کد خبر: 38857
ف
رود

رودی که بوی مرگ می دهد !

شاید آخرین نسلی که زاینده رود را همیشه زنده و جاری دیده، امروز مرز 30 سالگی را رد کرده باشد.

رودی که بوی مرگ می دهد !

 آنها می‌گویند زمانی را یادشان می‌آید که آب زاینده رود آنقدر بالا می‌آمد که بخش زیادی از پارک‌های کنار رودخانه از پارک ناژوان، بوستان، پل فلزی تا سی و سه پل و پل خواجو را زیر آب می‌برد. صدای پای آب، صدای زندگی مردم شهر اصفهان بود. صدایی که نسل امروز اصفهان از آن بی‌نصیب است.
 
اولین بار در کتاب جغرافیای دبستان نامش را شنیدم. معلم می‌گفت نامش یعنی زندگی‌بخش. بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران که از کوه‌های زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه بختیاری سرچشمه می‌گیرد، راه کویر مرکزی ایران را می‌گیرد و می‌رود. می‌رود به سمت شرق، حدود ۲۰۰ کیلومتر تا به باتلاق گاوخونی بریزد. بعدها خودش را دیدم. خشک، بی‌آب. زمینش ترک خورده بود. تابلویی می‌گفت شنا در رودخانه ممنوع اما خبری از آب نبود. بعدها گفتند دوباره جان گرفت اما دوباره بی‌جان شد. این‌روزها زاینده رود مثل بیماری در احتضار هر از گاهی جان می‌گیرد و دوباره می‌میرد. این روزها از زاینده رود یک اسم باقی ‌مانده و یک مسیر خشک.

مسیری که گفته می‌شود جایی برای چرای گوسفندان است و نامی ثبت شده در میراث ملی که کم کم از یادها خواهد رفت. رودخانه زاینده رود سال‌هاست که برای مقاطع بلند مدت خشک شده است. داستان خشک شدنش سر دراز دارد اما اگر بخواهید در رابطه با علل خشک شدنش بدانید باید گفت از جمله عوامل اصلی خشک شدن رودخانه کشیدن خط لوله انتقال آب سد به یزد، کرمان، کاشان و قم، برداشت بی‌رویه سالیانه آب در بالادست رودخانه، انتقال آب به استانهای یزد و شهرهای دیگر، استقرار صنایع بزرگ، پالایشگاه، نیروگاه‌ها در کنار رودخانه باز است.
 
بی بی سکینه از غم بی آبی می‌گوید

هر مرگی غم بار است. مرگ زاینده رود برای مردمی که زندگیشان به آن وابسته بوده تنها مصیبت و بدبختی، فقر و بیکاری به همراه داشته است. خشکی رودخانه زاینده رود سبب بیکار شدنِ چندصدهزار ساکنین پایین دست رودخانه شده و به مهاجرت فصلی یا کامل آنها به استان‌های دیگر و یا شهر اصفهان منجر شده است.

بهنام زهری، ساکن اصفهان است. او که عکاسی هم می‌کند در سفر به مناطق مختلف استان اصفهان از مشاهداتش درباره تاثیر خشکی زاینده‌رود بر زندگی مردم اصفهان می‌گوید.

 او می‌گوید: حال و روز شهرهایی چون کوهپایه، ورزنه و انارک که در شرق اصفهان قرار دارند خوب نیست. زهری می‌گوید: پیش از اینها این شهرها پر از مزرعه‌ها و باغ‌ها بودند و مردمان روستا همه نیازهای خود را در داخل روستا تامین می کردند. آن زمان که صدای پای آب در زاینده رود به گوش می‌رسید زندگی در شهرهای شرقی اصفهان هم جریان داشت و بیکاری معنی نداشت اما خشک شدن آب در رگ های زاینده رود کار و زندگی را ربود و مهاجرت تنها راه بقای مردم شد.

بی بی سکینه و بی بی کبری آخرین بازماندگان نسل پارچه بافان در ورزنه هستند. زنانی که به قول بهنام زهری امروز به خاطر خشک شدن زاینده رود تنها در اتاقی به امید پولی که از دست یک گردشگر بگیرند، نشسته اند. زهری روایت می‌کند که بی بی سکینه می‌گفت: زمانی در ورزنه همه نیازها را خودمان تامین می‌کردیم. دام داشتیم. مزرعه و باغ داشتیم.

اما از وقتی رودخانه خشک شده همه فرزندانمان که در آنجا به دنیا آمده و بزرگ شده اند به اصفهان، نایین و یزد مهاجرت کرده‌اند. اکثر نیازهایمان از اصفهان تامین می‌شود. شیرمان از اصفهان می‌آید چون دیگر گاو و دامی نداریم. برنج و ذرت نداریم.

زهری می‌گوید: امروزه در شهرهای شرقی اصفهان که صنایع دستی در اولویت دوم کسب درآمد هستند این صنعت در حال از بین رفتن است. همین سه چهار پیر زن بودند که در خانه خود پارچه بافی می کردند و نسل‌های جوان آنها را ترک کرده اند.
 
