کد خبر: 38857
ف
رود

رودی که بوی مرگ می دهد !

شاید آخرین نسلی که زاینده رود را همیشه زنده و جاری دیده، امروز مرز 30 سالگی را رد کرده باشد.

رودی که بوی مرگ می دهد !

 آنها می‌گویند زمانی را یادشان می‌آید که آب زاینده رود آنقدر بالا می‌آمد که بخش زیادی از پارک‌های کنار رودخانه از پارک ناژوان، بوستان، پل فلزی تا سی و سه پل و پل خواجو را زیر آب می‌برد. صدای پای آب، صدای زندگی مردم شهر اصفهان بود. صدایی که نسل امروز اصفهان از آن بی‌نصیب است.
 
اولین بار در کتاب جغرافیای دبستان نامش را شنیدم. معلم می‌گفت نامش یعنی زندگی‌بخش. بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران که از کوه‌های زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه بختیاری سرچشمه می‌گیرد، راه کویر مرکزی ایران را می‌گیرد و می‌رود. می‌رود به سمت شرق، حدود ۲۰۰ کیلومتر تا به باتلاق گاوخونی بریزد. بعدها خودش را دیدم. خشک، بی‌آب. زمینش ترک خورده بود. تابلویی می‌گفت شنا در رودخانه ممنوع اما خبری از آب نبود. بعدها گفتند دوباره جان گرفت اما دوباره بی‌جان شد. این‌روزها زاینده رود مثل بیماری در احتضار هر از گاهی جان می‌گیرد و دوباره می‌میرد. این روزها از زاینده رود یک اسم باقی ‌مانده و یک مسیر خشک.

مسیری که گفته می‌شود جایی برای چرای گوسفندان است و نامی ثبت شده در میراث ملی که کم کم از یادها خواهد رفت. رودخانه زاینده رود سال‌هاست که برای مقاطع بلند مدت خشک شده است. داستان خشک شدنش سر دراز دارد اما اگر بخواهید در رابطه با علل خشک شدنش بدانید باید گفت از جمله عوامل اصلی خشک شدن رودخانه کشیدن خط لوله انتقال آب سد به یزد، کرمان، کاشان و قم، برداشت بی‌رویه سالیانه آب در بالادست رودخانه، انتقال آب به استانهای یزد و شهرهای دیگر، استقرار صنایع بزرگ، پالایشگاه، نیروگاه‌ها در کنار رودخانه باز است.
 
بی بی سکینه از غم بی آبی می‌گوید

هر مرگی غم بار است. مرگ زاینده رود برای مردمی که زندگیشان به آن وابسته بوده تنها مصیبت و بدبختی، فقر و بیکاری به همراه داشته است. خشکی رودخانه زاینده رود سبب بیکار شدنِ چندصدهزار ساکنین پایین دست رودخانه شده و به مهاجرت فصلی یا کامل آنها به استان‌های دیگر و یا شهر اصفهان منجر شده است.

بهنام زهری، ساکن اصفهان است. او که عکاسی هم می‌کند در سفر به مناطق مختلف استان اصفهان از مشاهداتش درباره تاثیر خشکی زاینده‌رود بر زندگی مردم اصفهان می‌گوید.

 او می‌گوید: حال و روز شهرهایی چون کوهپایه، ورزنه و انارک که در شرق اصفهان قرار دارند خوب نیست. زهری می‌گوید: پیش از اینها این شهرها پر از مزرعه‌ها و باغ‌ها بودند و مردمان روستا همه نیازهای خود را در داخل روستا تامین می کردند. آن زمان که صدای پای آب در زاینده رود به گوش می‌رسید زندگی در شهرهای شرقی اصفهان هم جریان داشت و بیکاری معنی نداشت اما خشک شدن آب در رگ های زاینده رود کار و زندگی را ربود و مهاجرت تنها راه بقای مردم شد.

بی بی سکینه و بی بی کبری آخرین بازماندگان نسل پارچه بافان در ورزنه هستند. زنانی که به قول بهنام زهری امروز به خاطر خشک شدن زاینده رود تنها در اتاقی به امید پولی که از دست یک گردشگر بگیرند، نشسته اند. زهری روایت می‌کند که بی بی سکینه می‌گفت: زمانی در ورزنه همه نیازها را خودمان تامین می‌کردیم. دام داشتیم. مزرعه و باغ داشتیم.

اما از وقتی رودخانه خشک شده همه فرزندانمان که در آنجا به دنیا آمده و بزرگ شده اند به اصفهان، نایین و یزد مهاجرت کرده‌اند. اکثر نیازهایمان از اصفهان تامین می‌شود. شیرمان از اصفهان می‌آید چون دیگر گاو و دامی نداریم. برنج و ذرت نداریم.

زهری می‌گوید: امروزه در شهرهای شرقی اصفهان که صنایع دستی در اولویت دوم کسب درآمد هستند این صنعت در حال از بین رفتن است. همین سه چهار پیر زن بودند که در خانه خود پارچه بافی می کردند و نسل‌های جوان آنها را ترک کرده اند.
 
