چهارشنبه 08 بهمن 1399 - Wed 27 Jan 2021
  • اشتغال پایدار زندانیان در زمان حبس و پس از آزادی و حمایت از اشتغال خانواده زندانیان در دستور کار است

  • افراد واکسینه شده می‌توانند هنوز ناقل کرونا باشند

  • جنت یلن، نخستین وزیر خزانه‌داری زن در تاریخ آمریکا

  • شناسایی نخستین مورد ویروس کرونای جهش‌یافته برزیلی در آمریکا

  • ایجاد مصونیت واکسن مدرنا در برابر ویروس بریتانیایی

  • عربستان ۳ میلیون واکسن کووید از آسترازنکا می‌گیرد

  • مبتلایان به کرونا در جهان به ۱۰۰ میلیون نفر رسید

  • ظریف چگونه پاسخ حمایت‌های دیپلماتیک و اقتصادی سپاه پاسداران را داد؟

  • فهرست فیلم‌های نامزدشده در جشنواره فجر ۳۹ + عکس

  • جزئیات مبلغ عیدی بازنشستگان مشخص شد/ پرداخت عیدی در اواخر بهمن ماه

  • ترکیب استقلال دوباره تغییر می کند/موسوی به ترکیب بازمی گردد

  • طوفان اتش بازی پرسپولیس در استقلال/ ستاره استقلال در لیست خرید پرسپولیس

  • تیرخلاص گل محمدی به پرسپولیس/ دو ستاره پرسپولیس در لیست خروجی گل‌محمدی

  • جنجال در اردوگاه پرسپولیس/عامل جدایی محمد نادری از پرسپولیس مشخص شد

  • اعلام اسامی فیلم‌های اکرانی و نامزد شده در سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر

  • درآمد اینفلوئنسر‌های ایرانی اینستاگرام چقدر است؟

  • فیلم/فرار پلنگ در رویارویی با یوزپلنگ خشمگین

  • مجوز آزمایش انسانی واکسن کرونا در موسسه رازی صادر شد

  • شهادت مزد زحمات و اخلاص کم‌نظیر شهید فخری‌زاده بود/ همسران شهدا در اجر آنها شریک هستند

  • خودروسازان جدید در راه بازار؟/ زمزمه آغاز مونتاژکاری در صنعت خودرو!

    • انتخابات ۱۴۰۰
    |ف |
    | | | |
    کد خبر: 211705
    تاریخ انتشار: 26/آذر/1399 - 10:02

    پستوهای بودجه چگونه منجر به تکانه اقتصادی می‌شوند؟

    شفافیت بودجه، هزینه بروز پیامدهای ناگوار اقتصادی ناشی از بودجه‌نویسی غیرواقعی تا تمرد از قوانین بودجه و رونمایی از طرح‌های درآمدزایی خلق الساعه را برای متولیان امر افزایش می‌دهد.

    پستوهای بودجه چگونه منجر به تکانه اقتصادی می‌شوند؟

    به گزارش پایگاه خبری «حامیان ولایت»به نقل ازفارس/کسری بودجه واژه‌ای تلخ و البته دلهره‌آور برای کارشناسان اقتصاد است. اما آیا نیاز است آحاد جامعه با پدیده تلخ کسری بودجه و آثار ناگوار آن آشنا شوند؟ و اساساً چرا دولت‌ها با علم به محقق نشدن منابع بودجه، هراسی از بی‌پولی در میانه سال ندارند؟


    پاسخ به سوالات فوق را باید در مدیریت منابع و مصارف دولت‌ در سال‌های گذشته دانست؛ جایی‌که همواره با یک جیب نسبتاً خالی، نه تنها پُزهای عالی داده شده که دولت با ولخرجی، حاتم طائی هم بوده است! در واقع هم‌افزایی چندین عامل در فرآیند بودجه‌ریزی و اجرای آن، نه تنها در مقام عمل کسری بودجه به بار آورده، بلکه با تحمیل پیامدهای نامبارک آن به مردم، فشار معیشتی بر دوش اقشار کم‌برخوردار جامعه را تشدید کرده و عجیب آنکه سهل‌انگاران از پاسخ‌گویی نسبت به پیش‌بینی‌های موهومی بودجه هم در امانند.

