کد خبر: 22647
ف
پایگاه خبری حامیان ولایت/فرهنگی

جعبه جادویی دیروز، تابو شکن امروز

رسانه، چشم ناظر بر جامعه است. این جامعه از خانواده تا دولت را دربر می گیرد. نگاه سراسربین رسانه و مطبوعات، اجازه می دهد که در هر حوزه اطلاع رسانی کنند. اما گاه موضوعاتی در مورد حدود و ثغور ورود رسانه به عرصه های مختلف مورد بحث قرار می گیرد.

جعبه جادویی دیروز، تابو شکن امروز

برای مثال یکی از عمده ترین چالش ها در مورد نحوه مخابره اخبار بحران،  چگونه نشان دادن کشته ها و زخمی ها و همچنین عکاسی و تصویربرداری از قربانیان یک حادثه است. یکی از مسائلی که برای کارشناسان یک چالش است، نحوه نشان دادن تابوها در رسانه های عمدتا تصویری است. اگرچه این موضوع در صنعت هالیوود و فیلم سازی جهان، جایگاهی ندارد، اما در دنیای اسلام، نشان دادن روابط عرفی نیز با معذوریت هایی مواجه است.

در فیلم سازی دوران قبل از انقلاب محدودیت هایی در فیلم فارسی شاهد نبودیم و رفته رفته در دوران پهلوی دوم قبح زدایی بیشتری نیز صورت می گرفت، تا جایی که سردر سینماها عمدتا، تصاویر نیمه عریان بازیگران زن فیلم، برای جذب بیشتر نقاشی می شد. رقص و آواز هم در کارهای برخی از کارگردانان حرف اول را می ‌‌زد و مانند فیلم های بالیوود، عاشق و معشوق فیلم برای هم عشوه ها می آمدند و با رقص و آواز نیمی از فیلم سپری می شد.

با این حال نشان دادن روابطی چون مادر و فرزند، خواهر و برادر و زن و شوهر نیز در قالبی  از حجب و حیای پذیرفته شده، در سینمای بعد انقلاب تصویر شد. یکی از تابوشکن ترین فیلم ها بعد از انقلاب، فیلم شیدا (1377)  به کارگردانی کمال تبریزی بود که در آن هنگامی که پارسا پیروزفر(جانبازی که به خانه بر می گردد) در آغوش گشوده مادرش می رود. درحالیکه به آغوش کشیدن فرزند از جنگ برگشته برای یک مادر آن هم با قید و نشان دادن صحنه از نمایی دور اتفاق می افتد. به تصویر کشیدن این صحنه، برای آن زمان یک تابوشکنی بود. با این حال، روند نمایش ارتباط ها با توجه به مضامین اصلی که برای فیلم در نظر گرفته شد، تغییر بسیاری کرده است. مضامینی چون خیانت، عشق های مثلثی، دوستی دختر و پسر ، پارتی های شبانه در فیلم ها چه به عنوان موضوع اصلی و چه حاشیه ای وارد شده است.

در سریال بیداری، روایت دختر کارگر شهرستانی با نام ترنگ را می بینیم که پسر صاحب ویلا، عاشق او شده است و از او حامله می شود، بدون آنکه عقد ثبت شده محضری انجام شود. پسر می میرد بدون آنکه عقد او ثبت شده باشد و ترنگ و فرزندش در ارثیه سهمی داشته باشند. همچنین ترنگ در پی اثبات فرزند به جامانده از مرد به صورت قانونی است.

«ساعت شنی» نام مجموعه دیگری بود  که در سال 1386 پخش شد. در این سریال به موضوع رحم اجاره ای و زنان خیابانی پرداخته شده بود که در قسمت های پایانی، سریال با حذفیات بیشتری پخش شد؛ درحالی که نوع روابط پیش آمده، عمدتا بی پاسخ رها شد. این نشان از هجمه زیاد انتقادها و عدم پذیرش جامعه بود که سیما را مجبور به حذفیات کرد.

