کد خبر: 17713
ف
پایگاه خبری حامیان ولایت/یادداشت

اهداف سعودی‌ها از تشکیل ائتلاف ضد تروریسم

به نظر می‌رسد این ائتلاف هرچند با چالش‌ها و موانع جدی‌ای مواجهه است، اما در لایه‌های پنهانی آن اهدافی فراتر از قدرت خواهی محمد بن سلمان نهفته است. تلاش برای نقش‌آفرینی و حضور پررنگ‌تر در پنج کشور سوریه، مصر، لیبی، عراق و افغانستان که به‌عنوان هدف‌های عملیاتی این ائتلاف نام‌برده شده است، از اهداف لایه‌های پنهانی این طرح می‌توان دانست.

اهداف سعودی‌ها از تشکیل ائتلاف ضد تروریسم

اعلام ائتلاف نظامی اسلامی برای مبارزه با تروریسم از سوی عربستان سعودی، تحلیل و واکنش‌های مختلفی از سوی دولت‌ها شاهد بودیم. ائتلاف ضد تروریسم در نشستی از سوی محمد بن سلمان وزیر دفاع عربستان اعلام شد. ائتلاف متشکل از 34 کشور عضو و 10 کشور خارج از ائتلاف که از آن حمایت می‌کنند است. پس از اعلام اسامی کشورها واکنش‌هایی به دلیل تصمیم طایفه‌گرایی عربستان در کنار گذاشتن کشورهای دارای حاکمیت شیعی چون ایران و عراق که اصلی‌ترین کشورهای درگیر تروریسم هستند، به دنبال داشت. در این ائتلاف اسامی کشورهایی ازجمله اردن، امارات، پاکستان، بحرین، بنگلادش، ترکیه، تونس، جیبوتی، سودان، سومالی، فلسطین، قطر، ساحل‌عاج، کویت، لبنان، لیبی، مالزی، مصر، مغرب، یمن و ... به چشم می‌خورد. عدم حضور پنج کشور بزرگ اسلامی ازجمله سه کشور با حاکمیت‌های شیعی ایران، عراق و سوریه در کنار کشورهای الجزایر و عمان، واکنش‌هایی علیه طایفه‌گرایی عربستان در کنار گذاشتن کشورهای دارای حاکمیت شیعی و نزدیک به آنان را به دنبال داشت.

1- اهداف سعودی‌ها از ائتلاف نظامی اسلامی برای مبارزه با تروریسم

1-1- حضور در مبارزه با تروریسم در سوریه

قطعنامه 2245 شورای امنیت در مورد چگونگی روند آغاز مذاکرات، برقراری آتش‌بس، تشکیل دولت وحدت ملی و درنهایت برگزاری انتخابات با رأی اکثریت به تصویب رسید. از نقاط قابل‌توجه این قطعنامه عدم مشخص شدن مکانیسم شیوه حذف داعش و دیگر گروه‌های تروریستی در سوریه است. تنها از اعضای سازمان ملل خواسته شده است در این امر حضور داشته باشند. به نظر می‌رسد سعودی‌ها به دنبال این هستند که در صورت اجرایی شدن مبارزه با تروریسم در سوریه، طرح و مکانیسمی به نمایندگی از کشورهای عربی - اسلامی به رهبری ریاض روی میز داشته باشند. شاید ریشه این تصمیم را بتوان در سخنان جان کری پیدا نمود. جان کری در مصاحبه خود با شبکه سی ان ان از قدرت‌های منطقه‌ای درخواست نمود که برای سرکوب تروریسم در سوریه نیروی زمینی اعزام نمایند زیرا ایالات‌متحده ورود زمینی نخواهد کرد. واکنش به این سناریو احتمالی در بیانیه حزب‌الله پس از تشکیل ائتلاف نیز می‌توان مشاهده نمود. در بیانیه حزب‌الله آمده است: تردیدهای عمیقی در رابطه با اهداف پنهان اقدام عربستان در تشکیل ائتلاف اسلامی -نظامی برای مبارزه با تروریسم وجود دارد. ائتلاف اسلامی در راستای خواست آمریکا تشکیل‌شده است. آمریکایی‌ها برای اینکه خود نیروی زمینی به منطقه نفرستند به دنبال ایجاد نیرویی با ویژگی‌های طائفه ای و مذهبی در منطقه بودند.

