کد خبر: 41564
ف
مکانیسم ماشه را به یاد آورید!

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

قطعنامه 2231 شورای امنیت از اساسی‌ترین استدلالاتی است که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن قرار گرفته است اما چنین ادعایی تا چه حد می‌تواند صحیح باشد؟

آیا قطعنامه 2231 شورای امنیت ضامن ناتوانی ترامپ در ابطال برجام است؟

پیروزی غیرمترقبه دونالد ترامپ در انتخابات هفته گذشته ریاست‌جمهوری آمریکا، بلافاصله در محافل عمومی ایران سوالاتی را در خصوص برجام و سرنوشت آن ایجاد کرد. ولید فارِس، مشاور لبنانی‌الاصل رئیس‌جمهور منتخب آمریکا از زمان انتخاب ترامپ به ریاست‌جمهوری دو بار بر لزوم اصلاح و تغییر در برجام تاکید کرده است. جان بولتون، یکی از گزینه‌های احتمالی وزارت امور خارجه آمریکا نیز گفته که ترامپ باید در همان آغازین روزهای ریاست‌جمهوری‌اش، کار برجام را یکسره کند. در نقطه مقابل، اتحادیه اروپا و روسیه تاکید دارند که برجام باید همچنان اجرا شود.

هر چند روشن است که از منظر سیاسی خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام چندان محتمل نیست و از دیگرسو، ایجاد تغییر در برجام نیز مستلزم موافقت ایران و 5 کشور دیگر است که چنین موافقتی نیز بعید به‌نظر می‌رسد، اما سوال اساسی اینجاست که آمریکا به‌صورت یک‌جانبه و از منظر حقوقی تا چه اندازه قابلیت ابطال برجام را خواهد داشت؟

یکی از اساسی‌ترین استدلال‌هایی که برای استحکام حقوقی برجام در سطح بین‌المللی مورد اشاره حامیان آن است و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مرتبا آن را تکرار می‌کند این است که «برجام توافقی با یک کشور یا یک دولت نیست بلکه به عنوان یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل تثبیت شده و با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست». منظور از قطعنامه شورای امنیت قطعنامه 2231 است که به برجام مشروعیت بین‌المللی بخشید.

اما حالا باید دید قطعنامه مزبور تا چه اندازه از این نظریه حمایت می‌کند که «با تصمیم یک دولت قابل تغییر نیست»؟

* بندهای 11 و 12 قطعنامه 2231

اصلی‌ترین هنر قطعنامه 2231، لغو قطعنامه‌های ضدایرانی پیشین است. بر اساس بند هفتم قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد، مفاد قطعنامه‌های 1969 مربوط به سال 2006، 1737، مربوط به سال 2006، 1747 مربوط به سال 2007، 1803 مربوط به سال 2008، 1835 مربوط به سال 2008، 1929 مربوط به سال 2010 و 2224 مربوط به سال 2015 لغو شده‌اند. بدترین این قطعنامه‌ها، قطعنامه 1929 بود که خانم هیلاری کلینتون، رقیب ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در شکل‌گیری آن نقشی اساسی داشت.

اما لغو قطعنامه‌های مزبور، مشروط به شرایطی است که از آن تحت عنوان «مکانیسم ماشه» (Snapback) یاد می‌شود. در زمان صدور قطعنامه 2231، بسیاری در ایران از وجود این مکانیسم در قطعنامه 2231 انتقاد کردند و اکنون معلوم می‌شود که چرا انتقادات آنان صحیح بوده است.

بند 11 قطعنامه 2231 می‌گوید اگر یکی از دولت‌های طرف برجام در خصوص هر مساله‌ای که مصداق عدم پایبندی اساسی به برجام است، اعلامیه‌ای صادر کند، ادامه اجرای بند 7 یعنی ادامه اجرای لغو قطعنامه‌های لغو شده، باید ظرف 30 روز مجددا در شورای امنیت به رای گذارده شود.

در بند 12 هم تصریح شده است که اگر ظرف 30 روز از اعلام رسمی دولت مزبور در خصوص نقض اساسی برجام، شورای امنیت نتواند به تصویب یک قطعنامه جدید مبنی بر ادامه لغو قطعنامه‌های قبلی برسد، آن‌گاه از روز سی و یکم تمام قطعنامه‌های قبلی مجددا جاری گردیده و اجرای آنها همان‌طور که قبل از صدور قطعنامه 2231 ساری و جاری بود، از سر گرفته می‌شود.

