کد خبر: 35967
ف
یادداشت

یک سوال بی‌پاسخ درباره قراردادهای نفتی

چه طور با یکصد سال سابقه اکتشاف و تولید و پالایش نمی‌توانیم در عمق آب‌های خلیج فارس و دریای عمان در حوزه‌های مشترک، بدون قرارداد با خارجی‌ها کار انجام دهیم؟ اگر بگوییم توان فنی و مهندسی نداریم، این یک دروغ است و اگر بگوییم سرمایه نداریم،یک دروغ بزرگتر.

یک سوال بی‌پاسخ درباره قراردادهای نفتی

امروز دانشمندان ایرانی در قله‌های رفیع علم و فناوری‌های جدید، سیر و سلوک علمی دارند. زیرساخت‌های علمی کشور در طی سال‌های پس از انقلاب در دولت‌های نهم و دهم جواب داد و در مدت کوتاهی ایران وارد باشگاه هسته‌ای جهان و باشگاه‌های نانوتکنولوژی، لیزر، سلول‌های بنیادین و... شد. پیشرفت‌های پزشکی ایران به گونه‌ای است که اگر در گذشته برای کوچک‌ترین عمل جراحی مجبور به اعزام بیمار به خارج بودیم امروز بزرگ ترین عمل‌های جراحی در تهران و شیراز و شهرهای بزرگ انجام می‌شود. ایران امروز قطب بزرگ پزشکی منطقه است. بیمارستان‌های ایرانی پذیرای بیماران از کشورهای منطقه حتی از اروپا هستند. پیشرفت‌های هسته‌ای ایران، غرب را به وحشت انداخت. اول از طریق اخلال در تاسیسات هسته‌ای و سپس ترور دانشمندان ما عمل کردند، بعد دیدند ایران به سرعت خود را به سطح کشورهای پیشرفته رسانده است. بحث تحریم‌های فلج‌کننده، مذاکره و بالاخره برجام را پیش کشیدند.در حوزه دفاعی که ملت ما در اوایل جنگ نیازمند حتی سیم خاردار بود، امروز به جایی رسیده است که همه نیازهای دفاعی خود را برطرف کرده و در جایگاه صادرات صنعت دفاعی قرار داریم. توسعه شهرهای موشکی لرزه بر اندام دشمن انداخته است، تولید موشک‌های کوتاه برد، میان برد و بلندبرد و بالستیک در کلاس‌های مختلف، افتخار صنعت دفاعی کشور در حوزه بازدارندگی است. ساخت کشتی‌های نظامی، ناوچه‌ها و قایق‌های تندرو و ساخت انواع موشک ها و اژدرهای ساحل به دریا و دریا به دریا امکان مانور قدرت را از ناوگان جنگی غرب در خلیج‌فارس و دریای عمان به ویژه ناوگان آمریکا گرفته است و تفنگداران آمریکا زیر چکش ضربه بهنگام دریادلان نیروی دریایی سپاه و ارتش قرار دارند. ساخت هواپیماهای نظامی با سرنشین و بدون سرنشین، انواع بالگردها، پیشرفت‌های حیرت‌انگیز در جنگ‌های الکترونیک و نبردهای سایبری، ساخت سامانه‌های فوق مدرن ضدهوایی و رادارهای پیشرفته، تنها گوشه‌ای از قدرت و هنرنمایی پیشرفت‌های علمی در کشور به مدد دانشمندان مؤمن و دلسوز کشور است. امروز هوش جوانان و استعداد علمی دانشمندان ما ایرانیان زبانزد محافل علمی جهان است. امروز صدها دانشمند ایرانی در خارج از کشور در کشورهای پیشرفته در ساحات فناوری‌های نوین علمی در تارک آزمایشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقی جهان می‌درخشند و صدها نوآوری روزانه دارند.

