‌دانند، تصویب هر قطعنامه‌ای در شورای امنیت، نیازمند عدم مخالفت 5 عضو دائم شوراست. یعنی واشنگتن به‌راحتی می‌تواند خود ادعای نقض اساسی برجام را نموده و سپس خود پیش‌نویس ادامه لغو قطعنامه‌ای سابق را وتو کرده و قطعنامه‌های تحریمی پیشین از جمله 1929 را دوباره به جریان اندازد. «مکانیسم ماشه که می‌گفتند، همین است.»

* این طراحی اوباما بود نه ترامپ!

طراحی مکانیسم ماشه، طراحی دولت باراک اوباما بود و حالا دولت دونالد ترامپ می‌تواند از آن بهره ببرد. در واقع تیم اوباما – کری قطعنامه 2231 را به‌گونه‌ای طراحی کردند که هر گاه به بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی نیاز داشتند، با مانعی نظیر وتوی روسیه و چین مواجه نشوند.

بر اساس آنچه قطعنامه 2231 می‌گوید، آمریکا خود به تنهایی برای بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی پیشین کافی‌ست و نیازی به همکاری دیگر کشورها ندارد. بر این اساس، قطعنامه 2231 شورای امنیت، تضمین چندان معتبری برای برجام نیست و دست‌کم از بعد حقوقی و بر روی کاغذ، حق زنده کردن قطعنامه‌های پیشین را به واشنگتن می‌دهد.

البته این بعد حقوقی ماجراست. حقوق بین‌الملل همیشه ابزار دست سیاست بین‌الملل بوده است. احتمالا خروج از برجام به همان راحتی نیست که قطعنامه 2231 پیش‌بینی کرده است، اما قطعا استناد به این قطعنامه به‌عنوان تضمین بین‌المللی برجام نیز نادرست و غیرواقعی‌ست. قطعنامه 2231 به هر یک از طرف‌های دارای حق وتو در شورای امنیت عملا این حق را می‌دهد که برجام را از مشروعیت بین‌المللی بیندازد.

اینکه گزینه‌هایی نظیر باب کورکر یا جان بولتن و امثال اینها، چه استفاده‌ای از قطعنامه 2231 خواهند کرد، به‌مرور زمان مشخص خواهد شد.