حال فرض کنید، ایالات متحده به هر دلیل و بهانه‌ای، مدعی نقض اساسی برجام از سوی ایران شود و با تلاش‌ها در کمیسیون برجام هم نخواهد که قانع شود. آن‌گاه باید ظرف 10 روز از اعلام واشنگتن، یکی از اعضا پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای ادامه لغو قطعنامه‌های سابق تسلیم شورای امنیت کند. اگر تا روز دهم هیچ یک از اعضا پیش‌نویس را ارائه نکند، رئیس شورای امنیت باید این مسئولیت را بپذیرد.

ظرف 30 روز از اعلام ایالات متحده، باید در خصوص پیش‌نویس فوق‌الذکر رای‌گیری شود و همان‌طور که همه می‌دانند، تصویب هر قطعنامه‌ای در شورای امنیت، نیازمند عدم مخالفت 5 عضو دائم شوراست. یعنی واشنگتن به‌راحتی می‌تواند خود ادعای نقض اساسی برجام را نموده و سپس خود پیش‌نویس ادامه لغو قطعنامه‌ای سابق را وتو کرده و قطعنامه‌های تحریمی پیشین از جمله 1929 را دوباره به جریان اندازد. «مکانیسم ماشه که می‌گفتند، همین است.»

* این طراحی اوباما بود نه ترامپ!

طراحی مکانیسم ماشه، طراحی دولت باراک اوباما بود و حالا دولت دونالد ترامپ می‌تواند از آن بهره ببرد. در واقع تیم اوباما – کری قطعنامه 2231 را به‌گونه‌ای طراحی کردند که هر گاه به بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی نیاز داشتند، با مانعی نظیر وتوی روسیه و چین مواجه نشوند.

بر اساس آنچه قطعنامه 2231 می‌گوید، آمریکا خود به تنهایی برای بازگرداندن قطعنامه‌های تحریمی پیشین کافی‌ست و نیازی به همکاری دیگر کشورها ندارد. بر این اساس، قطعنامه 2231 شورای امنیت، تضمین چندان معتبری برای برجام نیست و دست‌کم از بعد حقوقی و بر روی کاغذ، حق زنده کردن قطعنامه‌های پیشین را به واشنگتن می‌دهد.

البته این بعد حقوقی ماجراست. حقوق بین‌الملل همیشه ابزار دست سیاست بین‌الملل بوده است. احتمالا خروج از برجام به همان راحتی نیست که قطعنامه 2231 پیش‌بینی کرده است، اما قطعا استناد به این قطعنامه به‌عنوان تضمین بین‌المللی برجام نیز نادرست و غیرواقعی‌ست. قطعنامه 2231 به هر یک از طرف‌های دارای حق وتو در شورای امنیت عملا این حق را می‌دهد که برجام را از مشروعیت بین‌المللی بیندازد.

اینکه گزینه‌هایی نظیر باب کورکر یا جان بولتن و امثال اینها، چه استفاده‌ای از قطعنامه 2231 خواهند کرد، به‌مرور زمان مشخص خواهد شد.