امام (ره) براساس همین توانایی‌ها اکسیر فهم و ادراک «ما می‌توانیم» را در رگ‌های غیرت ما ایرانیان تزریق کرد و امروز ما شاهد پیروزی‌های شگفت‌انگیز در عرصه های علم و عمل هستیم. این پیروزی‌های علمی اغلب در صنعت و رشته‌هایی است که ما سه دهه یا دو دهه اخیر به آن ورود کرده‌ایم و رکوردهای علمی شایسته به جا گذاشته ایم. در این میان، یک سوال بی‌پاسخ وجود دارد و آن اینکه ما در صنعت نفت که بیش از یکصد سال سابقه «اکتشاف»، «تولید» و «پالایش» داریم چرا امروز نیازمند قرارداد با شرکت‌های حقه‌باز غربی برای توسعه صنعت هستیم؟ سوال دیگر اینکه با این همه سابقه و استعداد علمی و صنعتی، چرا پس از یکصد سال تجربه نفتی هنوز بنزین وارد می کنیم؟!

آخرین‌ روزهای حکومت پهلوی ملعون، ما روزانه 6 میلیون بشکه تولید نفت داشتیم که پس از انقلاب آن را به 4 میلیون بشکه فروکاهیدیم. امروز برای تولید 4 میلیون بشکه چه نیازی به غربی‌ها در خشکی و دریا داریم؟

ما سه شرکت عمده تولیدکننده نفت در کشور داریم:

1- شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب

2- شرکت نفت فلات قاره

3- شرکت نفت مناطق مرکزی

شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب 80 درصد نفت کشور را تولید می‌کند و دو شرکت دیگر 20 درصد تولید را در اختیار دارند. سهم شرکت‌های خارجی در اکتشاف و تولید، خیلی عمده نیست، پس چرا شرکت ملی نفت ننگ پذیرش بستن قرارداد با خارجی را در حوزه نفت می‌پذیرد؟ ما یکصد سال است صنعت نفت داریم، اما بخشی از بنزین خود را از خارج وارد می‌کنیم! این در حالی است که در اغلب کشورهای خارجی متخصصان ما قرارداد ساخت پالایشگاه دارند و پالایشگاه می‌سازیم.

کشورهایی مثل برزیل که نفتی ندارند و سابقه‌ای در این صنعت هم ندارند الآن در وسط اقیانوس اطلس در عمق هزارها متر مشغول اکتشاف و تولید نفت هستند، با آنکه در این صنعت فقط چند دهه است وارد شده‌اند.

ما چه طور با یکصد سال سابقه اکتشاف و تولید و پالایش نمی‌توانیم در عمق آب های خلیج فارس و دریای عمان در حوزه‌های مشترک، بدون قرارداد با خارجی ها این کار را انجام دهیم؟ اگر بگوییم توان فنی و مهندسی نداریم، این یک دروغ است. اگر بگوییم سرمایه نداریم، این هم دروغی بزرگتر است چون بر اساس مکانیزم‌های پیچیده بودجه کل کشور همه ساله نیمی از درآمد نفت کشور به شرکت ملی نفت تعلق دارد.

این یک ادعا نیست، گزارش تفریغ بودجه برخی سال‌های اخیر پرده از این معما برداشته است.

اگر نیمی از این امتیازاتی که در قراردادهای نفتی، سخاوتمندانه به خارجی ها داده می‌شود، به شرکت‌های ایرانی داده شود، نفت را از عمق دریای عمان و خلیج فارس در سفره‌های مشترک در کوتاه‌ترین وقت ممکن تحویل وزارت نفت می‌دهند به گونه‌ای که نه مفسده کرسنت و نه سوء جریانات مالی مرتبط با استات اویل گریبانگیر مالیه عمومی کشور گردد.

حال سوالی که مطرح است این است؛ چرا این کار را نمی‌کنند؟ پاسخ این است؛ در گذشته یک تصور زبونانه «ما نمی توانیم» پشت این قضیه بود و آن اینکه نفت فقط یک کالای اقتصادی نیست، یک سلاح دیپلماتیک و نهایتاً سیاسی و امنیتی هم هست. وقتی ما غربی‌ها را در اکتشاف و تولید شریک می‌کنیم، در حقیقت آنها را شریک دارایی های خود، و خود را شریک دارایی های آنها کرده‌ایم. لذا اگر دولت‌هایشان بخواهند از نظر امنیتی به ما فشار بیاورند، آنها هم آسیب اقتصادی می بینند، لذا پیشاپیش جلوی این فشار را می‌گیریم. خاصیت این قراردادها نوعی امان نامه برای مصون ماندن از تجاوز نظامی تلقی می شود. این نظریه صرف نظر از درستی یا نادرستی آن، رویکردی ضد ملی است چون امتحان خود را در تحریم‌های نفتی نشان داد.