انتخاب موضوعات و مضامین پرداخته شده در سیما، عمدتا عام تر و کمتر حاشیه برانگیز است. به تبع آن، در سینما، موضوعات بیشتری با قدرت مانور بالاتری پرداخته می شوند. صدا و سیما خود دارای شورای نظارت و ارزیابی بر برنامه هاست که با توجه به ضوابط اداری خود به تصویب موضوع و یا تعدیل برخی از سکانس ها و فیلمنامه ها می پردازد. اما سینما که زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد کار می کند با توجه به سلایق دولت ‌های گوناگون دستخوش تغییراتی می شود، به گونه ای که می توان شاهد بود که برخی سینماگران در برخی دولت ها قدرت مانور بیشتری دارند.

با این اوصاف، سینما و تئاتر عرصه گشوده تری نسبت به موضوعات و نشان دادن روابط دارند. یکی از دلایل آن برخورد ممیزی بازتر در سینماست وسپس، و بعد اینکه، سینما، رسانه ای خاص تر محسوب می شود و مخاطب سینما کسی است که با اراده قبلی و با صرف وقت وهزینه مشخص به آن مراجعه می کند.

با این حال هجمه بی وقفه شبکه های ماهواره ای را نباید نادیده گرفت. از سال 86 روند افزایشی شبکه های ماهواره ای فارسی زبان شکل گرفت، پیش از این سال‌ها، شبکه ها به صورت اختصاصی شده نبودند. اما شکل گیری شبکه مخصوص فیلم و سریال به موازات هم و چندین برابری شدن شبکه های موسیقی و سرگرمی، فصلی جدید از شیوه تماشا را بنیان نهاد.

یک شبکه تلویزیونی به صورت سنتی دارای گروه های مختلفی است، کودک و نوجوان، پخش خبر، برنامه های ورزشی، برنامه های بهداشت و سلامت، برنامه های مناسبتی، فیلم و سریال. در شبکه به شیوه سنتی که گاه به مخاطب کودک اختصاص داشت و گاه به مخاطب بزرگسال، گاه به برنامه ورزشی و گاه به برنامه مذهبی، فاصله ای برای تماشا برای مخاطب ایجاد می کرد.

 اما شبکه های فیلم و سریال، اولین اثری که داشتند ولع تماشا را بالا نگه می داشتند. به این گونه که سریال الف تمام نشده سریال ب شروع می شد و سریال ب تمام نشده پشت سر آن سریال دیگری پخش می شد. اگر سریال های شبکه های داخلی در فواصل هفتگی و گاه برخی شبکه ها یک روز درمیان، پخش می شدند و تا قسمت بعد آن مخاطب یک وقفه هفتگی داشت، سریال های ماهواره ای دائما پخش و بازپخش داشتند. در سه بخش و یا چهاربخش بیست و چهارساعته کنداکتور این شبکه ها می چرخید و چند سریال پشت سر هم پخش می شد و انتظار مخاطب برای تماشای قسمت بعد به کمترین زمان خود می رسید.

نوع انتخاب سریال ها نیز بر تماشا اثر دارد. عمدتا سریال های کره ای و ترکیه ای در این شبکه ها پخش می شود. علت انتخاب سریال های کره ای این است که از لحاظ خشونت و برهنگی در سطح پایینی قرار دارند و برای خانواده هایی که ماهواره را یک تهدید برای خانواده می دانند، از لحاظ ساختار ظاهری موجه جلوه می کند. اما غافل از اینکه مضمون پخش شده هیچ سنخیتی با فرهنگ حاکم بر جامعه ندارد و همچنین این مضامین راههای جدیدی برای اندیشیدن به انواع رابطه فراهم می آورد. رابطه هایی که در فرهنگ ما برای آن ها تعریفی وجود ندارد.