 فاضلابی به نام زاینده رود

می‌گویند زاینده رود نمرده است به همین خاطر هر از گاهی اندک آبی در رگ‌های زاینده رود جریان می‌یابد تا نام زایندگی‌اش حفظ شود. اما همین اندک آب نیز این روزها بیشتر بلای جان است. زهری می‌گوید: وقتی آب رودخانه را باز می‌کنند، آب از سمت غرب به سمت شرق می‌آید تا به تالاب گاو خونی برسد، این آب پر از زباله است و بوی متعفنی می‌دهد.

از زباله‌هایی که به دست مردم در مسیر رودخانه ریخته می شود گرفته تا پساب کارخانه‌های صنعتی و سموم شیمیایی کشاورزان.

او به وجود صنایع در غرب اصفهان اشاره می‌کند و می‌گوید: مجتمع فولاد، ذوب آهن، سیمان سپاهان کارخانه های اصلی هستند که از آب زاینده رود برای خنک کردن تسهیلاتشان استفاده می کنند.

این آب تا از صنایع رد شود و به شهر بیاید کاملا آلوده است و از مرکز شهر اصفهان هر چه به سمت شرق پیش می‌رویم این آب کثیف و کثیف تر می‌شود. او ادامه می‌دهد: آب در اصفهانک که به رودخانه نزدیک تر است آنقدر کثیف است که به بیشتر به فاضلاب شباهت دارد و آنقدر بوی تعفن می دهد که نمی شود به رودخانه نزدیک شد. زهری دلیل کثیف بودن آب رودخانه در شرق را پساب صنایع می‌داند و می‌گوید: علاوه بر اینکه در غرب اصفهان سه غول صنعتی بزرگ از این آب استفاده می کنند، در کنار آن مزارع برج نیز از آب زاینده رود بهره می‌برند. این آب به زمین‌های کشاورزی وارد می شود و دوباره وارد چرخه رودخانه می شود و به مسیر خودش به سمت شرق اصفهان ادامه می‌دهد.
 
ماهی‌هایی که می‌میرند

کتاب‌ها می‌گویند: خانواده کپور ماهیان از جمله گونه‌های جانوری زاینده رود است که در محل ورود به شهر اصفهان دیده می‌شود. مسیر رودخانه زاینده رود محل زندگی ماهیان قزل آلای رنگین کمان و گونه ای از کپور ماهیان که در اصطلاح محلی ماهی شیر نامیده می‌شود و آمور و زرده پر نیز از نام های دیگر آن است. حشرات آبزی گوناگون، مارهای آبی، لاک پشت ها در این رودخانه به چشم می خورند. این رودخانه در برخی نقاط باعث پدید آمدن زیستگاه های متنوعی برای گونه های جانوری شده است که در نوع خود بی نظیر است. ماهیان و جانورانی که امروز شاید کمتر آنها را بتوان در زاینده رود دید.

 زهری در این رابطه می‌گوید: زمانی که آب بود در آن لاکپشت، خرچنگ و انواع ماهی‌ها و گونه‌های جانوری دیده می‌شد اما قبل از اینکه آب به مدت طولانی بسته شود تقریبا این گونه ها به دلیل استفاده بی‌رویه صنایع از آب و انتقال سموم کشاورزی در زرین شهر نابود شد.
 
 زاینده رود اگر چه بنا به عادت این سال‌های مردم اصفهان، در بهار و پاییز بار دیگر جاری می‌شود و کمی بعد به خشکی سر می‌کند اما نگرانی این روزهای این شهر برآمده از این است که زاینده‌رود این روزها به جای زایش و زندگی، برای مردم این شهر با خود مشکلات زیادی را به همراه می‌آورد.

رودخانه‌ای که اگر برداشت بی‌رویه و سدسازی‌های نادرست در مسیر آن وجود نداشت می‌توانست همچنان تنها رودخانه دائمی فلات مرکزی و خشک ایران باشد تا آبش در باتلاق گاوخونی به زمین برود و زندگی دوباره‌ای در بخشی دیگری از فلات ایران ببخشد و از دل قنات‌های کویری ایران در یزد و کرمان بجوشد. جایی که با مدیریت غلط در حوزه آب، تبدیل به ویرانه‌ای شده که بسیاری را به دیار غربت فرستاده و باز هم خواهد فرستاد.
 