با یک اشاره آمریکا و غرب در مدت کوتاهی تمام شرکت‌هایی که با ما قرارداد داشتند بساط خود را بر خلاف تعهدات پیمان خود بدون پرداخت یک دلار جریمه، جمع کردند و رفتند، البته ضرر هم کردند. حالا که می‌خواهند برگردند آنها دنبال شیرین کردن متن قراردادها برای جبران ضررها هستند. آنچه امروز به عنوان شرایط عمومی، ساختار و الگوی قراردادهای بالادستی نفت و گاز جنجال به پا کرده و اعتراض همه منتقدین را برانگیخته است و متاسفانه وزیر نفت گوش شنوایی برای آن ندارد، همین شیرین کردن بهره غربی‌ها از قِبَل این نوع قراردادهاست، که مغایر با اساس و اصل ما می توانیم و قواعد اقتصاد مقاومتی می باشد.

تا کنون هیچ نهاد نظارتی یک نمونه از قرارداد نفتی و گازی را چه در گذشته و چه در حال حاضر در دست بررسی نداشته، یکی از علل آن محرمانه بودن قراردادهاست.

مفسده استات اویل وقتی در خارج افشا شد تازه نهادهای قضائی و نظارتی بیدار شدند و البته کاری هم نکردند. قراردادهای نفتی که جنجال به پا کرده، قوانین و مقررات مالی، محاسباتی و دقت‌های حقوقی را نادیده گرفته است و به قول معاون اول 150 ایراد به آن وارد بود که برطرف کردیم، که برطرف نکردند! حتی ویرایش شده فعلی آن، همه قوانین و مقررات کشور را دور می زند.

به هر حال امروز هیچ توجیهی وجود ندارد با توجه به توان فنی و مهندسی و مالی و سرمایه‌ای وزارت نفت که سومین شرکت بزرگ نفتی جهان است ما قراردادی با کشورهایی ببندیم که 50 سال هم نیست که روی صفحه جغرافیای جهان نام آنها نقش بسته است. ما از قرارداد کرسنت یک ضربه حیثیتی و مالی از شیخ جعفر اماراتی خوردیم که از آمریکا و انگلیس نخوردیم. ننگ این قرارداد در تاریخ نفت ما همانند قرارداد دارسی، گس کلشائیان و قرارداد با کنسرسیوم بعد از کودتای 28 مرداد و... باقی خواهد ماند.

راستی چرا وزارت نفت حاضر نیست با تکیه بر قانون «حد اکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و...» مصوب 22/12/1375 قید قراردادهای   نفتی با اجانب را بزند و به نیروها و امکانات و سرمایه های داخل تکیه کند؟ این سوالی است که بعد از انقلاب در حوزه نفت،بی پاسخ مانده است.

