کد خبر: 17275
ف
پایگاه خبری حامیان ولایت/یادداشت

چرا نایب خاص در دوران غیبت کبری انتخاب نشد؟

امام مهدی(عج) در زندگی خودشان دو دوره غیبت داشتند(1). اول غیبت صغری و دوم غیبت کبری. غیبت صغری در ادبیات شیعه به معنای غایب شدن در مدت زمان محدود است.(2) پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) فرزند ایشان حضرت مهدی(عج) در سن پنج سالگی بر پیکر ایشان نماز خواندند و از همان روز غیبت صغری آغاز شد و از سال 260 هجری قمری تا سال 329 هجری قمری یعنی در حدود 69 سال به طول انجامید(3).

چرا نایب خاص در دوران غیبت کبری انتخاب نشد؟

در دوران غیبت صغری حضرت مهدی(عج) زندگانی مخفی داشتند و فقط از طریق نواب اربعه یا همان نمایندگان چهارگانه با مردم در ارتباط بودند.

در زمان غیبت صغری چهار تن از بزرگان شیعه که بعضا از اصحاب با سابقه امامان پیشین نیز بودند، وکیل و نائب خاص امام مهدی(عج) محسوب می شدند. اسامی نواب اربعه به ترتیب: جناب ابوعمرو عثمان بن سعید عَمری، جناب ابوجعفر محمد بن عثمان بن سعید عَمری، جناب ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی و جناب ابوالحسن علی بن محمد سَمَری بوده. این چهار نفر وکالت شان مورد تائید امام مهدی(عج) بود و امام به واسطه آنها به سئوالات کتبی و شفاهی مردم پاسخ می‌گفتند. در آن زمان این گونه ارتباط برای همه مردم میسر بود. 

آغاز غیبت کبری

مدت نیابت «محمد سمری» یعنی آخرین نائب خاص امام زمان(عج) نسبت به سه نواب خاص دیگر کمتر بود و تنها سه سال ادامه داشت. شیخ صدوق(ره) از "حسن بن احمد مکتب" روایت کرد:«در آن سالی که ابوالحسن علی بن محمد سمری وفات یافت، من در بغداد بودم و چند روز پیش از وفاتش به محضرش شرفیاب شدم. وی در آن روز، توقیعی از امام زمان(عج) بیرون آورد و برای مردم قرائت کرد. متن آن نامه مبارک چنین بود:«به نام خداوند بخشاینده مهربان. ای علی بن محمد سمری! خداوند متعال به براداران دینی‌ات پاداشی عظیم در از دست دادنت، کرامت فرماید. به درستی که تو از امروز تا شش روز دیگر وفات خواهی یافت. پس خود را آماده ساز ولی به کسی وصیت (به نیابت) مکن که قائم مقام تو، پس از وفاتت گردد. چه این که غیبت بزرگ آغاز گردیده است و مرا ظهوری نخواهد بود، مگر به اذن خداوند منان. ظهور من آن قدر به درازا خواهد کشید، که دل‌ها را قساوت فراگیرد و زمین از جور و ستم لبریز گردد و به زودی کسانی از شیعیانم می‌آیند و ادعای مشاهده و دیدنم را می‌نمایند. آگاه باشید که هر کس پیش از خروج سفیانی و رسیدن صیحه آسمانی، ادعای مشاهده و دیدن مرا نماید، دروغگو و افترا زننده است.»

حسن بن احمد گفت: ما این توقیع شریف را نوشته و نسخه برداری کردیم و از نزد علی بن محمد سمری بیرون رفتیم و شش روز دیگر، مجدداً به محضرش شرفیاب شدیم؛ دیدیم وی در حال جان دادن است. در آن حال، یکی از هم نشینان از او پرسید:«وصی تو پس از وفاتت کیست؟» وی به آرامی پاسخ داد:«خدا را امری است که خود آن را به بلوغ و اتمام خواهد رسانید.» این جمله را گفت و روح از بدنش به بهشت پرواز کرد.»(4)

به این ترتیب و با وفات آخرین نایب خاص آن حضرت دوران غیبت صغری تمام شد و غیبت کبری آغاز گردید. دورانی که همچنان ادامه دارد تا بنا به خواست و اراده خداوند به پایان برسد.

