کد خبر: 109627
ف
کارشناس مسائل عربستان:

رسوایی سعودی‌ها در قتل خاشقجی هم‌تراز ماجرای ۱۱ سپتامبر است

یک کارشناس مسائل عربستان تصریح کرد قتل خاشقجی و رسوایی سعودی‌ها در این ماجرا را می‌توان هم‌تراز حملات ۱۱ سپتامبر و مشارکت در آن حادثه دانست.

رسوایی سعودی‌ها در قتل خاشقجی هم‌تراز ماجرای ۱۱ سپتامبر است

قتل جمال خاشقجی بر بحران‌های جاری عربستان سعودی افزوده است. از یک‌سو این کشور تحت‌فشار ترکیه قرار گرفته که به‌شدت پیگیر روشن شدن ابعاد قضیه است و از سوی دیگر آمریکا به‌عنوان متحد سعودی‌ها از احتمال تجدیدنظر در روابط دوجانبه سخن می‌گویند.

تأثیر قتل خاشقجی بر مناسبات سیاسی عربستان سعودی موضوع گفتگو با کامران کرمی تحلیل‌گر مسائل عربستان سعودی با گروه بین‌الملل خبرگزاری آنا شد تا ابعاد این رویداد را به گفتگو بنشینیم.

با توجه به شرایط پیش‌آمده در مناسبات بین‌الملل بعد از قتل خاشقجی و تأیید دستور این قتل به‌وسیله بن‌سلمان توسط دونالد ترامپ در مصاحبه با وال‌استریت‌ ژورنال، چه وضعیتی را برای مناسبات میان آمریکا و عربستان سعودی پیش‌بینی می‌کنید؟

قتل خاشقجی و رسوایی سعودی‌ها در این ماجرا را می‌توان هم‌تراز حملات ۱۱ سپتامبر و مشارکت سعودی‌ها در آن بحران دانست. فشارهایی که در مقطع ۲۰۰۱ بر عربستان سعودی وارد شد، بازبینی و تجدیدنظر در قراردادها و معاهده‌ها با ریاض را مطرح کرد که این وضعیت در زمان باراک اوباما در ۲۰۱۶ منجر به تصویب قانون جاستا در کنگره شد که همچنان این پرونده در روابط عربستان سعودی و آمریکا مفتوح است. ماجرای خاشقجی نیز نشان داده که این ظرفیت را دارد که مجدداً رابطه ریاض و واشنگتن را در مدار فشار و تجدیدنظر قرار دهد؛ اما پرسش مهم این است که آیا این اتفاق می‌تواند روابط چندجانبه و شبکه درهم‌تنیده روابط آمریکا و پادشاهی عربستان را تحت تأثیر قرار دهد؟ که پاسخ به این پرسش به چند دلیل مهم منفی است.

اول، ترامپ به قراردادهای نظامی و تجاری امضاشده و در آستانه امضا با عربستان به دلیل منافع شغلی و همچنین حزبی آن نیاز دارد. دوم، قتل خاشقجی بهترین بهانه برای ترامپ است تا امتیازها و درخواست‌های جدیدی را از سعودی‌ها طلب کند. سوم، ترامپ به متحدی چون عربستان سعودی برای استراتژی فشار بر ایران و اعمال تحریم‌ها در عرصه منطقه‌ای نیاز دارد.

همچنین باید اضافه کرد که عربستان سعودی به چند دلیل بسیار مهم ازجمله جایگاه نفتی و نقش این کشور در بازار انرژی و حفظ امنیت جهانی آن، رژیم‌های دوست و متحد، مبارزه با تروریسم، نقش موازنه‌گر و اثرگذاری در منازعه اعراب و رژیم صهیونیستی در منافع امنیتی و راهبرد سیاست خارجی آمریکا جایگاه مهمی دارد و جایگزین کردن آن سخت، زمان‌بر و نیازمند تغییر شرایط و معادله‌های منطقه‌ای است.