منبع : فارس
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • دردسرهای بمب جنجالی برای پیوستن به پرسپولیس
  • ممنوعیت تردد در ۱۵ محور مواصلاتی
  • اعتراف مدونا به آزار جنسی زنان هنرمند در آمریکا
  • امضای قرارداد نفتی ایران و روسیه
  • مذاکره اعضای شورای مرکزی جبهه مردمی
  • بزم شادی فریدون پس از رد صلاحیت هاشمی
  • دومین بازیکن جنجالی اصفهان سرخ پوش شد
  • پست رامبد جوان در روز تولد مرحوم خسرو شکیبایی
  • ترامپ به دنبال مداخله بیشتر در جنگ یمن است
  • سخنگوی آتش‌نشانی در انتخابات شورای شهر
  • عکس/ تظاهرات مردم یمن در دومین سالگرد جنگ
  • حکم پرونده اختلاس در دانشگاه‌مازندران صادرشد
  • ایران می‌تواند بدون شکست به جام جهانی برود
  • عکس/ مهدی تاج در اتوبوس جدید تیم ملی
  • مرغ کیلویی ۸۵۰۰ تومان نیست
  • فیلم/ حرکت های بامزه یک بچه گربه
  • کدام آقازاده‌ها در انتخابات شورا ثبت نام کردند؟
  • روحانی استارت زد؛ما مقصر نیستیم/ پیشنهاد می شود دولت قبل مسئولیت مشکلات دولت ساخته را بپذیرد
  • رونمایی ازخریدجنجالی سرخ پوشان
  • مذاکره اعضای شورای مرکزی جبهه مردمی
  • لاستیک هواپیما در فرودگاه اردبیل ترکید
  • تصویری جدید از فصل دوم سریال شهرزاد
  • عکس/ وداع با شهید مدافع حرم خواجه صالحانی
  • دستیار سابق برانکو تهدید به شکایت کرد
  • ترامپ برای انتقال سفارت آمریکا از تل آویو
  • داعش در غرب موصل استحکامات دفاعی ندارد
  • بیانات مسئول دفتر قائم‌مقام آستان قدس رضوی
  • اروپاو خط‌ونشان کشیدن برای انگلیس
  • 17 جاده در کشور مسدود است+اسامی محورها
  • انتقاد شدیدالحن ترامپ از هم‌حزبی‌هایش
  • فیلم/ به واقعیت نزدیک شدن پیش‌بینی مدیری
  • شکست داعش در عراق طی چند هفته آینده
  • مراسم دعا همچون گذشته برگزار می‌شود
  • ترافیک نیمه سنگین و روان در محور کرج- چالوس
  • راهپیمایی مردم لندن در اعتراض به بی بی سی
  • تظاهرات علیه مارین لوپن در شهر لیل فرانسه
  • عکس/ جلسه پنجم شورای مرکزی جبهه مردمی
  • حکم حبس برای مقصران غرق شدن قایق مهاجران
  • با بی احترامی مرا از استقلال کنار گذاشتند
  • برای انتخابات لیست «خدمت» ارائه می‌کنیم
  • آزاد شدن 175 روستا در عملیات موصل
  • لیپی با جاسوس هم حریف ایران نمی‌شود
  • گله‌مند واردات بی‌رویه و بی‌کیفیت هستیم
  • شعار کمپین سیاسی در سوئیس: اردوغان را بکشید
  • اعلام زمان وضعیت تایید صلاحیت‌ها به داوطلبان
  • مردی سر شریک زندگی خود را به دلیل ارتباط با سایر مردان دیگر برید! + عکس این زن/ روزنامه الکترونیکی 589حامیان ولایت منتشر شد.
  • پیروزی پرگل آلمان در باکو و انگلیس در ومبلی
  • درب فرمانداری تهران بسته شد
  • پنجمین جلسه جبهه مردمی نیروهای انقلاب
  • اولین بازیکن سرخ پوش رسما استقلالی شد
  • نمایندگی حج ایران در عربستان بازگشایی شد
  • واکنش ایران به اظهارات مقامات ترکیه
  • ترافیک نیمه سنگین و روان در محور کرج- چالوس
  • هشدار؛ مصرف آجیل‌های رنگ شده ممنوع!
  • فیلم/ پیش بینی آمار کشتگان زلزله تهران
  • بازی با پرسپولیس فینال ششم است
  • بمب جنجالی سرخ پوش رسما استقلالی شد
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / دوشنبه 07 فروردين
  • بیانیه وزارت‌خارجه به‌مناسبت سالروز تجاوزبه‌یمن
  • خوشحالم زیر نظر کی‌روش کار می‌کنم
  • عکس/ پیدا شدن مار در هواپیمای مسافربری!
  • عکس/ پدیدارشدن رنگین کمان روی ارگ بم
  • دلیل سفر منصوریان به آلمان اعلام شد
  • اردوغان بازهم آلمان را فاشیست خطاب کرد
  • اطلاعیه شماره 6 ستاد انتخابات کشورمنتشرشد
  • اصابت موشک صمود یمن به جنوب عربستان
  • عکس/ اجتماع باشکوه مردم یمن در آغاز جنگ
  • راهکاری برای افزایش سرعت اینترنت تلفن همراه
  • میزبانی ایران برای جام جهانی فوتسال تائیدشد
  • وزارت ارتباطات خرید کدام پیام‌رسان را تکذیب کرد؟
  • عکس/ بارش برف در روستای تاریخی ابیانه
  • روایت جاسوس سفارت امریکا در ایران از منتظری
  • با جدا شدن از استقلال فوتبالم تمام شد
  • توضیحاتی درباره مدیر برکنار شده آستان قدس
  • اعتراض ایران به تصمیم اخیر دادگاه لوکزامبورگ