کد خبر: 181506
ف

تقدیر الهی چیست؟

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق گفت: با توجه به آیات قرآن همه امور اختیاری و غیراختیاری مشمول تقدیر الهی است و تقدیر خوب و بد الهی به عملکرد انسان‌ها بستگی دارد.

تقدیر الهی چیست؟

حجت‌الاسلام سیدحسین جعفری‌نسب، با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین معارف اسلامی تقدیر امور از سوی خداوند متعال است، اظهار کرد: در سوره‌های فرقان آیه ۲، قمر آیه ۴۹، یس آیه ۳۸ و ۳۹، مؤمنون آیه ۱۸، فصلت آیه ۱۰و قمر آیه ۱۲ به موضوع تقدیر اشاره شده و با توجه به آیات قرآن همه امور اختیاری و غیراختیاری مشمول تقدیر الهی است و تقدیر خوب و بد الهی به عملکرد انسان‌ها بستگی دارد که در سوره‌های اعراف آیه ۹۶ و ابراهیم آیه ۷ به آن اشاره شده است.

وی افزود: امام رضا(ع)، قدر را اینگونه تشریح فرمودند: «قدر، هندسه و اندازه و وضع مرز و حدود برای استقرار یا نفی یک شی است». (کلینی، ۱۳۶۵ه.ش: ج ۱) حال سؤال این است که تقدیر خدا به چه معناست؟ آیا این مستلزم جبر نیست؟ پاسخ اینکه تقدیر به معنای اندازه برای چیزی قرار دادن و سنجش اندازه بوده و این دو معنا متناسب با تقدیر علمی و عینی است.

معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق با بیان اینکه آگاهی خداوند از کارهای انسان مجبور بودن او را به دنبال ندارد، گفت: اختیار و انتخاب نیز از جمله شرایط فعل هستند که مورد تعلق علم خداوند قرار می‌گیرند. (طباطبایی،۱۴۳۰ ق: ج ۱۵و ج ۱۱) پس علم خداوند بدین حالت است که انسان با اراده و اختیار خود و نه با جبر و اضطرار به انجام امور می‌پردازد؛ چراکه فاعلیت انسان از روی اختیار است و رسیدن به سعادت یا شقاوت در چارچوب تقدیرات الهی وقتی امکان دارد که اعمال انسان از روی اختیار باشد.

جعفری‌نسب ادامه داد: اما تقدیر عینی این است که برای یک شیء در خارج اندازه‌ای ایجاد و حدودی معین شود. منظور از قدر، اینجا، ایجاد اندازه و مشخص کردن کانال وجودی شیء است که این پدیده در چه شرایطی و خصوصیاتی و در چه مجرایی باید تحقق یابد، تحقق خارجی است.

آیا منافاتی با اختیار دارد؟ همه موجودات دارای حدود و قیود هستند؛ حتی افعال اختیاری انسان هم دارای حدود و شرایطی است. مثلاً یک عمل غذا خوردن صدها شرایط و اسباب لازم دارد تا یک عمل اختیاری انجام دهیم و تمام این‌ها ابزارهایی است که خدا مقدر فرموده است. انسان در انجام امور خود، اختیار به معنای امر بین الامرین (مجلسی،۱۴۰۳ ق: ج ۵، ح ۱۸.کلینی رازی، ۱۳۶۵ه.ش:، ج ۱، باب ۱۱، ح ۱۷) دارد.

وی خاطرنشان کرد: مطابق نظریه «امر بین الامرین»، فاعلیت انسان در طول فاعلیت الهی است. امام رضا(ع) در پاسخِ سؤال از «امر بین امرین»، آن را عبارت از توانایی انسان بر انجام آنچه به آن مأمور شده و اجتناب از آنچه نهی شده می‌داند». (ر.ک: کلینی،۱۳۶۵ ه.ش: ج۱،ص۱۵۸ ؛مطهری، بهمن۱۳۸۷: ج۱، ص۴۳۴) قدر تشریعی الهی که حول امر و نهی الهی قرار می‌گیرد، با اختیار انسان و نقش آفرینی او در اعمال و افعال خود مفهوم پیدا می‌کند. بر این اساس، ویژگی اختیارداری انسان در اسلام، موجب مسئولیت‌شناسی او بوده تا پاسخگوی اعمال و گفتارش باشد لذا به اندازه استعداد و ویژگی‌های خود، مکلف به نقش‌آفرینی در امور فردی و اجتماعی است.

عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: در اسلام، علل و اسباب معنوی نیز نقش پررنگی در اداره جهان دارد که باید با این نگاه، وقایع را تحلیل کرد تا فهمیده شود که علاوه‌بر علل مادی، علل معنوی نیز نقش اساسی داشته یا اینکه علل معنوی می‌توانند باعث بی‌خاصیت شدن علل مادی مانند تأثیرات صدقات جاریه و انجام کارهای نیک شوند. در این نگاه، حیات مادی و معنوی انسان با اعتقاد به قدر الهی به دور از افراط و تفریط است که برکات و تأثیرات مثبت و گره‌گشایی را با توکل بر خداوند و مقاومت در انجام تکالیف و دوری از ناملایمات دارد. (توبه:۵۱)

