کد خبر: 118347
ف
از غارهای شمیران تا سنگرهای میدان انقلاب

«سید محمود» در خانه ۳۰ متری‌اش چه می‌کرد؟

از آمریکا که آمده بود، یک راست زده بود به کوه‌های شمیران. کوه برایش آشنا و آرامش‌بخش بود. اگرچه در سال‌های پایانی عمرش، از کوه پایین آمد و جایی در محله قدیمی زرگنده ساکن شد.

«سید محمود» در خانه ۳۰ متری‌اش چه می‌کرد؟

این روزها به ۴۰ سالگی انقلاب نزدیک می‌شویم و چه جالب است که سیدمحمود قادری‌گلابدره‌ای در همین نسبت با عمر خود، قلم به دستش گرفت و خاطرات روزانه‌اش را از روزهای منتهی به پیروزی انقلاب نوشت. او متولد دی ۱۳۱۸ بود و در آستانه پیروزی انقلاب ۵۷ که هیچ‌کسی باور نمی‌کرد مردمانی با دست‌های خالی بتوانند رژیمی مسلح به زور و زر را شکست دهند؛ صبح تا شب در خیابان‌ها می‌دوید و شب‌ها به قول خودش تا دمدمه‌های خروس‌خوان، همه‌چیز را به روشی که آموخته و تمرین کرده بود، روی کاغذ می‌آورد.

خانه‌اش در کرج بود؛ شهری که آمدن از آن به تهران، صبر و حوصله یک مسافرت کامل را طلب می‌کرد، نه مترویی بود و نه اتوبوس درست و درمانی. سیدمحمود در آستانه سن و سالی که همه درگیر مصلحت‌اندیشی‌ها می‌شوند، خانواده‌اش را به خدا می‌سپرد و درحالی که جانش را کف دستش گرفته، خود را به تهران می‌رساند و پرآشوب‌ترین محله‌ها را برای حضور انتخاب می‌کند.

«لحظه‌های انقلاب» را اولین‌بار از انتشارات کیهان خریدم. کتابی در قطع وزیری که خوش‌دست نبود و به راحتی نمی‌شد آن را در اتوبوس و تاکسی دست گرفت و خواند. فونتش هم سخت بود و چشم‌خراش. اما دریای کلمات و جملات سیدمحمود، هر شناگری را غرق می‌کرد، چه برسد به من که در سنین نوجوانی اصلاً شنا بلد نبودم! سال‌ها بعد در ویدئویی دیدم سیدمحمود از چاپ این کتاب ناراضی است و می‌گوید بخش‌هایی از آن حذف شده است. همین باعث شد وقتی انتشارات عصر داستان این کتاب را با سر و شکلی آبرومند و شکیل چاپ کرد، باز هم برای خریدش دست به جیب بشوم. کتاب جدید را «سعید مکرمی» و دوستانش در انتشارات «عصر داستان» از روی نسخه‌های متعدد کتاب که بین چند ناشر، دست به دست شده بود، جمع‌آوری و تصحیح کرده بودند. حالا فونت کتاب هم به نحوی بود که هم چشم را می‌نواخت و هم حس انقلاب و حرکت را در خواننده زنده می‌کرد. انگار آقاسیدمحمود جان دیگری گرفته بود.

 

کتاب‌های دیگر آقای گلابدره‌ای را از کتابخانه عمومی محله گرفتم و خواندم اما هیچ‌کدام‌شان به اندازه «لحظه‌های انقلاب» جذاب و گیرا نبود. حتی یادم هست که به سختی توانستم چاپی از دوجلدیِ «ده سال هوم‌لسی در آمریکا» را با قیمتی که آن زمان، جیبم را آزار می‌داد، بخرم اما آن هم نتوانست جای کتابِ انقلابیِ سیدمحمود در ذهنم را اشغال کند.

«لحظه‌های انقلاب» برای من کتابی بالینی است که هرگاه حس و حال انقلابی‌ام فروکش می‌کند، سراغش می‌روم. حتی چند جمله از آن هم می‌تواند روحم را از زیر پتو و لحاف تا وسط خیابان آیزنهاور و میدان شهیاد ببرد و بگذارد کنار سنگرهایی که مردم در میدان ۲۴ اسفند، علم کرده بودند. حس و حال «جلال» ی در قلم سیدمحمود، بیش از هر چیز، حال و هوای انقلابیون در آن روزها را نشان می‌دهد والا چقدر فیلم و عکس که در این سال‌ها دیده‌ایم اما هیچ‌کدام‌شان به اندازه جمله‌های سید، نمی‌تواند ذهن‌مان را وادار به تصویرسازی‌های حقیقی و ملموس کند. این البته از ویژگی‌های ادبیات است اما اگر نوشته‌های سیدمحمود از وزنه ادبیات خالی بود تا این حد نمی‌توانست نفسگیر و تاثیرگذار باشد.