1-2- تلاش محمد بن سلمان برای تکمیل نردبان کسب قدرت

اعلام شدن این ائتلاف از سوی محمد بن سلمان که تنها، ولی عهد، محمد بن نایف را مانع خود پیش روی پادشاهی پس از پدرش می‌داند، موجب شد بسیاری از تحلیل گران این اتفاق را تنها یک اقدام صوری بدانند. به باور مجتهد که همواره اخباری جنجالی از درون حاکمیت سعودی‌ها در تویتر خود منتشر می‌کند، این ائتلاف تنها یک جنگ داخلی قدرت است. محمد بن سلمان تنها به دلیل اطمینان و نزدیکی غربی‌ها بالأخص آمریکایی‌ها به محمد بن نایف در مبارزه با تروریسم دست به این اقدام زده است. محمد بن سلمان به دنبال این بوده است با اعلام مسئولیت خود در یک ائتلاف بزرگ ضد تروریسم، ضمن بیرون کشیدن بودجه ضد تروریسم که هم‌اکنون در اختیار بن نایف است، اعتماد غربی‌ها را نیز به خود جلب کند. مجتهد اضافه می‌کند گویا بن سلمان با چنین کاری می‌خواهد به غرب بگوید که اگرچه محمد بن نایف بر تروریسم در داخل مرزهای عربستان پیروز شد ولی من می‌توانم تروریسم را در سراسر جهان اسلام سرکوب کنم.[5]

1-3- ائتلاف‌سازی، روش همیشگی سعودی‌ها برای حل چالش عدم مشروعیت

عربستان سعودی بارها سعی کرده است برای آنکه خود را به‌عنوان محوری‌ترین کشور جهان اسلام و عرب معرفی نماید، دست به ائتلاف‌سازی زده است. عربستان پس از بیداری اسلامی پیشنهاد گسترش شورای همکاری کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را در قالب ائتلافی جدید مطرح کرد به‌گونه‌ای که اردن و مراکش را هم دربر می‌گرفت. پس‌ازآن سعودی‌ها تشکیل یک اتحادیه عربی مانند اتحادیه اروپا با پول واحد میان کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس را پیشنهاد داند که این طرح هم سرنوشتی بهتر از طرح نخست نداشت و بی‌نتیجه ماند. سپس ریاض پیشنهاد یک ائتلاف نظامی تحت عنوان تشکیل ارتش واحد عربی و یا ناتوی عربی را مطرح کرد که آن‌هم عملی نشد.[6] آخرین تلاش سعودی‌ها برای ائتلاف‌سازی، تشکیل جبهه‌ای ضد یمن بود. این ائتلاف هم در عمل به حضور زمینی امارات محدود ماند.

 با مطرح‌شدن ائتلاف‌های بین‌المللی مبارزه با داعش از سوی آمریکا و ائتلاف اسمی 4 گانه جمهوری اسلامی، روسیه، عراق و سوریه، عربستان باری دیگر به‌سوی ائتلاف‌سازی جدید گرایش پیدا کرد. ائتلاف‌سازی بدون اهداف مشخص، واکنش‌هایی را هم به دنبال داشته است. به‌طوری‌که کشورهایی ازجمله پاکستان، لبنان، مالزی و اندونزی از عضویت در این ائتلاف ابراز بی‌خبری و نارضایتی کردند.[7] هم‌چنین محمد اکرم محمد، نماینده اسبق مجلس مصر می‌گوید: واقعیت این است که عربستان می‌خواهد از وضعیت موجود نهایت استفاده را ببرد. در نبود کشوری مثل مصر که در گذشته سردمدار کشورهای عربی بود و ایدئولوژی وحدت عربی را مطرح می‌کرد و توانسته بود محوری در جهان عرب با محوریت خود به وجود آورد، عربستان تلاش دارد خود جای آن را بگیرد؛ اما چون ایدئولوژی ندارد از پول و نگاه‌های شیعه – سنی استفاده می‌کند. تشکیل ارتش اسلامی نیز در همین چارچوب می‌گنجد. این مشکل بزرگی برای ما است.[8]