سریال های ترکیه ای اما به دلیل همجواری ترکیه با ایران و داشتن برخی اشتراکات فرهنگی، با رنگ و لعاب لباس های بازیگران و جلوه های بصری توانستند طرفداران زیادی را در ایران برای خود جذب کنند. این خود دلیلی را برای تماشا ایجاد می کند. مضامین این سریال ها نیز عمدتا در گسیختگی خانوادگی، رابطه های خارج از خانواده  که در قالب عشق معرفی می شوند و همچنین فرزندآوری نامشروع است.

این شبکه ها، محتوای طبقه بندی شده به مخاطب ارائه نمی کنند و در قید و بند آن نیستند. به این معنا که یک کودک  و نوجوان همان محتوایی را تماشا می کند که والدین حق دارند از آن بهره ببرند. رابطه های نمایش داده شده ازآنجا که با شور عشق نمایش داده می شوند؛ زیبایی بازیگران و صحنه های طراحی شده، مخاطب را در یک دنیای فانتزی غرق می کند، و رابطه های مثلثی  و مربعی نامشروع،  مشروع و موجه ظاهر جلوه داده می شوند.

همچنین در بخش های اخبار هنری، عمدتا بررسی رابطه های بازیگران هالییود به عنوان اخبار زرد مطرح می شود. بیشتر اخبار حول خبر جدید از دوست پسر فلان بازیگر و یا تمام شدن رابطه بازیگری دیگر با دوست دخترش می چرخد. این افراد که خود ستاره ها و الگوهای سینما و موسیقی غرب هستند، نحوه گزارش دادن از شیوه زندگی شان، قالبی برای تفکر و زیست مخاطب ایجاد می کند. به ویژه نوجوانانی که در پی ستاره پرستی هستند. این الگوهای فکری، رفتاری را عرضه می کنند که اگرچه در چارچوب فرهنگی زندگی ما نیست، اما برای یک نسل که با این رسانه ها بزرگ می شوند، در هویت و فرهنگ ایشان می نشیند و حتی اگر بیاموزند که رفتار فرهنگی پذیرفته ما برخی تابوها را برنمی تابد، اما از لحاظ احساسی نسبت به تابوها گریز و تنفر نخواهند داشت. زیرا رسانه آن ها را بسیار جذاب و قابل تجربه تصویر کرده است.