با توجه به صحبت‌های محمد بن سلمان با جرد کوشنر  در خصوص پرونده خاشقجی که اعلام کرد «کودتای غرب علیه خود را فراموش نمی‌کند»، چه آینده‌‌ای را برای واکنش احتمالی آل‌سعود در قبال اقدامات غرب می‌بینید؟

واکنش احتمالی ریاض به اظهارات مقام‌های آمریکا منوط به گسترش بحران خاشقجی و جهتی است که آمریکایی‌ها در این رابطه در پیش گرفته‌اند. طبیعتاً اگر آمریکا قصد وارد آوردن فشار جدی بر عربستان سعودی را با هدف برکناری ولیعهد و یا احتمال بسیار ضعیف کاهش سطح روابط با ریاض داشته باشند، این کشور می‌تواند از ابزار نفت، متنوع‌سازی شرکای بین‌المللی، نزدیکی به ایران و بازسازی روابط با قطر استفاده کند و در یک سناریوی بسیار بدبینانه موج جدید تحریک گروه‌های سلفی را در پیش گیرد. البته واکنش سعودی‌ها در ارتباط با قدرتی همچون آمریکا معمولاً مصالحه و پرهیز از درگیری است و به نظر هم نمی‌رسد که ترامپ قصد فشار بر بن‌سلمان به نیت برکناری از ولیعهدی را داشته باشد.

اما نکته دوم و بسیار مهمی که باید توجه داشت استراتژی رابطه با آمریکا در داخل خاندان سعودی است. تقریباً از فردای حملات ۱۱ سپتامبر، این راهبرد در خاندان حاکم مطرح شد که باید به‌مرور فاصله منطقی با آمریکا را حفظ کرد. تجربه بهار عربی در سال ۲۰۱۱ و برخورد آمریکا با دولت‌های عربی مانند مصر، لیبی و یمن هم دلیل دیگری بود که نشان داد نمی‌توان بر معادله نفت در برابر امنیت دل‌خوش بود. اصلاحات داخلی عربستان، طرح رهایی از اعتیاد به نفت، متنوع کردن خریدهای تسلیحاتی و بر عهده گرفتن نقش جدی منطقه‌ای با ائتلاف‌سازی و استراتژی تهاجمی همگی با منطق حفظ تدریجی استقلال از آمریکا صورت می‌گیرد و این آشفتگی و روحیه تهاجمی که در رفتار سیاست خارجی عربستان سعودی مشاهده می‌کنیم تا حد زیادی نشانگر گذار از وابستگی به آمریکا است.
آیا خاندان سدیری برای حفظ قدرت خود بن‌سلمان را قربانی خواهد کرد؟

در اینکه همگرایی و توازن شاهزادگان در خاندان آل سعود همچون دهه‌های پیش وجود ندارد و قدرت، میل به تمرکز پیدا کرده است، بر کسی پوشیده نیست، اما آنچه تحت عنوان رقابت‌های درون خاندانی بر سر جانشینی پادشاه در عربستان سعودی به‌خصوص رقابت سنگین جناح سدیری با پادشاهی سلمان و ولیعهدی محمد مطرح می‌شود، بیش از آنکه نمودهای عینی و واقعی داشته باشند، حاصل آب‌وتاب‌های رسانه‌ای است. از هفت سدیری معروف یعنی شش برادر تنی ملک سلمان، تنها شاهزاده احمد بن عبدالعزیز زنده است و نزدیک به دو سال است که در لندن ساکن است. فرزندان این ۶ سدیری هم‌اکنون در ساختار قدرت در عربستان مشارکت دارند و برخی هم که از این ساختار کنار کشیده یا برکنار شده‌اند، به امور غیرسیاسی ازجمله تجارت روی آورده‌اند. مضاف بر این، همگی این سدیری‌ها بر حفظ موجودیت پادشاهی، حفظ قدرت در شاخه آل سعود و گذار از بحران کنونی، پذیرش امر واقع و بهره‌مندی از مزایای مشارکت در قدرت اتفاق‌نظر دارند؛ بنابراین مسئله‌ای تحت عنوان جناح سدیری در قامت اپوزیسیون وجود خارجی ندارد که البته این نافی اختلاف‌نظرهای موجود هم نیست.