چرا نایب خاص در دوران غیبت کبری انتخاب نشد؟

حال این سئوال مطرح می‌شود که چرا برای غیبت کبری نایب خاص انتخاب نشد؟ در پاسخ به این سئوال باید گفت اول اینکه دوران غیبت صغری برای این بود که مردم به غیبت امام عادت کنند. چرا که اگر امام مهدی(عج) به یکباره در پس پرده غیبت قرار می‌گرفتند شیعیان دچار حیرت شده و بحران برایشان پیش می‌آمد. از طرف دیگر عوام که در ایمانشان آنچنان محکم نبودند، ممکن بود به اصل وجود آن حضرت شک کنند یا اینکه آن امام از ذهن‌ها محو شده و فراموش شوند. اما اینکه ابتدا غیبت صغری وجود داشته و بعد غیبت کبری باعث شده که به مرور مردم برای غیبت کبری آمادگی پیدا کنند و با آن مأنوس شوند. از طرفی دیگر با زمینه‌سازی‌های امامان پیشین و نیز شرفیابی بعضی از شیعیان به محضر آن حضرت در این دوره، مسئله ولادت و حیات آن حضرت بیش از پیش تثبیت شد. پس نتیجه می‌گیریم که غیبت صغری و وجود نواب اربعه مقدمه‌ای برای غیبت کبری بود و دیگر پس از وفات نائب چهارم نیازی نبود که برای غیبت کبری نائبی انتخاب شود.

نکته دوم اینکه هدف از غیبت کبری، حفظ جان امام مهدی(عج)، آزمایش ایمان مردم و آماده سازی مردم برای قیام حضرت در آخرالزمان است و وجود نائب خاص با چنین اهدافی تناقض پیدا می‌کند.

نکته سوم که در پاسخ به این سئوال می‌توان مطرح کرد این است: در صورتی که نائبان خاص آن حضرت ادامه پیدا می‌کردند امکان داشت فرصتی ایجاد شود تا بعضی افراد دروغگو ادعای نیابت امام زمان(عج) را کنند. در این بین تشخیص دادن فرد صادق از کاذب برای مردم سخت می‌شد. تصور کنید که در چنین وضعیتی چه اتفاقی پیش آمد؟ اول اینکه حضرت باید همیشه ظاهر شده و معجزه‌ای می‌آوردند و دوم اینکه برای هر عصری باید کسی را به عنوان نائب معرفی می‌کردند(5).

نکته چهارم اینکه مطمئنا وجود نائبان دیگر باعث می‌شد که همچون تمامی بندگان خاص و صالح خدا، دشمنان در کمین آنها باشند، آنها را رها نکرده، شکنجه و آزارشان می‌کردند.

آیا مردم در نبود نائب خاص امام زمان(عج) به حال خود رها شده‌اند؟

در پاسخ به این سئوال باید بگوییم که در هیچ یک از دو غیبت صغری و کبری، پیوند امام مهدی(عج) با مردم قطع نشده است. زیرا در هر دو غیبت نایبان وجود دارند. برای متناقض نشدن این پاسخ با توضیحات بالا باید این نکته را مد نظر قرار داد، همان گونه که غیبت حضرت به دو مرحله تقسیم شده است، نیابت ایشان هم به دو قسمت تقسیم شده است؛ نیابت خاصه در دوران غیبت صغری و نیابت عامه در دوران غیبت کبری(6).

نائبان عام حضرت مهدی(عج) چه کسانی هستند؟

نائبان عام حضرت حجت را می‌توان از ویژگی‌ها و ضوابط کلی که در بیان ائمه(ع) آمده شناسایی کرد. در این مورد امام زمان(عج) در توقیع اسحاق بن یعقوب که به دست محمدبن عثمان(نایب دوم) صادر شد، فرمودند:«و اما رویدادها و پیشامدهایی که در آینده روی خواهد داد، درباره آنها به راویان حدیث ما رجوع کنید، زیرا که آنها حجت من بر شمایند و من حجت خدا  هستم.»(7)

امام حسن عسکری(ع) از قول پدر بزرگوارشان امام هادی(ع) فرمودند:«اگر نبود دانشمندانی که پس از غیبت قائم شما، به سوی او دعوت می‌کنند و به سوی او رهنمون می‌شوند و با دلایل الهی از دین او دفاع می‌کنند و بندگان ناتوان خدا را از دام‌های شیطان و مریدهای شیطانی و از دام‌های دشمنان ائمه نجات می‌دهند، احدی نمی‌ماند، جز این که از دین خدا مرتد می‌شد؛ ولی این دانشمندان، زمام دل ضعیفان شیعه را به دست می‌گیرند؛ همان گونه که ناخدا، زمام کشتی را به دست می‌گیرد (و سرنشین‌های کشتی را از خطر مرگ حفظ می‌کند) این‌ها نزد خدای تبارک و تعالی برترین هستند.»(8)

