کد خبر: 173472
ف

فیک نیوزهای کرونایی چگونه تغذیه می‌شوند؟

بحران کرونا بار دیگر نشان داد که فیک‌نیوزها در زمان بحران را نه یک مسئولیت اجتماعی که بی مسئولتی صاحبان مسئولیت در مدیریت بحران می‌سازند.

فیک نیوزهای کرونایی چگونه تغذیه می‌شوند؟

روزنامه‌نگاری و خبرنگاری بحران در ایران رفته رفته در ذات خود در حال مبدل شدن به یک بحران است. این حقیقتی است که استناد بیش از اندازه به فیک‌نیوزها و دنباله‌روی کردن رسانه‌های رسمی ایران از آنها در ساخت و پرداخت خبری در بحران‌های اجتماعی و سیاسی و دور شدن از توانایی فضا و جریان‌سازی در رسانه‌ها و پیشرو نه پیرو بودن آنها در مدیریت بحران، آن را این روزها فریاد می‌زند و البته نه عزمی و نه توجهی به آن برتافته نمی‌شود.

موج بیماری کرونا پس از ماجرای سیل نوروزی و حوادث آبان‌ماه ایران و ماجرای هواپیمای اوکراینی چهارمین بحران بزرگی است که در سال جاری ایران را در می‌نوردد و به نظر می‌رسد بزرگترین قربانی اجتماعی آن نیز در هر چهار مورد رسانه‌های ایرانی بوده‌اند. رسانه‌هایی که دائم از کوچک بودن زمین بازی خود می‌نالند در حالی که هنر آنها اساساً بازی زیبا و تکنیکی در همین زمین‌ها کوچک است و نه رقابت با عرصه‌های بزرگی تصویری از آن در قامت اجتماعی رسانه‌ای ایران سال‌هاست که قابل تصور نیست.

بحران کرونا طی دو هفته اخیر بار دیگر نشان داد که جریان سازی رسانه‌ای در ایران نه بر عهده رسانه‌ها که در اختیار فیک‌نیوزها بود. فیک‌نیوزها در این نوشتار کاربرانی هستند که نه با مسئولیت اجتماعی ناشی از قرار گرفتن در زمان بحران و نیاز مخاطبان در معرض بحران به آموزش برای نجات پیدا کردن از میان بحرانی چون کرونا و تنها با هدف بحران سازی و یا تشدید بحران و البته با اسم افشاگری دست به انتشار و یا بازنشر اطلاعاتی می‌زنند که گاه خود نیز از صحت آن خبر ندارند.

اما بحران فیک‌نیوزها در کرونا چگونه در رسانه‌های ایرانی راه باز کرده است؟

با وقوع بحرانی همچون این بیماری و گسترش روز افزون ابعاد آن در تمامی کشور رسانه‌های مختلف کاغذی و مجازی دو رویه را در پیش گرفتند. برخی صرفاً به اطلاع‌رسانی رسمی مبادرت کردند و استراتژی خود را نمایش قرار نداشتن کشور در بحرانی جدی و دور شدن از هیجان‌آفرینی کاذب قرار دادند. این رسانه‌ها در بهترین شکل کمی هم به موضوع آموزش تمایل نشان دادند و سعی کردند با تولید محتوای چند رسانه‌ای در این مسیر نیز گام بردارند.

اما دسته دوم رسانه‌ها آنهایی بودند که سعی کردند ابعاد سیاسی و اقتصادی و اجتماعی بحران در حال وقوع را مورد تحلیل قرار دهند و از این منظر اطلاعاتی به مخاطبان خود ارائه دهند. وجه اشتراک هر دوی این دسته‌ها نیاز به اطلاعات است؛ امری که در بحران کرونا در ایران نه مرجع صدور واحدی داشته و نه عملکردهای منجر به صدور آن اطمینان و باور عمومی نسبت به صحت آن ایجاد کرده است.

حاصل اینکه فیک‌نیوزهای کرونایی را خود شرایط رسانه‌ای حاکم بر تیم مهار و کنترل کرونا در ایران بال و پر و گسترش داده و این روزها بی‌توجه به آنچه در حال رخ دادن توسط آنها در فضای مجازی و بر روان اجتماعی مخاطبانشان است باز هم بر همین مدار آنها را می‌چرخانند.

