کد خبر: 181506
ف

تقدیر الهی چیست؟

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق گفت: با توجه به آیات قرآن همه امور اختیاری و غیراختیاری مشمول تقدیر الهی است و تقدیر خوب و بد الهی به عملکرد انسان‌ها بستگی دارد.

تقدیر الهی چیست؟

حجت‌الاسلام سیدحسین جعفری‌نسب، با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین معارف اسلامی تقدیر امور از سوی خداوند متعال است، اظهار کرد: در سوره‌های فرقان آیه ۲، قمر آیه ۴۹، یس آیه ۳۸ و ۳۹، مؤمنون آیه ۱۸، فصلت آیه ۱۰و قمر آیه ۱۲ به موضوع تقدیر اشاره شده و با توجه به آیات قرآن همه امور اختیاری و غیراختیاری مشمول تقدیر الهی است و تقدیر خوب و بد الهی به عملکرد انسان‌ها بستگی دارد که در سوره‌های اعراف آیه ۹۶ و ابراهیم آیه ۷ به آن اشاره شده است.

وی افزود: امام رضا(ع)، قدر را اینگونه تشریح فرمودند: «قدر، هندسه و اندازه و وضع مرز و حدود برای استقرار یا نفی یک شی است». (کلینی، ۱۳۶۵ه.ش: ج ۱) حال سؤال این است که تقدیر خدا به چه معناست؟ آیا این مستلزم جبر نیست؟ پاسخ اینکه تقدیر به معنای اندازه برای چیزی قرار دادن و سنجش اندازه بوده و این دو معنا متناسب با تقدیر علمی و عینی است.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق با بیان اینکه آگاهی خداوند از کارهای انسان مجبور بودن او را به دنبال ندارد، گفت: اختیار و انتخاب نیز از جمله شرایط فعل هستند که مورد تعلق علم خداوند قرار می‌گیرند. (طباطبایی،۱۴۳۰ ق: ج ۱۵و ج ۱۱) پس علم خداوند بدین حالت است که انسان با اراده و اختیار خود و نه با جبر و اضطرار به انجام امور می‌پردازد؛ چراکه فاعلیت انسان از روی اختیار است و رسیدن به سعادت یا شقاوت در چارچوب تقدیرات الهی وقتی امکان دارد که اعمال انسان از روی اختیار باشد.

جعفری‌نسب ادامه داد: اما تقدیر عینی این است که برای یک شیء در خارج اندازه‌ای ایجاد و حدودی معین شود. منظور از قدر، اینجا، ایجاد اندازه و مشخص کردن کانال وجودی شیء است که این پدیده در چه شرایطی و خصوصیاتی و در چه مجرایی باید تحقق یابد، تحقق خارجی است.

آیا منافاتی با اختیار دارد؟ همه موجودات دارای حدود و قیود هستند؛ حتی افعال اختیاری انسان هم دارای حدود و شرایطی است. مثلاً یک عمل غذا خوردن صدها شرایط و اسباب لازم دارد تا یک عمل اختیاری انجام دهیم و تمام این‌ها ابزارهایی است که خدا مقدر فرموده است. انسان در انجام امور خود، اختیار به معنای امر بین الامرین (مجلسی،۱۴۰۳ ق: ج ۵، ح ۱۸.کلینی رازی، ۱۳۶۵ه.ش:، ج ۱، باب ۱۱، ح ۱۷) دارد.

وی خاطرنشان کرد: مطابق نظریه «امر بین الامرین»، فاعلیت انسان در طول فاعلیت الهی است. امام رضا(ع) در پاسخِ سؤال از «امر بین امرین»، آن را عبارت از توانایی انسان بر انجام آنچه به آن مأمور شده و اجتناب از آنچه نهی شده می‌داند». (ر.ک: کلینی،۱۳۶۵ ه.ش: ج۱،ص۱۵۸ ؛مطهری، بهمن۱۳۸۷: ج۱، ص۴۳۴) قدر تشریعی الهی که حول امر و نهی الهی قرار می‌گیرد، با اختیار انسان و نقش آفرینی او در اعمال و افعال خود مفهوم پیدا می‌کند. بر این اساس، ویژگی اختیارداری انسان در اسلام، موجب مسئولیت‌شناسی او بوده تا پاسخگوی اعمال و گفتارش باشد لذا به اندازه استعداد و ویژگی‌های خود، مکلف به نقش‌آفرینی در امور فردی و اجتماعی است.

عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: در اسلام، علل و اسباب معنوی نیز نقش پررنگی در اداره جهان دارد که باید با این نگاه، وقایع را تحلیل کرد تا فهمیده شود که علاوه‌بر علل مادی، علل معنوی نیز نقش اساسی داشته یا اینکه علل معنوی می‌توانند باعث بی‌خاصیت شدن علل مادی مانند تأثیرات صدقات جاریه و انجام کارهای نیک شوند. در این نگاه، حیات مادی و معنوی انسان با اعتقاد به قدر الهی به دور از افراط و تفریط است که برکات و تأثیرات مثبت و گره‌گشایی را با توکل بر خداوند و مقاومت در انجام تکالیف و دوری از ناملایمات دارد. (توبه:۵۱)