شرایط پیش‌آمده و وحدت دو حزب عمده آمریکایی علیه عربستان در جریان قتل خاشقجی که برای اولین‌بار صورت گرفته، آیا می‌تواند به پایان جنگ یمن کمک کند؟

به نظر می‌رسد که اگر آمریکایی‌ها بخواهند جنگ یمن را به سمت‌وسوی حل‌وفصل سوق دهند، زمینه‌های چنین موضوعی اکنون در عربستان سعودی فراهم است. شاید پایان دادن به جنگ یمن از سوی عربستان سعودی به‌عنوان یک امتیاز برای حل‌وفصل ماجرای خاشقجی در نظر گرفته شده است. طولانی شدن و فرسایش این جنگ، هزینه‌های سرسام‌آور و فقدان یک چشم‌انداز روشن باعث شده تا در مقطع کنونی این کشور حاضر به مصالحه سیاسی باشد.

آیا قانون جاستا در قبال عربستان به اجرا درخواهد آمد و پولی که این کشور تحت اوراق قرضه در آمریکا دارد بلوکه خواهد شد؟

به جریان انداختن دوباره قانون جاستا و اخذ غرامت از عربستان منوط به‌شدت راهبرد ترامپ در برابر عربستان سعودی است. وصول غرامت قربانیان ۱۱ سپتامبر در شرایط کنونی نیازمند گسترش بحران در روابط دو کشور است که به نظر نمی‌رسد ترامپ چنین قصدی داشته باشد. شاید در وهله اول، تحریم برخی نهادها و مقامات سعودی منطقی‌تر به نظر برسد.

ترکیه چه نفعی در پیگیری این موضوع دارد؟

ترکیه ذینفع اصلی بحران خاشقجی است. درواقع نقشی که اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه در این ماجرا ایفا کرد نشان‌دهنده منافعی بود که ترک‌ها برای خود لحاظ کرده بودند. تنبیه عربستان به دلیل نقش منفی در کودتای سال ۲۰۱۶ در ترکیه و وصول امتیازهایی از عربستان همچون پایان دادن به محاصره قطر، سرمایه‌گذاری عربستان در ترکیه و موارد دیگر نشان‌دهنده منافعی است که آنکارا در دو هفته اخیر از ریاض دریافت کرده است. البته اردوغان با هوشمندی و با طرح این گزاره که خاطیان قتل خاشقجی باید در خاک ترکیه محاکمه شوند، همچنان راه امتیازگیری از عربستان را باز نگه داشته است.

چه تأثیری این اتفاق بر نزدیکی عربستان با رژیم صهیونیستی و همچنین دوری از آمریکا و حتی ورود به بلوک چین و روسیه دارد؟

با توجه به اینکه عربستان بازیگری موازنه‌گر و عمل‌گراست، هرگونه فشار حداکثری در یک جبهه منجر به گرایش ریاض به دیگر بازیگران و بلوک‌های قدرت می‌شود. در مقطع اخیر هم این موازنه و چرخش در وهله اول منوط به سطح فشار از سوی آمریکاست که تا چه حد بخواهد آستانه بحران با عربستان سعودی را بالا نگه دارد. مقاله ترکی الدخیل، سردبیر شبکه العربیه که در آن به آمریکا هشدار داده بود، نشان می‌دهد که عربستان سعودی خود را برای تغییر برخی سیاست‌ها آماده کرده که در سطح منطقه‌ای می‌تواند نزدیکی بیشتر به رژیم صهیونیستی و تا حدی کشورمان را در پی داشته باشد و در سطح بین‌المللی هم بسط روابط با چین و روسیه از اولویت بیشتری برخوردارند.

با توجه به نزدیک بودن تحریم‌های ایران در نوامبر، آیا این موضوع بر کاهش فشار علیه جمهوری اسلامی مؤثر خواهد بود.

ازآنجاکه قرار بود متحدان منطقه‌ای آمریکا در پروژه فشار حداکثری بر کشورمان در آستانه تحریم‌ها نقش مهمی ایفا کنند، طولانی شدن بحران خاشقجی می‌تواند برای کشورمان امر مطلوبی باشد. اگرچه پیش‌تر، اعمال برخی معافیت‌های نفتی به خریداران نفت کشورمان و آماده شدن بسته پیشنهادی اروپا برای تجارت با تهران تا حدی باعث تلطیف در تحریم‌های اعمالی شده بود؛ بنابراین بحرانی‌تر شدن روابط آمریکا و عربستان و همچنین ترکیه و عربستان می‌تواند برای کشورمان، گزینه بسیار مطلوبی باشد.