2- بررسی اهداف و شرایط حضور در 5 کشور هدف ائتلاف ضد تروریسم

پس از اعلام ائتلاف، عربستان ادعا کرد که این ائتلاف با کلیه سازمان‌های بین‌المللی و کشورهای مهم جهان برای مبارزه نظامی، اعتقادی و رسانه‌ای با تروریسم همکاری خواهد کرد و با هر سازمان تروریستی ازجمله داعش مقابله خواهد کرد. همچنین این ائتلاف با تلاش‌های موجود برای مبارزه با تروریسم در عراق، سوریه، لیبی، مصر و افغانستان هماهنگ خواهد شد. در این قسمت ما به بررسی شرایط و امکان انجام عملیات از سوی ائتلاف ضد تروریسم در کشورهای نام‌برده شده خواهیم پرداخت.

به نظر می‌رسد سعودی‌ها به دنبال این هستند که در صورت اجرایی شدن مبارزه با تروریسم در سوریه، طرح و مکانیسمی به نمایندگی از کشورهای عربی - اسلامی به رهبری ریاض روی میز داشته باشند. شاید ریشه این تصمیم را بتوان در سخنان جان کری پیدا نمود. جان کری در مصاحبه خود با شبکه سی ان ان از قدرت‌های منطقه‌ای درخواست نمود که برای سرکوب تروریسم در سوریه نیروی زمینی اعزام نمایند زیرا ایالات‌متحده ورود زمینی نخواهد کرد

2-1- عراق

حضور نظامی ائتلاف در عراق نیز به دو دلیل دور از ذهن به نظر می‌رسد. نخست با حضور بیشتر قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی در سوریه به‌منظور مبارزه با داعش، دولت عراق به‌منظور حفظ حاکمیت ملی خود و دور ماندن از جبهه‌بندی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی اعلام نمود از هیچ کشوری برای حضور نظامی ضد تروریسم در عراق دعوت نخواهد نمود. ثالثاً با توجه به نزدیکی دولت بغداد به محور مقاومت و جریان‌های ضد عربستانی، نقش‌آفرینی ائتلافی به رهبری ریاض موردپذیرش حاکمیت عراق قرار نخواهد گرفت. نخست‌وزیر عراق در واکنش به تشکیل ائتلاف این پرسش را مطرح کرد که چگونه ائتلاف ضد تروریسم تشکیل می‌شود ولی عراق در آن عضویت ندارد و یا اینکه این ائتلاف هیچ‌گونه تعاملی با دولت سوریه نخواهد داشت؟ العبادی نخست‌وزیر عراق، تشکیل این ائتلاف بدون حضور عراق و بدون رایزنی و تعامل با سوریه را اشتباهی اساسی خواند.[9] هرچند به نظر می‌رسد عربستان به دنبال راهی برای افزایش نفوذ خود در عراق است

2-2- مصر

مصر به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ارتش‌های کشورهای عربی، به‌سادگی حضور دیگر کشورهای عربی را در خاک خود نخواهد پذیرفت. هم‌چنین اگر منظور عربستانی‌ها از حضور ائتلاف در مصر، صحرای سینا و مبارزه با تروریست‌های مستقر در این مکان است، بنا به حساسیت این منطقه برای دولت اشغالگر قدس و توافق کمپ دیوید میان مصر و رژیم صهیونیستی، حضور ائتلاف خارجی در این منطقه بسیار دور از ذهن است. لذا به نظر می‌رسد عربستان بیشتر به دنبال افزایش فشار بر روی السیسی و همراه کردن او با خود توجه به نابسامانی‌های داخلی مصر است.

2-3- افغانستان

از نکاتی که حائز اهمیت است، قرار نگرفتن افغانستان در لیست بلندبالای ائتلاف سعودی‌هاست. یکی از نمایندگان مجلس افغانستان دلیل عدم دعوت و عدم امکان حضور افغانستان را، پاکستان می‌داند. طالبان به‌عنوان اصلی‌ترین گروه تروریستی مخالف دولت، در افغانستان به‌عنوان برگ اجراکننده سیاست‌های پاکستان محسوب می‌شود.[10] به نظر می‌رسد عربستان به دنبال این است با توجه به برخی انشعابات درونی طالبان و گسترش داعش در افغانستان، با همراهی اطلاعاتی پاکستان در قالب ائتلاف ضد تروریسم، طالبان حامی خویش و پاکستان را مدیریت نماید و به قدرت برساند.