محمدکاظم انبارلویی

منبع : روزنامه رسالت
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • نامه مهم 127 نماینده مجلس به رئیس‌جمهور
  • حباب قیمتی بیت کوین،بزرگترین حباب تاریخ
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / پنجشنبه 23 آذر
  • برد دشوار رئال مادرید مقابل الجزیره
  • آیا لازم است گروه خونتان را بدانید؟
  • میرزا کوچک خان مانع دخالت خارجی شد
  • درخواست لغو روادید میان ایران و عراق
  • دعوتی که بوی فتنه ی جدید در منطقه را می دهد!
  • احتمال آزمایش موشکی جدید کره شمالی
  • نقاره‌زن قدیمی‌ حرم امام رضا (ع) درگذشت
  • واکنش سرلشکر فیروزآبادی به اظهارات ترامپ
  • این نوشیدنی‌ها قبل از خواب، لاغرتان می‌کنند
  • آذربایجان همچون گذشته در کنار ملت فلسطین است
  • فواید روغن هسته انار
  • حاشیه‌های اکانت جعلی خانم مولاوردی و چند نکته
  • ماجرای شایعه حضور عاطفی دستیار کی‌روش
  • مشکل مستند قائم مقام چیست؟
  • عراقچی با آمانو دیدار کرد
  • «فوری اندی خواننده لس آنجلسی درگذشت»
  • دو خبر مهم موگرینی درباره برجام
  • رایزنی دوجانبه هیأت‌های ایران و آمریکا در وین
  • مهاجم تیم ملی سومین بازیکن برتر سوپر لیگ یونان شد
  • اردوی شبانه‌روزی شاگردان شفر
  • آماده کاستن از تحریم‌ تسلیحاتی لیبی هستیم
  • دستیار ترامپ استعفا می‌کند
  • فوری: سرمربی جدید سرخ‌پوشان مشخص شد
  • انتقاد سازمان بازرسی کشور از دولت
  • دست و پا زدن برای تطهیر منافقین و تحریف انقلاب
  • کری مهاجم نیجریه‌ای پرسپولیس برای برانکو!
  • آمریکا بدون اجازه دمشق وارد سوریه شد
  • سرمربی جدید سرخ‌پوشان مشخص شد
  • سرقت اتفاقی ۲ کیسه پول توسط مرد بی‌خانمان
  • عکس/ روش کثیف اسرائیلی‌ها در مبارزه
  • داور ال‌کلاسیکو مشخص شد
  • عکس/ بندری زیبا در نروژ
  • زمان نشست خبری برانکو و ربیعی اعلام شد
  • باشگاه ایرانجوان از استقلال شکایت کرد
  • این افراد هرگز حجامت نکنند!
  • کوییک خودروی خوبی از نظر کیفیت است
  • دروازه بان تیم ملی به آلمان یا انگلیس می رود
  • توئیت میرسلیم درمورد فتنه فرانسه در ایران
  • تاکید ظریف بر همبستگی جهان اسلام
  • مردم آمریکا ترامپ را چگونه توصیف می‌کنند؟
  • عکس/اخرین تصاویر از جانشین محترم سپاه پاسدارن تهران
  • فیلم/اولین تیزر فصل سوم سریال شهرزاد
  • ستاره پرحاشیه پرسپولیس به استقلال پیوست
  • طوفان شفر درترکیب استقلال برای جام حذفی
  • اعلام لیست تیم ملی ایران برای جام جهانی
  • تکلیف تیموریان در نقل وانتقالات نیم فصل مشخص شد
  • عکس/پرچم ایران در میان پرچم‌ کشورهای 1+5
  • چراغ سبز چند پرسپولیسی برای پیوستن به استقلال
  • عکس/ روش کثیف اسرائیلی‌ها در مبارزه
  • فیلم/ قسمت جدید انیمشین طنز "ترامپت"
  • فیلم/ وهابی‌ها باید از اسم فرزندم بترسند
  • بمباران یک زندان در صنعاء
  • محاکمه ی5داعشی‌ که به پایگاه هلال احمر حمله کردند
  • کمک‌های بشردوستانه و گفت‌و‌گوهای یمنی
  • ارتباط نزدیک در محیط دانشجوئی و سوت بلبلی
  • یک پرونده عامل دردسر باشگاه استقلال
  • فیلم/درآمدهای دولت در حال افزایش است
  • خواننده ی پاپ ایرانی پدر شد
  • تیپ جدید سحر دولتشاهی در دوبی
  • کارشکنی در مذاکرات ژنو
  • عمق خطر تصمیم جدید امریکا
  • نامه ی مهرمانه احسان خواجه امیری
  • عکس کمتر دیده شده از بنیامین بهادری
  • لطفا عوارض خروج از منزل هم بزارین!
  • فیلم/حرکات آکروباتیک پرستار با نوزاد تازه متولد
  • تاکیید رهبر معظم انقلاب به مسئله ی حاشیه نشینی
  • عکس/ پارک هواپیما در حیاط یک تهرانی!
  • فیلم/ اظهارات 6 ماه گذشته قالیباف درباره جامعه
  • عکس/کمپ تیم امداد و نجات کوهنوردان در اشترانکوه
  • شیوع دیفتری در میان آوارگان روهینگیا
  • شهید کلانتری با موتور سیکلت به مجلس می رفت
  • عکس یادگاری سران کشورهای اسلامی