جعفری‌نسب تأکید کرد: خداوند انسان را آفرید که دارای آزادی، اراده و هر چیزی است که سبب انجام کار می‌شود که این اختیار او با نظام تکوین و قانون هستی سازگار است. هر چند قدرت او نسبت به قدرت مستقل خداوند، عین فقر و ربط بوده و در طول آن است و تفسیر امر بین الامرین و دیدگاه اسلام ناب، همین است. امام خمینی(ره)، تمامی امور را به خداوند متعال و مبدأ هستی ربط می‌دهد و وظیفه اصلی انسان را رهایی از وابستگی به بهره‌های مادی و کوشش و مجاهدت برای وصل شدن به آن سرچشمه هستی می‌داند و در مورد امتیاز مکاتب توحیدی از مکاتب مادی، قائل هستند که:«مکتب های توحیدی که در رأس آن‌ها اسلام است در عین حال که با مادیات سرو کار دارند، لکن مقصد این است که مردم را طوری تربیت کنند که مادیات، حجاب آن‌ها برای معنویات نباشد». (بیانات امام خمینی در تاریخ ۱۶/۴/۵۶ در جمع دانشجویان اهواز)

منبع : انا
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • ۲۰ اکیپ بازرسی برای جلوگیری از احتکار خودرو
  • کاهش دید افقی در چهارمحال و بختیاری
  • نیازی به حضور نظامیان آمریکا در عراق نیست
  • بازگشت نیشابور به وضعیت قرمز کرونا
  • دستگیری سرشاخه های دزدی اینترنتی
  • آیا روسیه در لیبی جنگنده مستقر کرده؟
  • احتمال وقوع جنگ داخلی در آمریکا
  • ورود پنجمین نفتکش ایرانی به آبهای ونزوئلا
  • کاهش ساعت کار به دلیل افزایش دما
  • ورود وزارت اطلاعات به موضوع دلالی فوتبال
  • آغاز اجرای منع آمد و شد در عراق
  • یک خبر خوب در رابطه با مسکن فرهنگیان
  • آیا کارت اعتباری در اختیار دارندگان سهام عدالت قرار می گیرد؟
  • زمان قرعه کشی ایران خودرو مشخص شد
  • نحوه فروش سهام عدالت +جزییات
  • سهام عدالت وثیقه تسهیلات می‌شود
  • چه کسانی نباید گوجه سبز بخورند؟
  • روشن کردن کولر در تاکسی‌ها الزامی است؟
  • تقویت سیستم ایمنی بدن در روزهای کرونایی
  • رد ادعای ترامپ درباره اعتراضات
  • پست جدید مهدی رحمتی در استقلال
  • انعقاد قرارداد صدورکارت اعتباری فرهنگیان
  • چرا رومینا 14 ساله عاشق بهمن 30 ساله شد؟!
  • فضای مجازی آتش گرفت
  • زمان قرعه کشی ایران خودرو
  • سهام بورسی وسهام عدالت وثیقه تسهیلات می‌شود
  • جواب تست کرونا دیاباته مشخص شد
  • بن‌بست برای ایران و ایرانی معنا ندارد
  • پست کنایه آمیز سرمربی استقلال
  • اولین بیانیه نمایندگان مجلس یازدهم
  • انتقال مالکیت باشگاه رم منتفی شد
  • اصلاح طلبان ازظریف اسطوره درست کردند؟
  • عکس/ اینجا میدان جنگ نیست؛ آمریکاست
  • سوپرمن پرسپولیس آماده شد
  • هیات مدیره سرخابی ها ترمیم می شوند
  • فیلم/ خسارت به نمایندگی مرسدس بنز
  • فیلم/ ایستگاه آخر خودروهای پلیس آمریکایی
  • ۷ استان در وضعیت هشدار قرار دارند
  • بمب نقل‌وانتقالات در اردوگاه پرسپولیس؟
  • نیویورک‌تایمز: آمریکا انبار باروت است
  • اعتراض رنگین‌پوستان؛ ۴۰۰ سال خشم انباشته
  • شورای رقابت برای افزایش قیمت ۸ خودرو
  • آخرین وضعیت تجارت خارجی کشور
  • شاخص بورس دوباره به زیر یک میلیون برگشت
  • بایدن: «مردم حق تخریب ندارند»
  • 15000 مبتلایان به کرونا در افغانستان
  • سایپا نمونه کوچک و مینیاتوری تیم ملی
  • ادعای ترامپ درباره اعتراضات مینیاپولیس رد شد
  • واعظی وزیر بهداشت را تهدید کرده استعفا کند
  • ۱۷ رویکرد رئیس مجلس یازدهم
  • انفجار در سومالی و کشته شدن 10 نفر
  • محدودیت ساعت کار پاساژها برداشته شد
  • عکس/ عاقبت پلیس آمریکایی که از تیم جا ماند
  • جزئیات حضوری یا غیرحضوری بودن امتحانات
  • فیلم/ سرقت اسب پلیس توسط معترضان آمریکایی
  • فیلم/ حکومت نظامی در شهر مینیاپولیس آمریکا
  • قدرت خرید افراد نسبت به سال ۹۰
  • سهام عدالت قابلیت وثیقه دارد
  • طرح ترافیک از ۱۷ خرداد اجرا می شود
  • سهام عدالت را از چه طریقی بفروشیم
  • سیاه‌پوستان پرچم ابرقدرت را به آتش کشیدند
  • از زمین‌خواری تا سابقه محکومیت
  • رابطه بین رانت و آتش‌های جنگل زاگرس
  • حسینی:مقتول اصلی فقط رومینا نیست
  • پرداخت هدیه به نمایندگان
  • جاماندگان سهام عدالت چه کنند؟
  • شائبه پول رضایتنامه گل‌محمدی چیست؟
  • ۲۷۰ منتخب تایید اعتبار شدند
  • مرکز تماس سهام عدالت راه اندازی شد
  • اولین بیانیه نمایندگان مجلس
  • عکس/بیکاری ناشی از کرونا در آمریکا
  • مهلت ثبت نام مسکن فرهنگیان تمدید شد
  • بانک حکمت ایرانیان در بانک سپه ادغام شد
  • پرسپولیس این دو شاه ماهی را می خواهد
  • تبعات منفی کرونا برای تجارت با قطر