    چرا مرقومه سازمان برنامه برای سال آینده، با واقعیت بیگانه است؟

    از طرفی افت شدید درآمدهای نفتی ناشی از تحریم‌ها، کاهش قیمت جهانی نفت، خود تحریمی دولت نسبت به درآمدهای پایدار مالیاتی و از سوی دیگر افزایش قابل توجه مصارف عمومی که گویا خیال فروکش کردن و مدیریت ندارد و عوامل ریز و درشت دیگری که در این سطور نمی‌گنجد، جملگی بر ناترازی بودجه و در نتیجه بروز پدیده کسری بودجه می‌دمند.

    اما نکته ابهام برانگیز این است که با وجود تجربه تلخ اجرای بودجه‌ 1399 (که اکنون با پیامدهایش مردم دست و پنجه نرم می‌کنند) چرا مرقومه سازمان برنامه و بودجه برای سال 1400 هم با واقعیت این قدر بیگانه است؟

    دولت در لایحه بودجه سال آینده پیش‌بینی درآمدی قریب به 200 هزار میلیارد تومان از محل فروش 2 میلیون و 300 هزار بشکه نفت داشته که به گفته کارشناسان حوزه انرژی، حتی با وجود رفع تحریم نفتی محدودیت‌های زیرساختی و سیاست جلوگیری از افت قیمت نفت در بازارهای جهانی امکان محقق شدن این برآورد را نمی‌دهد.

    در همین زمینه سمیه رفیعی نماینده مردم تهران در مجلس در گفت‌وگو با فارس گفت: متأسفانه بودجه‌ای که دولت به مجلس ارائه کرده، دارای کسری‌های بسیاری است و درآمدهایی که دولت درنظر گرفته قابل وصول نیست؛ بنابراین دولت بعدی را دچار مشکلات عدیده‌ای خواهد کرد.

     طرح‌های ناگهانی پیامد بودجه‌نویسی غیرواقعی

    مقایسه درآمدهای تحقق یافته سال‌های گذشته با قوانین متناظر بودجه‌ای نشان می‌دهد، بودجه‌نویسی مبتنی‌بر واقعیت نبوده و پدیده کسری بودجه را به همراه داشته است. این در حالی است که تصمیم‌سازان حوزه اقتصادی دولت با هشدار نسبت به تبعات جبران کسری بودجه به کمک هر یک از شیوه‌های انتشار اوراق مالی، برداشت از صندوق توسعه ملی، چاپ پول و فروش دارایی‌های دولتی، معجونی از تصمیم‌گیری را رقم زده‌اند که از دل آن طرح ناگهانی همچون پیش فروش 220 هزار میلیارد تومان سلف نفتی و فجایعی همچون چاپ 80 هزار میلیارد تومان پول در سال 1398 در می‌آید؛ اتفاقاتی که اغلب همه روش‌های مذکور را به طور هم‌زمان برای پوشش کسری بودجه شامل می‌شوند!

    از این‌رو، تبعات اقتصادی ناشی از بودجه‌نویسی غیرعملیاتی و پستوهای بودجه شامل انواع بندهای متفرقه و هزینه و درآمدهای غیرشفاف، گریبان عموم مردم را با تشدید پدیده‌هایی نظیر تورم، رکود، بیکاری و افزایش اختلاف طبقاتی می‌گیرد.

    رسانه‌های خارجی چه می‌گویند؟

    البته بی‌تدبیری در تدوین بودجه صرفاً نقد کارشناسان داخلی را در پی نداشته؛ بلکه در شرایط فشار حداکثری، اندیشکده‌ها و رسانه‌های بین‌المللی نیز بررسی شیوه مدیریت دخل و خرج کشور را در دستور کار قرار می‌دهند.

    در ایام مشابه سال گذشته، بلومبرگ درباره لایحه بودجه سال 1399 مدعی شده بود: «اطمینان رئیس‌جمهور ایران، مبنی بر این‌که سایر بخش‌های اقتصادی می‌تواند کاهش صادرات نفت را جبران کند، افسانه‌ای بیش نیست.»

    در این گزارش آمده است: «روحانی در جمع نمایندگان اذعان کرده، مشکلات اقتصادی محصول تحریم‌های آمریکاست؛ اما هیچ اشاره‌ای به عوامل مهم دیگری چون سوءمدیریت دولت و فساد نکرده است.»

    با وجود اجماع کارشناسان اقتصادی بر پیامدهای مخرب بروز کسری بودجه بر شاخص‌های کلان اقتصادی و به تبع آن تضعیف قدرت خرید خانوارها، ریشه‌یابی بروز پدیده کسری بودجه عوامل کلیدی همچون شفافیت بودجه و نظارت بر فرآیندهای بودجه‌ای را به ذهن متبادر می‌کند.