منبع : روزنامه آذربایجان
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • سایت ثبت نام نقل انتقالات فرهنگیان فعال شد
  • غاز مذاکرات استقلال با لژیونر تیم ملی
  • مطالبه تضمین، 3 سال پس از اجرا!
  • اشاره رهبرانقلاب در سخنان دیروز به که بود
  • احتمال برگزاری دیدار ترامپ با «اون»
  • سرمایه‌گذاری اروپا در ایران غیرممکن است
  • ستاره استقلال هوایی شده
  • اتمام حجت جریان اصلاحات با روحانی
  • واکنش تند روسیه به خروج امریکا ازبرجام
  • استقبال بوفون از پیشنهاد پاری‌سن‌ژرمن
  • آغاز سخنرانی سیدحسن نصرالله
  • اروپا به‌دنبال جایگزین کردن نفت ایران
  • انتخاب یک حامی داعش در انتخابات عراق!
  • تکذیب آتش گرفتن پمپ بنزین‌ درفارس
  • بررسی اعتراضات کامیون‌داران در مجلس
  • علت تیراندازی یک ماه قبل در عربستان چه بود؟
  • علت این همه نفرت پراکنی علیه ایران چیست؟
  • فهرست بازیکنان مدنظر قلعه‌نویی فاش شد
  • ویژگی‌های شخصیتی فاجعه بار ترامپ
  • پوتین: نتیجه تحریم، بحران جهانی است
  • فیلم/ مذاکره برای چه بود؟
  • عارف: میثاق‌نامه اصلاح‌طلبان وحی مُنزل است
  • فوری/ افزایش قیمت فوری ارز و سکه در بازار
  • هدف اصلی استقلال در نقل و انتقالات مشخص شد
  • اعتراض مردم کره جنوبی به ترامپ
  • اتوبان دمشق به حلب بازگشایی می شود
  • شکار 7 نظامی سعودی و مزدور در جیزان
  • نباید جولان اشغالی را به سوریه برگرداند
  • جزئیات تصادف «الله‌کرم» از زبان خودش
  • پیشنهاد حیرت‌انگیز اصلاح‌طلبان برای مذاکره با ترامپ
  • مقصد کاپیتان جداشده قرمزپوشان کجا است؟
  • امشب خندوانه پخش نمی‌شود
  • استقلال به دنبال جذب جانشین نورافکن
  • تعداد نیروهای داعش در افغانستان را می‌دانیم
  • بحث آمریکا موشک نیست با اسلام مخالفند
  • هافبک سرخ ها جایگزین ستاره پرسپولیسی
  • عکس/ تشییع پیکر سید مصطفی موسوی
  • هافبک تیم ملی ایران در راه انگلیس!
  • تابش از مبلغ قرارداد ژنرال پرده برداشت!
  • هوای بهاری تهران ادامه دارد
  • چراغ سبز بازیکن جنجالی ابی پوش به برانکو
  • گرشاسبی: زیر بار تغییر میزبانی بازی نمی‌رویم
  • فیلم/ لحظه انهدام پایگاه هسته‌ای کره شمالی
  • کارشناس ضدتروریسم، مهمان ایرانیان
  • کنگره جلوی دیوانه‌بازی ترامپ را گرفت
  • هشدار نسبت به تعطیلی مرغداری‌ها
  • افزایش حقوق فرهنگیان در سال 97
  • شفر لیست خروجی استقلال را مشخص کرد
  • علت رفتن مهاجم استقلال مشخص شد
  • پرسپولیس در پی جذب ستاره ملی‌پوش سایپا
  • رسوایی اخلاقی دامن «مورگان فریمن» را هم گرفت
  • شعار تیم ملی ایران در جام جهانی 2018
  • واکنش فرانسه به شروط برجامی رهبر انقلاب
  • ۱۵ سال فراز و فروددر پرونده هسته‌ای ایران
  • محرمانه‌های دولت تدبیر و امید بشناسید
  • پدافند ارتش سوریه بار دیگر موفق عمل کرد
  • آیا به راستی تیام در استقلال می ماند؟
  • فوری:افزایش 340 هزار تومانی حقوق فرهنگیان
  • مهم‌ترین فایده روزه از نگاه رهبر انقلاب
  • در پایگاه‌های اردن،امارت و..چه چیزهایی وجود دارد
  • اعظم بروجردی به خاطر چادری بودن خانه نشین شد
  • کشورهای اروپایی شروط ایران را رعایت نمی کنند
  • هواداران یک شب پورشور حسینی خلق می‌کنند
  • کتک کاری خونین ۲ دختر در خیابان
  • روسیه رادر سرنگونی «هواپیمای مالزی»‌ متهم کردند
  • عکس/ حاج قاسم در دیداربا رهبر انقلاب
  • دلیل پایین بودن حقوق معلمان از سایر کارکنان دولت
  • عکس/ اسلحه ژ-3 «زاویه زن» در ایران
  • آمریکا عملاً به دنبال تغییر رژیم در ایران است
  • بلومبرگ: تضمین اروپایی برای ایران در کار نیست
  • چه سرنوشتی در انتظار سربازان معتاد است؟
  • قیمت طلا و سکه و ارز امروز۹۷/۰۳/۰۳
  • بازدید پروژه ایران مال توسط شورای شهر تهران
  • 19 کشته و زخمی در انفجار انتحاری بغداد
  • بپرید تا تلفن همراهتان شارژ شود