امام حسن عسکری(ع) درباره فقهای راستین، ویژگی‌های آنها و مسئولیت جامعه در مقابل آنها فرموده است:«هر یک از فقیهان که بر نفس خود مسلط باشند و دین خود را حفظ کنند و با هوای نفس خود مخالفت ورزند و امر خدا را اطاعت کنند، بر همگان واجب است از او تقلید کنند»(9) حضرت علی(ع) هم از پیامبراکرم(ص) نقل کرده‌اند:«بار خدایا بر جانشینان من رحمت فرست. از حضرت پرسیدند:«جانشینان شما کیستند؟» فرمودند:«کسانی که پس از من گفتارها و روش مرا بازگو می‌کنند.»(10) از امام صادق (ع) هم در این باره نقل کرده‌اند:«هر کدام از شما که حدیث ما را روایت کند و در حلال و حرام ما صاحب نظر باشد و احکام ما را بداند، باید به حکم بودن او رضایت دهند که من او را بر شما حاکم قرار دادم.»(11)

در پایان ذکر این نکته ضروری است که در هیچ دوره‌ای پیوند امام زمان(عج) با مردم قطع نشده است و در دوران غیبت کبری نیز همین‌طور. در این دوران مردم برای رسیدن به پاسخ‌‌های دینی و فقهی خود می‌توانند به فقیهان و عالمان رجوع کنند.

***

پی‌نوشت:

1-بحار الانوار، ج 52، ص 380 و مهدی پیشوایی، سیره پیشوایان، ص 673

2-محمدرضا حکیمی، خورشی مغرب، ص 52 - 54 و ص 60

3-صدوق، کمال الدین، ص 480، بحار الانوار، ج 52، ص 152 و صافی گلپایگانی، منتخب الاثر، ص 268

4- الغیبه، ص 394؛ کتاب الاربعین (شیخ ماحوزی)، ص 229؛ منتهی الآمال، ج2، ص 508؛ تاج الموالید، ص 145

5- ابراهیم امینى، دادگستر جهان، ص 153

6- حکیمی، محمدرضا، خورشید مغرب، ص44

7- شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 27، ص 140، ش 33424؛ بحار الانوار، ج 2، ص 90، باب 14، ح 13 و ج 53؛ بحار الانوار، صص 180 ـ 181، ح 10، از باب31

8-کمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ج2، ص483، ح4، به نقل از فرهنگ نامه مهدویت، خدامراد سلیمیان، ص456

9-الاحتجاج، طبرسی، ج1، ص18؛ وسائل الشیعه، ج27، ص131، ح33401، به نقل از همان جا

10- مزینانی، محمد صادق، اندیشه‌های سیاسی محقق نراقی، صص 241 ـ 242، نشر دبیرخانه مجلس خبرگان. 1381، نقل از : المکاسب، شیخ انصاری، ص154