    منابع صوری بودجه، بزرگترین نماد عدم شفافیت

    در همین رابطه، محمدهادی سبحانیان به فارس گفت: به دلیل آن‌که بودجه جریان مالی سایر قوانین را نشان می‌دهد، هرچقدر احکام قوانین برنامه و بودجه شفاف‌تر باشد، در حوزه اجرا و نظارت عملکرد بهتری را شاهد خواهیم بود. همچنین برای تحقق مشارکت و نظارت مردم بر بودجه، باید داده‌های بودجه‌ای، به صورت قابل استفاده و ادراک برای مردم و کارشناسان منتشر شده و در دسترس قرار گیرد.

    این کارشناس اقتصادی افزود: احکام مجلس در حوزه شرکت‌های دولتی، پرداخت‌های حمایتی و تجمیع آن در بانک‌های اطلاعاتی اقدامات‌ قابل تقدیری است. موضوع پرداخت به ذی‌نفع نهایی به معنای حذف واسطه‌ها برای واریز بسیاری از وجوه دولتی بوده که در حال پیگیری است و کمک بسیاری به افزایش شفافیت و مدیریت مصارف بودجه خواهد کرد. البته همچنان منابع در بودجه برای جبران کسری آن به صورت غیرواقعی و صوری نشان داده می‌شود، همین موضوع بزرگترین نماد فقدان شفافیت در بودجه است.

    سرمایه‌گذاری‌های دولتی سابق مورد ارزیابی قرار گیرد

    همچنین، اخیراً مهدی غضنفری وزیر اسبق بازرگانی با اشاره به لزوم ورود مجلس به بودجه شرکت‌های دولتی گفت: با توجه به دارایی‌های ثابت قابل توجه، شرکت‌های دولتی سودهای بسیار ناچیز و احیاناً حقوق‌ بالایی در کارنامه دارند. حتی بعضی از این شرکت‌ها زیان‌ده هستند و به روش‌های مختلف سعی در پوشاندن زیانشان دارند. انتظار می‌رود، در اصلاح ساختار بودجه، وضعیت سرمایه‌گذاری‌های سابق دولتی مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.

    وی اظهار داشت: شرکت‌های دولتی حقوق و هزینه‌های شفافی ندارند و خیلی از اتفاقات اقتصادی ناسالم در شرکت‌های دولتی رخ می‌دهد.

    شفافیت؛ رکنی از بودجه که برای متولیان امر هزینه می‌تراشد

    بر اساس آنچه مطرح شد، تمرکز بر شفافیت در فرآیند بودجه‌ریزی و اجرای قانون بودجه، از طریق دسترسی عموم مردم و دستگاه‌های نظارتی به چگونگی جمع‌آوری منابع عمومی و هزینه‌کرد آن، نشدنی‌ها و پستوهای بودجه را به حداقل می‌رساند و در کاهش فساد ناشی از سیاست‌گذاری‌های غلط بودجه‌ای موثر است.

    در حقیقت شفافیت بودجه، هزینه بروز پیامدهای ناگوار اقتصادی ناشی از بودجه‌نویسی غیرواقعی تا تمرد از قوانین بودجه را برای متولیان امر افزایش می‌دهد که این مهم میسر نخواهد شد، مگر با اهتمام بر گزارش‌گیری‌های مکرر و به موقع از دستگاه اجرایی کشور در قالب گزارش‌های شهروندی، ضمن سال، پایان سال و گزارش تفریغ بودجه.

    پیامد چنین نظارتی بر بودجه نه تنها واقعی‌شدن درآمدهای دولت و حرکت به سمت اصلاح ساختاری خواهد بود، بلکه دولت را پس از تصویب قانون بودجه، ملزم به تطبیق بیشتر دخل و خرجش با هزینه‌کرد و درآمدش می‌کند و از تصمیمات اقتصادی خلق‌الساعه دولت می‌کاهد تا تکانه‌های اقتصادی ناشی از این تصمیمات به حداقل برسد.

    در مقطع کنونی نقش مجلس شورای اسلامی در افزایش شفافیت بودجه پررنگ‌تر شده است؛ شاید این ادعا را بتوان به اختیار مجلس یازدهم برای اصلاح لایحه بودجه 1400، توانمندی نمایندگان برای الزام دولت به ارائه گزارش‌های مرتبط با بودجه و لزوم مطالبه مجلس از دیوان محاسبات برای جدیت و تسریع در انتشار گزارش‌های تفریغ بودجه» مرتبط دانست.

    نظرات بینندگان
    نظرات شما