از آمریکا که آمده بود، یک راست زده بود به کوه‌های شمیران. کوه برایش آشنا و آرامش‌بخش بود. اگرچه در سال‌های پایانی عمرش، از کوه پایین آمد و جایی در محله قدیمی زرگنده ساکن شد.

سیدمحمود در کوچه‌پس‌کوچه‌های قدیمی شمیران و در بن‌بستی که در انتهای کوچه مژده بود، خانه‌ای به قاعده ۳۰ متر داشت؛ یک اتاق در پایین و اتاقکی در بالا که در آن زندگی که نه، می‌نوشت، سیگار دود می‌کرد و افسوس می‌خورد.

سیدمحمود گلابدره‌ای شاگرد جلال آل‌احمد بود که در دبیرستان از او ادبیات آموخته بود و در خارج از مدرسه خیلی چیزهای دیگر. خستگی‌هایش را در کوه در می‌کرد و اعتقاد داشت باید مثل موسی و عیسی و حضرت ختمی مرتبت (ص) به دل غار برود تا خدا با او حرف بزند. غارهایی در دل کوه‌های شمیران پیدا کرده بود که جایگاه اختصاصی‌اش بود و گاهی برخی خواص را تا نزدیکی آنها می‌برد؛ گاهی ماه‌ها در آنجا بیتوته می‌کرد و می‌نوشت. سیدمحمود، پیرمرد خوش‌مشربی بود که چند برابر داستان‌هایی که نوشت، داستان‌های گفتنی بر زبان داشت که نمی‌توانست آنها را برای هر کسی بیان کند.

 

سیدمحمود «لحظه‌های انقلاب» را هم وقتی نوشته بود که کانون نویسندگان به فکر این بودند که چطور پز روشنفکری‌شان را نگه دارند تا گربه رژیم شاخ‌شان نزند! این جوان‌هایی را که ریخته بودند توی خیابان و یقه پاره کرده بودند و فوج‌فوج جنازه‌های سوراخ‌سوراخ‌شان روانه بهشت‌زهرا می‌شد، قبول نداشتند. اصلاً مگر کسی در روزهایی که معلوم نبود آخر و عاقبت جنگ خیابانی و تظاهرات روزانه چه می‌شود، به فکر بود که این اتفاق‌ها را ثبت کند؟

همین بود که «لحظه‌های انقلاب» کتابی شد که از شهید مفتح بر آن یادداشت نوشت تا سیمین دانشور و پرویز خرسند. خرسند، نویسنده این کتاب را بیهقی انقلاب خوانده بود و دانشور لحظه‌های انقلاب را «پیش‌درآمد ادبیات انقلاب در انتظارش بوده». سیدمحمود اگر فقط همین یک کتاب را برای انقلاب نوشته بود و «اسماعیل اسماعیل»، «ابراهیم ابراهیم» و آن همه کار دیگر را نداشت، باز هم کارنامه‌اش از بسیاری نویسندگان صاحب‌منصب و صاحب‌نام امروز پر و پیمان‌تر بود.

قدرِ آقاسیدمحمود اگر چه در دوران حیاتش دانسته نشد اما جای شکرش باقی است که حالا بعد از ۶ سال که از عروجش می‌گذرد، هنوز هم جملاتش زنده‌اند و می‌شود درباره او و کتاب‌هایش نوشت. نوشتن از او سهل و ممتنع است. خوشا به حال محمدحسین بدری که به بهانه بررسی داستان‌هایش، دیدار و گفت‌وگویی با او در ماهنامه داستان ترتیب داد و یکی از بهترین گفت‌وگوهای سیدمحمود را در مجله‌اش منتشر کرد.