11-نک، پله پله مهربانی، مجید ملامحمدی، ص76، الکافی، کلینی، ج1، ص67، ح10

منبع : روزنامه عصر انتظار استان کهگیلویه و بویر احمد
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • نسخه طب اسلامی در خصوص شیر مادر
  • تعطیلی مدارس تهران فردا و چهارشنبه!
  • توصیه جدی ولایتی به مکرون!
  • همه آنچه باید در باره سونا و حمام بخار بدانید
  • گزافه گویی جدید نیکی هیلی در سازمان ملل!
  • کدام قشر بیشترین شیوع مصرف مواد مخدر را دارد؟
  • مدافع استقلالی ها به تمرینات این تیم بازگشت
  • چکیده‌ای از سخنرانی امشب ترامپ منتشر شد
  • اعلام زمان برگزاری بازی‌های هفته شانزدهم
  • درخواست استرالیا برای برگزاری بازی دوستانه با ایران
  • وسایل گاز سوز نا ایمن و افزایش گاز گرفتگی
  • این خوراکی ها رگ ها را باز می کنند
  • ستاره جنجالی مدنظربرانکو جایگزین شاه ماهی شد
  • دیدار رئیس «سیا» با شاه عربستان در ریاض
  • لابی سیاسی عربستانی‌ها با رئیس فیفا
  • محمد سلطانی‌فر معاون مطبوعاتی ارشاد می‌شود
  • سفیر جدید عربستان به بغداد رفت
  • برادر برانکو تا آخر هفته در تمرینات سرخپوشان
  • جدایی سومین بازیکن جنجالی از استقلال قطعی شد
  • عکس/ پست کاوه رضایی پس از تساوی شارلوا
  • تشکر لژیونر تیم ملی از قطری‌ها
  • برای یک خواب شیرین این خوراکی ها را نخورید
  • فرار بزرگ طارمی پس از تخلف بزرگ!
  • دیدار پرسپولیس ـ صنعت نفت لغو شد
  • دیدار پرسپولیس ـ صنعت نفت لغو شد
  • خداحافظی شاه ماهی ابی پوشان از استقلال
  • سیگاری‌ها امسال چقدر مالیات دادند؟
  • شهباززاده در استقلال ماندنی شد
  • قاتل کارمند سفارت انگلیس دستگیر شد +عکس
  • درخواست ساکنین پایتخت داعش از بشار اسد
  • رایزنی ظریف و لاوروف با محور توافق هسته‌ای
  • سریال «بازگشت» حسین نمازی کلید خورد
  • "عصبانی نیستم" اکران نمی‌شود
  • فیلم/ پشت پرده توافق پرسپولیس با ریزه اسپور
  • احتمال حذف اسپانیا از جام جهانی افزایش یافت
  • نهنگ عنبر نوستالژی دهه شصتی
  • اوکتاویو چطور همزمان در دو تیم مربیگری می‌کند؟
  • توصیه‌ صندوق‌بین‌المللی پول برای اقتصاد ایران
  • موشک بالستیک پادگان متجاوزان سعودی
  • زلزله شفر در اردوگاه استقلال
  • عکس/دیدار نخست وزیر روسیه با بشار اسد
  • فیلم/ تحقیر کشاورز توسط وزیر کشاورزی
  • گزارش‌هایی درباره بازداشت ابوبکر البغدادی
  • گلایه تهیه‌کننده فیلم سینمایی اشنوگل
  • دیدار فرمانده ارتش با لاریجانی درباره بودجه دفاعی
  • متن توافق 6 بندی پرسپولیس با ریزه‌اسپور
  • خط و نشان سعودی‌ها برای ترکیه
  • مرگ زن جوان به دلیل حمله پیت‌بول‌های خانگی
  • تشدید تظاهرات‌های ضد دولتی در منطقه کردستان
  • عکس/ تشییع شهید مدافع‌حرم در مشهد
  • پست جدید بابک جهانبخش در اینستاگرام
  • دومین بازیکن خروجی استقلال در نیم فصل +عکس
  • اخراج ستاره جنجالی پوشان قطعی شد
  • تایید بازداشت البغدادی به دست آمریکایی‌ها
  • عکس/شوخی مهدی طارمی با فرشاد احمدزاده
  • لیبرمن: زندگی محمودعباس در دست ماست
  • بن سلمان باعث سقوط آل سعود می‌شود
  • تسریع روند بازسازی سوریه
  • عکس/ رودخانه یخ بسته در مسکو
  • تروریست های چچنی عزادار شدند +عکس
  • مدارس تهران سه شنبه و چهارشنبه نیز تعطیل شد
  • کشته شدن ۱۳ نفر از ساکنان استان شبوه
  • وزیر خارجه پیشین اتریش صدراعظم اتریش شد
  • وعده‌ای که آخوندی برای 4 سال بعد داد
  • تظاهرات گسترده در اقلیم کردستان +عکس
  • شهید امیر سیاوشی،تکاور نیروی دریایی سپاه
  • فرمانده جدید سپاه استان تهران منصوب شد
  • فیلم/کتک خوردن پلیس زن اسرائیلی از زن فلسطینی
  • خدافظی ستاره جنجالی ازاستقلال قطعی شد
  • فیلم/ دیرین دیرین؛ خفگی
  • بارش سوال‌های تکراری از جنس «چه باید کرد؟»
  • پیام اردوغان به مالک ریزه اسپور: تمامش کنید!
  • رشد2.7 درصدی درآمد مالیاتی
  • جهش ۶۲ درصدی درآمدهای نفتی کشور
  • اعلام دلیل شکایت تپسی از اسنپ