منبع : فارس
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • روز جهانی مساجد / مسجد جامع ساوه
  • اصلاح‌طلبان مسؤلیت دولت روحانی را نمی پذیرند
  • تشریح اولویت‌های ضربتی
  • قاتل آتنا ۴ شهریور محاکمه می شود
  • نسخه پیچی«من و تو»برای خانواده‌های ایرانی
  • مبارزه با پولشویی،بهانه جدید تحریم‌کنندگان
  • پیش‌بینی تورم و هرج ومرج در بازار
  • اخراج بازیکن جنجالی از استقلال قطعی شد
  • دلیل شهردار نشدن محسن هاشمی چه بود؟
  • «ربا» زنده است،تا«بانک متعارف»زنده است
  • فیلم/روایت رهبری از یک حرکت «آتش به اختیار»
  • جریمه سنگین در انتظار ۱۱ بانک
  • فیلم/ جشن تولد علی با حضور بهنوش بختیاری
  • حکم مشاور کل قوا در صنایع دفاعی سردار دهقان
  • ایران‌هراسی برای فراموشی آرمان فلسطین است
  • انتقاد سناتورهای آمریکایی از اظهارات ترامپ
  • تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب
  • رجزخوانی‌ های مجلسی‌ها در روزهای اخیر
  • مخالفت لبنان با خواست داعش
  • ترامپ استیضاح می شود
  • آغاز کار سرپرست وزارت علوم از امروز
  • نمایندگان جمهوریخواه از ترامپ رنجیده خاطر شدند
  • رقیب پرسپولیس با شش غایب بزرگ به میدان می آید
  • شکست اسرائیل در اقناع آمریکا
  • وقوع یک انفجار تروریستی در جنوب شرق بغداد
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / دوشنبه 30 مرداد
  • اسطوره استقلال درچندقدمی سرمربی گیری
  • سیدضیاء هاشمی سرپرست وزارت علوم شد
  • عکس/ورود وزیر دفاع به وزارت دفاع
  • تبرئه کاوه اشتهاردی از شکایت مهدی خزعلی
  • سرمربی تیم‌ملی روی تخت بیمارستان +عکس
  • اولین جلسه هیئت دولت دوازدهم + عکس
  • رونمایی ساعت جدید اپل بدون نیاز به آیفون
  • درآمد ۳۵۰ میلیون دلاری ترکیه از سریال‌سازی
  • درگیری برانکو با ستاره جنجالی سرخ پوشان
  • اتش بس بزرگ در اردوگاه سرخ پوشان:دستور برای صمیمیت بازیکنان جنجالی/جنجال در باشگاه پرسپولیس/پای کمیته انظباتی به میان امد
  • وضعیت مالیات بر درآمد رانندگان اسنپ
  • دردسر جدید آبی ها برای علیمنصور
  • آغازمرحله دوم عملیات قلمون وفروپاشی صفوف داعش
  • منشا و طارمی هیچ اختلافی با هم ندارند
  • توصیه لاریجانی به وزرای جدید دولت
  • نخستین منطقه در «تلعفر» آزاد شد
  • توصیه لاریجانی به وزرای جدید دولت
  • جنگ‌های دیگری علیه سوریه درجریان است
  • اصابت ۸۰ موشک به خط مقدم داعش
  • فیلم/ قرائت نتایج آرا به وزرای پیشنهادی
  • همراه اول از پیراهن پرسپولیس پرید
  • امیر حاتمی بالاترین رای را آورد+ جزییات
  • "شریعتمداری"وزیرصنعت،معدن وتجارت شد
  • در عراق به دنبال چاه نفت و تصرف شهر نیستیم
  • تضمین صلح پایدار در سوریه
  • آغاز فیلمبرداری«لس آنجلس-تهران»با مهناز افشار
  • امیر حاتمی سیزدهمین وزیر دفاع شد
  • خواننده معروف رپ به قتل اعتراف کرد!
  • آغاز شمارش آرای نمایندگان مجلس
  • جلسه سیصد و سی و نهم شورای شهر تهران/عکس
  • فرهاد مجیدی سرمربی استقلال می شود ؟!
  • ۲ کشته و زخمی در حادثه رانندگی شهرستان بدره
  • پاساژ حقیقت در بازار تهران آتش گرفت
  • آتش‌سوزی یک انبارموادشیمیایی درخیابان ستارخان
  • خداحافظی قالیباف با مدیران شهرداری
  • فیلم/ دفاع کارشناس "من و تو" از شهید حججی
  • دیدار محرمانه ژنرال قطری
  • «نفس شیرین» سریال محرمی سیما شد
  • فیلم/ اظهارات وزیر پیشنهادی ورزش و جوانان
  • عکس/تغذیه سالم قاضی پوردرصحن مجلس
  • زمان بازی ایران و سوریه اعلام شد
  • برگزاری همه‌پرسی و تلاش برای احقاق حق کردها
  • نام این بازیکن جلوی برانکو ممنوع است!
  • سگ هارجان۷شهروندسیستانی راگرفت
  • واریز ۷۶میلیارد ریال به حساب بازنشستگان
  • انهدام باند فروش مواد مخدر «گل» در پایتخت
  • جزییات قطع همکاری قرمزهابااسپانسر2ساله
  • پیام‌های روسیه با برگزاری رزمایش «زاپاد»
  • زارعی: توافق بر سر «مناطق کمتر درگیر»