2-4- لیبی

در لیبی امروزه ما شاهد استقرار دو دولت هستیم. دولت‌هایی که به طرابلس و طبرق معروف شده‌اند. ترکیه و قطر با حمایت از دولت طرابلس (فجر)، اخوان‌المسلمین و نیروهای داعش، منافع خود را پیش‌گرفته‌اند؛ از سوی دیگر عربستان، امارات و مصر به دنبال حمایت از نیروهای حفتر، سپر لیبی و دولت طبرق هستند؛ هرچند که همسایگان هدفشان لیبی واحد هست و تاکنون در این زمینه جلسات متعددی در تونس، مراکش، الجزایر و اسپانیا برگزار نموده‌اند ولی سنگینی وزن آن‌ها به سمت دولت طبرق هست که در شرایط کنونی بر پیچیدگی اوضاع افزوده است.[11] لذا به نظر می‌رسد سعودی‌ها به دنبال آن هستند که به بهانه حضور فعلی داعش در جبهه دولت طرابلس و افزایش احتمالی حضور داعش در لیبی پس از سرکوب در سوریه، با کمک مصر تمامی طرف‌های مخالف نیروهای حفتر و دولت طبرق را در چارچوب ائتلاف ضد تروریسم حذف نماید.


2-5- سوریه

می‌توان محتمل‌ترین و اصلی‌ترین هدف تشکیل ائتلاف را سوریه دانست. دلایل ذکر شدن سوریه به‌عنوان کشورهای هدف ائتلاف، در بخش اول مقاله به آن اشاره‌ای شد. سعودی‌ها به دنبال این هستند که در صورت اجرایی شدن مبارزه با تروریسم در سوریه، طرح و مکانیسمی به نمایندگی از کشورهای عربی - اسلامی به رهبری ریاض روی میز داشته باشند. سعودی‌ها به دنبال آن هستند با در دست گرفتن نقش پررنگی در مرحله‌ی حذف گروه‌های تروریستی در سوریه، برخی از گروه‌های هم‌پیمان خود را در لیست مخالفان میانه‌رو قرار دهد و یا اگر موفق به این امر هم نشدند، در مرحله‌ی بعد با حضور خود و فشار بر دیگر بازیگران در سایه ائتلاف ضد تروریسم از حملات به این گروه‌ها بکاهد.

نتیجه‌گیری

به نظر می‌رسد این ائتلاف هرچند با چالش‌ها و موانع جدی‌ای مواجهه است، اما در لایه‌های پنهانی آن اهدافی فراتر از قدرت خواهی محمد بن سلمان نهفته است. تلاش برای نقش‌آفرینی و حضور پررنگ‌تر در پنج کشور سوریه، مصر، لیبی، عراق و افغانستان که به‌عنوان هدف‌های عملیاتی این ائتلاف نام‌برده شده است، از اهداف لایه‌های پنهانی این طرح می‌توان دانست.