به تازگی نتایجی از پژوهش صورت گرفته در شبکه اجتماعی توئیتر توسط میثم علی زاده محقق ایرانی فارغ التحصیل دانشگاه پرینستون منتشر شده است. این پژوهش با تمرکز بر ۱۷۰ هزار توئیت منتشر شده شامل ۱۶۰ هزار توئیت فارسی و ۱۰ هزار توئیت به زبان عربی توسط ۵۸ هزار کاربر انجام شده است نشان می‌دهد که دو گروه اصلی در این شبکه درباره بحران کرونا در حال تولید محتوا هستند: دسته اول کاربران مخالف نظام جمهوری اسلامی و طرفداران پهلوی و گروه دوم کاربران عامه غیر سیاسی. در گروه اول موضوعاتی چون شیوع کرونا، بالا بودن تعداد تلفات کرونا، پنهان‌کاری مسئولین در کنار تحریم انتخابات و براندازی مورد توجه برای تولید محتوا قرار گرفته است در حالی که در گروه دوم در کنار موضوع شیوع کرونا و فاجعه بودن شرایط ایران موضوع لزوم پیشگیری و نیز حمله به شهر قم به عنوان محل بروز نخستین نمونه از این بیماری مورد توجه قرار گرفته است که نشان از نوعی برون گرایی در گروه اول و درون گرایی در گروه دوم درباره تحلیل بحران است.

این پژوهش نشان داده است که در بررسی یک و نیم میلیون توئیت که با هشتگ کرونا منتشر شده است هیچ خبرگزاری و رسانه رسمی از ایران در لیست ۴۰ کاربر ابتدایی که بالاترین رجوع را در شبکه‌های اجتماعی داشته‌اند به چشم نمی‌خورد در حالی که ایران‌اینترنشنال، بی‌بی‌سی و منوتو توانسته‌اند خود را در زمره ۱۰ کاربر مهم و تأثیرگذار بر مخاطب اول در زمینه این بحران مبدل سازند و یک چهارم محتوای تولید شده نیز از سوی کاربران حامی پهلوی و براندازی تولید شده است.

نکته قابل توجه دیگر این پژوهش اینکه اخبار تولید شده توسط گروه‌های حامی پهلوی به طور عمده به شکلی تهیه شده که برای مخاطب ایرانی جذاب باشد اما کاربران حامی گروهک منحله منافقین سعی دارند اخبار خود را به شکلی تنظیم کنند که توجه سازمان‌های بین‌المللی را به خود جلب کنند

این تحلیل به خوبی نشان می‌دهد که نبود سامانه واحد اطلاع رسانی بحران در ایران و عدم برنامه‌ریزی برای ایجاد یک کانال رسانه‌ای تمام عیار برای آموزش و اطلاع‌رسانی درباره این بحران که پیش از این نیز از آن سخن رفت، در کنار بازی دوگانه فیلترینگ دولتی شبکه‌های اجتماعی در عین حضور پررنگ دولتی‌ها در این شبکه‌ها حتی مبنای قرار دادن آنها برای اطلاع‌رسانی چگونه زمین بازی با روان افکار عمومی و تولید محتوا و ساخت ذهنی کاربران فضای مجازی در ایران را به سمتی حرکت داده تا کرونا به جای آنکه به عنوان بحرانی نمود پیدا کند که توانسته ظرفیت‌های تازه‌ای در راستای تقویت حس همدلی و وحدت عمومی را در جامعه جاری کند و مبدل به پدیده‌ای شده است که روز به روز بیشتر در حال انزوای مخاطب و مبدل کردن او به عنوان یک پذیرنده خبری بدون تحلیل هستند. واقعیت تلخ همین است که فیک‌نیوزها در زمان بحران را نه یک مسئولیت اجتماعی که بی مسئولتی صاحبان مسئولیت در مدیریت بحران می‌سازند.