 فاضلابی به نام زاینده رود

می‌گویند زاینده رود نمرده است به همین خاطر هر از گاهی اندک آبی در رگ‌های زاینده رود جریان می‌یابد تا نام زایندگی‌اش حفظ شود. اما همین اندک آب نیز این روزها بیشتر بلای جان است. زهری می‌گوید: وقتی آب رودخانه را باز می‌کنند، آب از سمت غرب به سمت شرق می‌آید تا به تالاب گاو خونی برسد، این آب پر از زباله است و بوی متعفنی می‌دهد.

از زباله‌هایی که به دست مردم در مسیر رودخانه ریخته می شود گرفته تا پساب کارخانه‌های صنعتی و سموم شیمیایی کشاورزان.

او به وجود صنایع در غرب اصفهان اشاره می‌کند و می‌گوید: مجتمع فولاد، ذوب آهن، سیمان سپاهان کارخانه های اصلی هستند که از آب زاینده رود برای خنک کردن تسهیلاتشان استفاده می کنند.

این آب تا از صنایع رد شود و به شهر بیاید کاملا آلوده است و از مرکز شهر اصفهان هر چه به سمت شرق پیش می‌رویم این آب کثیف و کثیف تر می‌شود. او ادامه می‌دهد: آب در اصفهانک که به رودخانه نزدیک تر است آنقدر کثیف است که به بیشتر به فاضلاب شباهت دارد و آنقدر بوی تعفن می دهد که نمی شود به رودخانه نزدیک شد. زهری دلیل کثیف بودن آب رودخانه در شرق را پساب صنایع می‌داند و می‌گوید: علاوه بر اینکه در غرب اصفهان سه غول صنعتی بزرگ از این آب استفاده می کنند، در کنار آن مزارع برج نیز از آب زاینده رود بهره می‌برند. این آب به زمین‌های کشاورزی وارد می شود و دوباره وارد چرخه رودخانه می شود و به مسیر خودش به سمت شرق اصفهان ادامه می‌دهد.
 
ماهی‌هایی که می‌میرند

کتاب‌ها می‌گویند: خانواده کپور ماهیان از جمله گونه‌های جانوری زاینده رود است که در محل ورود به شهر اصفهان دیده می‌شود. مسیر رودخانه زاینده رود محل زندگی ماهیان قزل آلای رنگین کمان و گونه ای از کپور ماهیان که در اصطلاح محلی ماهی شیر نامیده می‌شود و آمور و زرده پر نیز از نام های دیگر آن است. حشرات آبزی گوناگون، مارهای آبی، لاک پشت ها در این رودخانه به چشم می خورند. این رودخانه در برخی نقاط باعث پدید آمدن زیستگاه های متنوعی برای گونه های جانوری شده است که در نوع خود بی نظیر است. ماهیان و جانورانی که امروز شاید کمتر آنها را بتوان در زاینده رود دید.

 زهری در این رابطه می‌گوید: زمانی که آب بود در آن لاکپشت، خرچنگ و انواع ماهی‌ها و گونه‌های جانوری دیده می‌شد اما قبل از اینکه آب به مدت طولانی بسته شود تقریبا این گونه ها به دلیل استفاده بی‌رویه صنایع از آب و انتقال سموم کشاورزی در زرین شهر نابود شد.
 
 زاینده رود اگر چه بنا به عادت این سال‌های مردم اصفهان، در بهار و پاییز بار دیگر جاری می‌شود و کمی بعد به خشکی سر می‌کند اما نگرانی این روزهای این شهر برآمده از این است که زاینده‌رود این روزها به جای زایش و زندگی، برای مردم این شهر با خود مشکلات زیادی را به همراه می‌آورد.

رودخانه‌ای که اگر برداشت بی‌رویه و سدسازی‌های نادرست در مسیر آن وجود نداشت می‌توانست همچنان تنها رودخانه دائمی فلات مرکزی و خشک ایران باشد تا آبش در باتلاق گاوخونی به زمین برود و زندگی دوباره‌ای در بخشی دیگری از فلات ایران ببخشد و از دل قنات‌های کویری ایران در یزد و کرمان بجوشد. جایی که با مدیریت غلط در حوزه آب، تبدیل به ویرانه‌ای شده که بسیاری را به دیار غربت فرستاده و باز هم خواهد فرستاد.
 