منبع : فرهیختگان
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • هفت افسانه‌ای استقلال پشت عادل درآمد
  • حمایت عجیب هنرپیشه زن ازفردوسی پور
  • مجید قناد مجری «کودک‌شو» می‌شود
  • آغاز پخش «نون.خ.» از ۲۹ اسفندماه
  • پمپئو با امیر کویت دیدار کرد
  • نقش اسرائیل در آموزش ارتش‌های سعودی
  • خوراکی‌هایی برای پیشگیری از گرفتگی عروق
  • زمان به جلو کشیدن ساعت در سال 98
  • جزئیات ویژه برنامه‌های تحویل سال تلویزیون
  • هدف «پمپئو» از سفر به خاورمیانه
  • واکنش وزارت کشاورزی به پیاز ۹ هزار تومانی
  • عکس/ نمایی دیدنی از حرم امیرالمومنین (ع)
  • لندن از اتحادیه اروپا تا 9 تیر مهلت خواست
  • 5 کاندیدای آمریکایی آماده بازگشت به برجام
  • ترافیک سنگین در جاده های مازندران
  • عکس آرشیوی از جوانی «رامبد جوان»
  • چه باندی پشت فردوسی پوره خدا میدونه!
  • دلیل سکوت آیت‌الله بروجردی
  • ببینید آخوندا تا کجا نفوذ کردن+ عکس
  • حجت الاسلام رئیسی بر مزار پدر +عکس
  • زمان اولین تمرین پرسپولیس در سال 98 مشخص شد
  • فیلم/ حال و هوای حرم رضوی
  • فیلم/ انتقاد "آرنولد" از مردم ایران!
  • فیلم/ آتشی که بالن آرزوها به پا کرد!
  • فیلم/ تمامی محورهای کشور باز است
  • فیلم/ تحریم بخاطر همکاری با دِه‌نمکی !
  • فیلم/ تبریک فارسی سفیر انگلیس به ایرانیان
  • فیلم/ نماز متفاوت حاج قاسم !
  • فیلم/ لحظه وقوع زلزله ۶.۴ ریشتری در ترکیه
  • دربی، بزرگ‌ترین چالش الماس سیاه استقلال
  • مسئله مرزبندی فرهنگی با دشمن+فیلم
  • فیلم/دعا نیایش ژاپن درهنگام ساخت کامیون
  • راهیان نور، کارخانه کادرسازی است
  • مثلث طلایی برانکو عامل پیروزی پرسپولیس در دربی؟!
  • فیلم/اسم دزدی را گذاشتند اختلاس!
  • صوت بنی فاطمه/به مناسبت ولادت حضرت علی
  • امید به غرب باید از بین برود
  • امیدواری سرمربی پدیده برای پیروزی پرسپولیس
  • عکس/چهارشنبه آخر سال آرام بیمارستانها
  • اگرانقلاب نمی‌شد،وضعیت امروزما چه‌طور بود؟
  • ماجرای نامه‌های اوباما به رهبر انقلاب
  • کاهش ۷۵ درصدی حوادث
  • آخرین تحولات میدانی استان الجوف
  • ای کاش آقای آشنا این نظرسنجی را منتشر کند
  • عکس/ حرم امیرالمومنین علیه‌السلام در شب میلاد
  • ضاربان سرباز دو پسر بودند که دستگیر شدند
  • تحریم صدا سیما بی‌معنی است
  • قطع‌عضو ۱۰۷ نفر از مصدومان چهارشنبه سوری
  • سلبریتی فراموش کار
  • سرمربی تیم ملی فوتبال اروپایی است
  • فیلم/ لحظه فرود هواپیمای بدون چرخ در مهرآباد
  • رکوردهای رونالدو که مسی هنوز آن‌ها را فتح نکرد
  • وضعیت خصوصی سازی پرسپولیس و استقلال
  • اطلاعیه اسپانسر باشگاه پرسپولیس
  • خبر خوش برای شفر
  • یک مجری اگر یک جا بماند می گندد !
  • فردوسی پور سکوت خود را شکست
  • قوانین تلخ کار دست پرسپولیس داد
  • هم عدالت هم استقلال ومرزبندی بادشمن
  • به خاطر استقلال سرزنشم نکنید
  • ️آیا رانندگی زنان بدتر از مردان است؟!
  • حکم شرعی اعتکاف در مساجد دانشگاه
  • کینه شتری جشن عروسی را به عزا تبدیل کرد
  • چطور دزدهای نوروزی را ناامید کنیم؟
  • غرب پاسخگو باشد
  • یک کاسه آش ضرغامی با بازیگر معروف سینما
  • گاف دوباره آشنا؛ فروغ، فردوسی و فضاحت دولت
  • دغدغه کارگر برنامه نود است؟!
  • بالاخره فردوسی‌پور دلال و ابلیس هست یا نیست؟
  • اگه هاشمی زنده بود به روایت فائزه
  • مسأله ساده تغییر فردوسی‌پور
  • دریغ‌های سال ۱۳۹۷ ‌+عکس
  • تفاوت مدیر جهادی با مدیران کاخ نشین
  • ای کاش آقای آشنا این نظرسنجی را منتشر کند
  • فیلم/ کولاک شدید در محور شهمیرزاد