منبع : ابتکار
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • پیام توئیتری منصور امینی درباره هجمه دشمنان
  • برجام مسیری یک طرفه نیست
  • بمباران مواضع داعش در دیرالزور توسط روسیه
  • سخنران پیش از خطبه‌های نماز جمعه تهران مشخص شد
  • 77 روستای منطقه الجزیره عراق پاکسازی شد
  • فیلم/ چرا آزادی نازنین زاغری برای دولت انگلیس مهم است؟
  • هواداران گذشت کنند
  • «بسیج» در تمام نوسانات تعادل‌بخش است
  • قیمت نان را به جای ۱۵ درصد، ۳۲ درصد افزایش دادند
  • نتیجه اقدامات ولیعهد سعودی علیه ایران چه شد؟
  • اعتراض ترامپ به زانوزدن ورزشکاران NFL!
  • سعد الحریری با دبیرکل اتحادیه عرب دیدار کرد
  • عکس/ 15 تیم برتر آسیا در رنکینگ جدید فیفا
  • فیلم/ مراسم اربعین شهید حسین قمی
  • سومین جدایی ستاره جنجالی از استقلال قطعی شد
  • اعتراض مسکو به بیانیه پایانی نشست معارضین سوری
  • مسئول تخلفات نیروهای شهربان پیمانکار است
  • جزئیاتی جدید از شکنجه شاهزادگان سعودی
  • جلسه افتخاری و شفر در پایان تمرین استقلال
  • دوئل عراقی‌های لیگ برتری در آبادان!
  • محکوم کردن بیانیه نشست قاهره در تونس
  • بازیکن جنجالی پرسپولیس از لیست برانکو خط خورد
  • خوشگذرانی باپول دزدی درشمال کشور
  • تشییع شهید مدافع‌حرم مهدی موحدنیا در سبزوار
  • عکس/افتخاری دیگر برای "نوید محمدزاده"
  • بازتاب پایان تسلط داعش بر عراق و سوریه
  • تشییع شهید مدافع حرم روح‌الله رحیمی در قزوین
  • عکس/ تصویر دیده نشده از حاج قاسم سلیمانی
  • عکس/ مراسم عقد در مناطق زلزله‌زده
  • دیدار فرماندهان نیروهای دریایی ارتش و سپاه
  • فیلم/ گفتگوی صمیمانه رهبر انقلاب با میهمانانش
  • عکس/ گفتگوی صمیمانه رهبر انقلاب با میهمانانش
  • دو پیام مهمِ پس‌گرفتن استعفای حریری
  • وداع با شهید مدافع حرم در جوار ضریح حضرت زینب
  • آزاد شدن شهرک «القوریه» و منطقه «حویجه کاطع»
  • چراغ سبز لژیونر تیم ملی به سرخ پوشان
  • عکس/ رجعت پیکر شهید به وطن پس از ۳۵ سال
  • کاهش وزن شگفت انگیز با مصرف میوه
  • گریم متفاوت بازیگر مشهور
  • فیلم/ کرمانشاه، قلب ایران
  • فیلم/جراحی مرد 590 کیلوگرمی
  • فیلم/ چرا نان گران شد؟
  • عکس/ رژه زنان ارتش لبنان
  • ابراز نگرانی کمیسیون اروپایی از بدهی‌های فرانسه
  • عکس/ مهمان ونزوئلایی در دیدار امروز رهبری
  • فیلم/ دیرین دیرین؛ گرانی نان
  • مجاهدت‌ سردار بزرگ‌ترین فتنه قرن را خنثی کرد
  • اولین برف پائیزی درطالقان و غافلگیری رانندگان
  • رهبرانقلاب: هرجا به حضور ما احتیاج باشد کمک میکنیم
  • تأکید بر آمادگی همه جانبه نیروهای مسلح
  • فتونیوز/ حب اهل‌بیت وسیله وحدت بین مسلمین
  • پشت پرده ضرب‌وشتم مامور پلیس در کرمانشاه
  • تعهدات ایران تحت برجام درحال اجرا هستند
  • پیام تبریک وزیر دفاع درباره پایان داعش
  • فیلم/ آتش‌سوزی لوله انتقال نفت در گچساران
  • حکم جلب مالک باشگاه نفت توسط عی کریمی
  • درآمد میلیاردی اتحادیه عرب از اتهام زنی به ایران
  • ستاره محبوب هواداران استقلال به پرسپولیس پیوست
  • تراکنش مالی بی‌هویت در بانک ها
  • دولت دوازدهم و «دیپلماسی زیرشلواری» در تهران
  • واکنش آخوندی بعد از زلزله کرمانشاه
  • ممنوعیت احداث ساختمان در گسل‌های تهران
  • تولیدکننده های کوچک در قالب هلدینگ های بزرگ
  • عکس/ نشست خبری فرمانده کل سپاه
  • اعلام خبر نابودی داعش به خانواده شهید حججی
  • اهداکانکس توسط خیّر تهرانی به زلزله‌زدگان
  • نفوذی‌های تل آویو در خیابان‌های تهران +عکس
  • فیلم/شوخی عجیب پوتین با صندلی اردوغان
  • آغاز آخرین مرحله عملیات پاکسازی عراق
  • فیلم/ جانم را هم برای سپاه می‌دهم
  • آیا شاهزاده‌های بازداشت شده شورش می‌کنند؟
  • موافقت میانمار و بنگلادش برای بازگردانی آوارگان
  • جزئیات فرار متهم ۵۰۰ میلیاردی صندوق فرهنگیان
  • جزئیات فرار متهم ۵۰۰ میلیاردی صندوق فرهنگیان
  • نصرالله آبروی "سعد حریری" را خرید!