منبع : ابتکار
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • فیلم/ وارد کردن کالایی به ایران در سال 95
  • همکاری ایران و روسیه برای تولید آمبولانس هوایی
  • سورپرایز کی روش برای پرسپولیسی ها در امروز
  • تخفیف 50 درصدی نمایش کمدی موزیکال
  • اخبار درگوشی حامیان ولایت 8 فروردین 96
  • پاسخی دردناک به تجاوزات رژیم صهیونیستی
  • برگزار کنگره بین‏‌المللی گاز در ترکمنستان
  • دیدار خانواده‌های شهدای «لشکر فاطمیون» با رهبر
  • فیلم/ اتفاق عجیب برای یک هموطن همدانی!
  • به لرزه افتادن پایه های معامله بوئینگ و ایران
  • بررسی راه‌های عادی سازی روابط اعراب
  • هشداری جدی به بازیکنان تیم ملی
  • اقامه نماز‌جمعه این هفته با آیت‌الله خاتمی
  • ۳ سال حبس برای ۲ فعال کویتی
  • تأمین امنیت آبی حلب با آزادی «الخفسه»
  • مهار قاچاق صرفا با قوه قهریه میسر نمی‌شود
  • حملۀ تازۀ ترامپ به خانواده کلینتون
  • عکس/بازدید مسافران از مجتمع امام خمینی (ره)
  • بازتولید حیات "طیبه اسلامى" در کشور
  • شلیک 3 موشک بالستیک به سمت پایگاه نظامی
  • رئیس سابق کمیسیون عمران مجلس
  • حرمت واردات کالاهای تولید داخل
  • افزایش قیمت جهانی نفت
  • عکس/تصادف قطار با تانکر حمل سوخت
  • آخرین شانس پرسپولیس برای ماندن چیست؟
  • شغل عجیب "برد پیت" قبل از بازیگری!
  • طنزی که ارتباط با آن آسان است
  • تصویری از پزشک فرنگی ناصرالدین شاه
  • ترامپ را به خودخواهی ملی متهم کرد
  • باید با تحریم‌های جدید ایران را تنبیه کنیم
  • ترافیک جاده چالوس سنگین شد
  • عکس/دیوار چین سفیدپوش شد
  • آخرین وضعیت ترافیکی راه‌های کشور
  • ورود یک سامانه بارشی جدید از امروز
  • در رفع موانع تولیدواشتغال به دولت کمک میکنیم
  • برای نبرد با تروریسم به روسیه آمده‌ایم
  • فیلم/ امان از وای‌فای لعنتی!/ #فرکانس_ممنوع
  • پیشنهاد سرخ ها به بمب بزرگ نقل و انتقالات
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / سه شنبه 08 فروردين
  • دردسرهای بمب جنجالی برای پیوستن به پرسپولیس
  • ممنوعیت تردد در ۱۵ محور مواصلاتی
  • اعتراف مدونا به آزار جنسی زنان هنرمند در آمریکا
  • امضای قرارداد نفتی ایران و روسیه
  • مذاکره اعضای شورای مرکزی جبهه مردمی
  • بزم شادی فریدون پس از رد صلاحیت هاشمی
  • دومین بازیکن جنجالی اصفهان سرخ پوش شد
  • پست رامبد جوان در روز تولد مرحوم خسرو شکیبایی
  • ترامپ به دنبال مداخله بیشتر در جنگ یمن است
  • سخنگوی آتش‌نشانی در انتخابات شورای شهر
  • عکس/ تظاهرات مردم یمن در دومین سالگرد جنگ
  • حکم پرونده اختلاس در دانشگاه‌مازندران صادرشد
  • ایران می‌تواند بدون شکست به جام جهانی برود
  • عکس/ مهدی تاج در اتوبوس جدید تیم ملی
  • مرغ کیلویی ۸۵۰۰ تومان نیست
  • فیلم/ حرکت های بامزه یک بچه گربه
  • کدام آقازاده‌ها در انتخابات شورا ثبت نام کردند؟
  • روحانی استارت زد؛ما مقصر نیستیم/ پیشنهاد می شود دولت قبل مسئولیت مشکلات دولت ساخته را بپذیرد
  • رونمایی ازخریدجنجالی سرخ پوشان
  • مذاکره اعضای شورای مرکزی جبهه مردمی
  • لاستیک هواپیما در فرودگاه اردبیل ترکید
  • تصویری جدید از فصل دوم سریال شهرزاد
  • عکس/ وداع با شهید مدافع حرم خواجه صالحانی
  • دستیار سابق برانکو تهدید به شکایت کرد
  • ترامپ برای انتقال سفارت آمریکا از تل آویو
  • داعش در غرب موصل استحکامات دفاعی ندارد
  • بیانات مسئول دفتر قائم‌مقام آستان قدس رضوی
  • اروپاو خط‌ونشان کشیدن برای انگلیس
  • 17 جاده در کشور مسدود است+اسامی محورها
  • انتقاد شدیدالحن ترامپ از هم‌حزبی‌هایش
  • فیلم/ به واقعیت نزدیک شدن پیش‌بینی مدیری
  • شکست داعش در عراق طی چند هفته آینده
  • مراسم دعا همچون گذشته برگزار می‌شود
  • ترافیک نیمه سنگین و روان در محور کرج- چالوس
  • راهپیمایی مردم لندن در اعتراض به بی بی سی
  • تظاهرات علیه مارین لوپن در شهر لیل فرانسه