منبع : اندیشکده راهبردی تبیین
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • کاهش قابل ملاحظه جریمه مهدی طارمی
  • تمامی مدارس ابتدایی، پیش دبستانی
  • جزئیات آتش سوزی پاساژی در تهران
  • افشاگری هدایتی در مورد حضور دو بازیکن در پرسپولیس
  • تاکید وزارت دفاع قطر بر مقابله با دشمنان
  • چه دعایی به آسمان می رود
  • درخواست سعودی‌ها برای اقدامات ضدایرانی
  • واکنش ضرغامی به جزئیات لایحه بودجه 97
  • عکس/بادیگاردهای غول پیکر خانم بازیگر
  • عدالت مظلوم ترین واژه این ایام
  • نگرانی پنتاگون از درگیری جنگنده‌های روسی
  • اعتراف به ضعف‌ها به سبک فیس‌بوک
  • جدایی سومین بازیکن جنجالی ابی پوشان اعلام شد
  • تعطیلی زنگ ورزش مدارس تهران
  • فیلم/ کلیپ جالب تبلیغاتی آدیداس با مسوت اوزیل
  • بازداشت میلیاردر فلسطینی در عربستان
  • ظریف: اتهامات آمریکا بی‌پایه است
  • اولین جدا شده پرسپولیس در نیم فصل مشخص شد
  • فولاد خواهان تغییر زمان دیدار با پرسپولیس
  • ابلاغ یک قانون توسط روحانی
  • ۲۵ ورزشکار ثروتمند تاریخ از نگاه فوربس
  • بن سلمان مرد سال خاورمیانه است!
  • رشد قیمت نفت مهار شد
  • دلیل گرانی۲۵ درصدی قیمت آجیل
  • علت رفتارهای هیجانی دانشجویان
  • استقرار گشت تعزیرات حکومتی در بازار شب یلدا
  • افزایش 9 درصدی قیمت طلا از ابتدای سال میلادی
  • واکنش اردوغان به اظهارات ترامپ درخاورمیانه
  • قرارداد ۶ بازیکن تراکتورسازی ثبت شد +عکس
  • اطلاعیه فدراسیون فوتبال در مورد بلیت فروشی جام جهانی
  • خوراکی‌های مقوی برای کودکان و نوپاها
  • اطلاعیه فدراسیون برای بلیت‌های جام جهانی
  • جدایی سومین بازیکن پرحاشیه ابی پوشان قطعی شد
  • چرا شبکه ضد انقلاب‌ «خفه‌گی» جیرانی را تبلیغ می‌کند؟
  • عکس/ نوه «ترامپ» پشت میز ریاست جمهوری
  • واکنش روسیه به درگیری امریکا و کره شمالی
  • حمله موشکی انصارالله به مقر فرماندهی سعودی
  • عکس/ توقیف ماشین پلیس تقلبی در تهران!
  • هشدار پوتین درباره بهره‌برداری آمریکا از داعش
  • عکس/ هلاکت ۸ داعشی در عراق
  • نجات ۵ کویر نورد از مرگ در کویر لوت
  • آنچه باید از «رجیستری» بدانید!
  • جدایی رسمی یک بازیکن از صنعت نفت
  • واکنش سردار جزایری به اظهارات نماینده آمریکا
  • مردم مراقب حبابی شدن بورس باشند
  • واکنش‌های توییتری به ادعاهای نیکی هیلی
  • محرومیت سومین استقلالی از بازی با ایرانجوان
  • زنان عربستانی پلیسِ راه می‌شوند
  • اعدام 15 نفر به اتهام جاسوسی برای ایران
  • میلیاردر اردنی به سرنوشت حریری دچار شد
  • کنایه مهران مدیری به بدهکاران و میلیاردرها
  • تازه ترین پست آزاده نامداری
  • این بار نفوذ در قامت اعتراض قرار گرفت
  • لاریجانی: سرمایه‌گذار باید کفش آهنین به پا کند
  • کانال ورود دلارهای نفتی باز است یا بسته؟
  • موضع غیرمنصفانه گزارشگران ویژه علیه ایران
  • شناسایی درآمد خانوارها براساس کد ملی
  • سوپرایز ویژه شاه ماهی استقلال برای این باشگاه
  • معرفی مربی جدید پرسپولیس
  • نگرانی مسکو درباره ادامه حضور آمریکا در سوریه
  • حذف یارانه ی حقوق بگیران بالای ۳ میلیون
  • افشای اولین خروجی قرمزپوش ها در نیم فصل
  • ژن خوب همچنان به دنبال باج گیری از دولت
  • تکذیب شایعه خودکشی مهران غفوریان
  • علاء الدین درآستانه پلمب
  • تکذیب انتشار خبر ورود نیروهای چینی به سوریه
  • دیداری هیأتی از فتح‌ الانتفاضه با سیدحسن نصرالله
  • فراموشی حضور آمریکا در جنایات منطقه
  • احضار عاملان ضرب و شتم شهرداری به دادسرا
  • برگزاری انتخابات پارلمانی در اتریش
  • فیلم/ تهدید خبرنگار صدا و سیما در کرانه باختری
  • خودکشی یک کارمند در برج میلاد
  • افزایش ۳۰۰ درصدی بودجه بررسی‌های راهبردی
  • عکس/تشییع پیکر پدر شهید مغنیه
  • وادار بودن تلویزیون به «آنتن‌فروشی»!!