منبع : مهر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • عراق و ‌خطرهای ۱۰ ژوئن!
  • دفاع از ولایت فقیه، جزء دین من است
  • رفتار وحشیانه و نژادپرستانه پلیس آمریکا
  • نماینده جدید ایران در اوپک را بشناسید
  • آمریکا اتهاماتش علیه بانکداری ایرانی را پس گرفت
  • برگزاری تظاهرات ضد نژادپرستی در لندن
  • اراضی ملی چاه نفت جهرم دچار حریق شد
  • وزرای کشور و اطلاعات مهمان مجلسی‌ها می‌شوند
  • مهمترین اولویت مجلس جدید از زبان قالیباف
  • شکایت از ضاربان پاکبان شهرداری پایتخت
  • اوضاع جزیره کیش در بحبوحه کرونا!
  • اوضاع جزیره کیش در بحبوحه کرونا!
  • جزییات جدید اجرای طرح ترافیک در پایتخت
  • دستگیری کیف قاپی با ۲۸ فقره سرقت
  • بیانیه پایانی یازدهمین نشست وزیران اوپک
  • مرگ ۵ نفر در دریا و رودخانه‌های مازندران
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / یکشنبه 18 خرداد
  • جزئیات حادثه در مترو تهران
  • شهادت 4 فلسطینی توسط صهیونیستها
  • دلیل اخراج «مایکل وایت» از ایران
  • فردا، قرعه کشی سایپا
  • پایه حقوق کارگران تغییر کرد
  • آغاز تبدیل پادگان ۰۶ به فضای سبز
  • جهانگیری کاندیدای اصلاح‌طلبان در ۱۴۰۰
  • موافقت اوپک پلاس با کاهش تولید نفت
  • تبعیض نژادی مثل آب خوردن
  • حادثه در واژگونی تراکتور
  • نجات کوهنورد از یخچال‌های یخی ازنا
  • کناره گیری سفیر آلمان در ایران
  • توئیت سخنگوی وزارت امور خارجه
  • خالی کردن حساب مردم
  • آتش سوزی در نزدیکی زندان اوین
  • جزئیات دریافتی خارجی‌های پرسپولیس
  • مصدومیت شدید مدافع سرخ ها
  • جزییات جدید طرح ترافیک پایتخت
  • دستگیری ۱۷ زندانی فراری
  • سقوط ۲۲ درخت بر اثر وزش باد
  • پلمب 26 واحد صنفی متخلف
  • از رده خارج شدن هواپیماهای پراشکال
  • لغو سخنرانی دختر ترامپ
  • محرومیت فولاد خوزستان
  • بی‌توجهی به فاصله اجتماعی=موج دوم کرونا
  • واکنش وزارت خارجه به اظهارات سفیر
  • نمونه‌گیری کرونا با شیوه جدید
  • آمریکا شکایت خود را پس گرفت
  • ایران وقت مذاکره با آمریکا را ندارد
  • پر شدن تخت های آی سی یو بندرعباس
  • انتقاد شدید مقامات آمریکایی از ترامپ
  • واکنش شمسایی به حضور استقلال در لیگ فوتسال
  • این بود "حفظ شئون دیپلماتیک" ؟!
  • «هادی العامری» استعفا کرد
  • صندوق وام‌های قرض‌الپس‌نده؟!
  • مجبور بودم هر روز پاهایش را ببوسم
  • طلب سید جلال از فدراسیون فوتبال
  • سرنوشت شوم ۵ خانواده در تعطیلات
  • کشته شدن 11 پلیس بر اثر انفجار بمب
  • تحویل بنیامین به پدربزرگ و مادربزرگش
  • بازگشایی سینما،تئاتر،کنسرت از 1 تیر
  • خانه گران نخرید تا ارزان شود
  • آغاز به کار هنگ سایبری انگلیس آغاز
  • اخطار کره شمالی به کره جنوبی
  • وقوع انفجار در حومه «حسکه» سوریه
  • سریعترین طلاق دنیا!
  • سعید اوحدی رئیس بنیاد شهید
  • اسامی برندگان قرعه‌کشی ایران‌خودرو
  • میزبان المپیک تهدید به بمب‌گذاری شد
  • محاکمه «اکبر طبری» فردا آغاز می‌شود
  • تمدید مهلت انتخاب روش مستقیم سهام عدالت
  • ملخ تهدیدی برای امنیت غذایی ایران
  • اجاره‌نشینی ۵۰ درصد جمعیت کلانشهرها
  • مرکل دیگر صدراعظم نمی‌شود
  • استان خوزستان همچنان قرمز است
  • تشکر مدیرعامل گروه صنعتی سدید
  • هند هم از تشرف به حج تمتع امسال انصراف داد
  • دفاع از ولایت فقیه، جزء دین من است