جعفری‌نسب تأکید کرد: خداوند انسان را آفرید که دارای آزادی، اراده و هر چیزی است که سبب انجام کار می‌شود که این اختیار او با نظام تکوین و قانون هستی سازگار است. هر چند قدرت او نسبت به قدرت مستقل خداوند، عین فقر و ربط بوده و در طول آن است و تفسیر امر بین الامرین و دیدگاه اسلام ناب، همین است. امام خمینی(ره)، تمامی امور را به خداوند متعال و مبدأ هستی ربط می‌دهد و وظیفه اصلی انسان را رهایی از وابستگی به بهره‌های مادی و کوشش و مجاهدت برای وصل شدن به آن سرچشمه هستی می‌داند و در مورد امتیاز مکاتب توحیدی از مکاتب مادی، قائل هستند که:«مکتب های توحیدی که در رأس آن‌ها اسلام است در عین حال که با مادیات سرو کار دارند، لکن مقصد این است که مردم را طوری تربیت کنند که مادیات، حجاب آن‌ها برای معنویات نباشد». (بیانات امام خمینی در تاریخ ۱۶/۴/۵۶ در جمع دانشجویان اهواز)

منبع : انا
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • تقلای بی‌حاصل دولت ترامپ علیه ایران
  • توصیه پناهیان به هیات‌ها درباره عزاداری محرم
  • تجسس مجلس در پرونده‌های فساد اقتصادی
  • فرمانده ارتشی که با بیشترین رأی وزیر شد
  • آقای ماکرون، قُمپز در نکن!
  • کشتی «روسوس» چگونه باعث فاجعه انفجار بندر بیروت شد؟
  • آن روز حزب‌الله کجا، امروزش کجا!
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / یکشنبه 19 مرداد
  • جشن خیابانی عید سعید غدیر
  • سومین میلیاردر جهان
  • احتمال تعطیلی پاساژ‌های پرتردد وجود دارد
  • امام جمعه موقت کیش درگذشت
  • دیاباته کار همه ایرانی‌ها را سخت کرد
  • هراز ساعت 15 امروز یک طرفه می شود
  • همسر سفیر هلند در لبنان،جان باخت
  • ترکیه بار دیگر شمال عراق را بمباران کرد
  • نماینده ارومیه دچار سانحه رانندگی شد
  • تغییرات یارانه‌ای در راه است
  • ممنوعیت سفر به ۱۹ شهر بندری انگلیس
  • سرقت ۶ کیلو طلا از یک طلافروشی
  • هشدار پلیس درباره «حراج‌های تابستانه»
  • قتل یک سیاهپوست دیگر توسط پلیس آمریکا
  • باشگاه ترابزون به دنبال فروش مجید حسینی
  • رکورد‌هایی که یک شبه به باد رفت
  • زنده ماندن معجزه آسای1 مرد لبنانی+ فیلم
  • راهکار ونزوئلا برای دور زدن تحریم‌ها
  • تعداد مبتلایان به ۳۲۴ هزار نفر رسید
  • تصادف باورنکردنی 2 پراید
  • مکرون باید از مردم لبنان عذرخواهی کند
  • یارانه 120 هزار تومانی به چه کسانی تعلق می گیرد؟
  • ماجرای بیماری ماهچهره خلیلی
  • وحشت در دانشگاه تهران!
  • کاهش نرخ ارز در راه است
  • فیلم/ آتش سوزی مهیب در منطقه البقاع لبنان
  • کشف جسد دختر جوان
  • اقدام جدید گوگل علیه ایران
  • مسعود پزشکیان به کرونا مبتلا شد
  • صاحب نیترات توقیف شده در بیروت کیست؟
  • عامل انفجار صوتی زاهدان دستگیر شد
  • دومین پیوند صورت برای یک زن آمریکایی
  • پرافتخارترین فوتبالیست ایرانی در اروپا
  • راداری که بر سلامت تایرها نظارت می‌کند
  • حمله خمپاره‌ای به محل تجمع داعش
  • نه اسکله را اداره می‌کنیم و نه در آن چیزی داشتیم
  • واکنش تحلیلگر صهیونیستی به سخنان «سیدحسن نصرالله»
  • تردد خودروها از کرج به چالوس ممنوع شد
  • آمریکا ۱۱ نفر را تحریم کرد
  • اعلام تاریخ سفر الکاظمی به واشنگتن
  • خیلی برنامه‌ها داشتیم اما نشد
  • از امشب توزیع اینترنت به خبرنگاران
  • مرگ معاون وزیر دفاع عربستان سعودی
  • شهادت یک مرزبان در ارومیه
  • سقوط هواپیمای مسافربری هند
  • آلودگی ‌محدوده سکوهای نفتی خلیج فارس پاک‌سازی شد
  • بازداشت مدیرکل فعلی و سابق گمرک لبنان
  • کنکور ارشد ۹۹ به ایستگاه پایانی رسید
  • توزیع گوشت نذری در آستانه عید غدیر
  • عید غدیر خم، عیدالله اکبر است.
  • گل‌های مجلس یازدهم در دقایق اولیه بازی
  • «ماه چهره خلیلی» بازیگر نقش جاریه درگذشت
  • پیامک مادر دکتر حریرچی معاون وزیر بهداشت
  • کنایه معنادار شمخانی به استعفای برایان هوک
  • واکنش بیرانوند به دعوت باشگاه پرسپولیس
  • عرب پرسپولیس را به خاک سیاه نشاند
  • روایت خبرنگار العالم ازحاج قاسم
  • نوحه دنیا همه ش قفسمه چون حرمه تو بسمه
  • آخرین آمار کرونا در ایران
  • پیام خداحافظی «برایان هوک» از کاخ سفید
  • پرونده درگیری مسلحانه در سعادت آباد
  • لحظاتی از گفتگوی حاج قاسم با خبرنگاران
  • ویدیویی تکان‌دهنده از موج انفجار مهیب بیروت
  • فیلم/ روزی به نام خبرنگاران
  • نماهنگ زیبای "واحدالدنیا"
  • فیلم/ آغاز دوباره حملات توپخانه‌ای در کشمیر
  • بلاروس چند تبعه آمریکایی را دستگیر کرد