منبع : خبرگزاری آنا
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • زخمی شدن ۱۱ فلسطینی توسط نظامیان صهیونیست
  • پرسپولیس با چهار گل الشحانیه را شکست داد
  • «استفان لوفن» بار دیگر نخست وزیر سوئد شد
  • حرکت بازیکن جنجالی پرسپولیس بر علیه کی‌روش!
  • ترکیب تیم فوتبال امید ایران مقابل کویت اعلام شد
  • شیطنت بازیکنان پرسپولیس در اردوی قطر
  • جدایی بیرانوند قطعی شد ؟
  • خطری که از بیخ گوش کی‌روش گذشت
  • حرکت بیرانوند دنیا را مات و مبهوت کرد! + عکس
  • استقلال مهاجم جدید خود را پیدا کرد!
  • مگر وزیر نگفت از دانش‌آموزان پول نگیرند؟!
  • ترامپ در آستانه استیضاح یا برکناری
  • مقام آمریکایی: «هاشمی» برگ ما علیه ایران است
  • تصویر افتتاح بهشت زهرا تهران همراه با بنزها
  • بازی اروپا با موضوع بسته پیشنهادی
  • انتقال وجه حساب‌های دولتی مکانیزه شد
  • «مرضیه هاشمی» امروز در دادگاهی در واشنگتن حاضر می‌شود
  • شعری که همیشه ورد زبان شهید همت بود
  • تاکید آیت الله کرمانی به مسئولان جهت حفظ بیت المال
  • ما مدیون شهدای آتش‌نشان و خانواده آنان هستیم
  • امام جمعه دائم تهران
  • خروج آمریکا از توافق و تعلل بی پایان اروپایی‌ها
  • هفته آینده؛ بررسی "CFT" در صحن علنی مجلس
  • زاکانی اصلاح‌طلب می‌شود؟
  • آخرین خبرها از کارت سوخت
  • سایپا شبانه قیمت پراید را افزایش داد
  • لیث مجری و کارشناس در شبکه‌ای قطری؟
  • آخرین وضعیت راه‌ها
  • رسما از مردم و نظام عذرخواهی کنید
  • واکنش تاج به صحبت های کی‌روش
  • قرآن سازی و قرآن سوزی رژیم پهلوی
  • ترامپ و ترزا می چگونه از بن‌بست خارج می‌شوند؟
  • اخرین تحولات میدانی یمن درعربستان
  • موگرینی در نشستِ ضد ایرانی شرکت نمی کند
  • پروازهای صبح فرودگاه ایلام لغو شد
  • ۷ دلیل که خبر از صدمه دیدن دندان می‌دهد
  • طوفان امشب با تهران چه کرد؟
  • جزئیات انتشار تفسیر قرآن حجت‌الاسلام انصاریان
  • واکنش ترامپ به پرتاب ماهواره ایرانی
  • تصمیم نوبخت برای یارانه 4 هزار نفر
  • زمان واریز حقوق دی ماه بازنشستگان
  • مرخصی زایمان به چه کسانی تعلق می گیرد؟
  • از صف نفت تا صف خودرو!
  • جاده چالوس بازگشایی شد
  • ایران فرش قرمزبرای مقامات آمریکایی پهن نمی کند
  • قطعه موسیقی «تا آخرین قرار» رونمایی شد
  • سرود ویژه شهید «محسن حججی» ساخته شود
  • قیمت نفت خام ۲درصد سقوط کرد
  • جنجال در اردوگاه پرسپولیس
  • تأکیدمجلس خبرگان بر شناسایی عناصر ناکارآمد
  • فیلم/ طغیان رودخانه دزفول
  • احتمال جنگ تمام عیار اسرائیل در سال جاری
  • واکنش رسانه ترکیه‌ای به حرکت خاص بیرانوند
  • فیلم/ بارش شدید تگرگ در تهران
  • ترکیب استقلال برابر اسپرتیو مونیسیپال اعلام شد
  • هجوم عجیب ریزگردها به استان خوزستان
  • پورابراهیمی: معطل اروپایی‌ها نمی‌شویم
  • دیدار سردار باقری با رئیس مجلس آذربایجان
  • دستور افزایش عرضه خودرو صادر شد
  • افزایش قیمت گوشت با واردات جبران می‌شود
  • انتقاد شدید دیدبان حقوق بشر از عربستان
  • بازداشت تعدادی از شورای شهر اشتهارد
  • میلیارد دلار عایدی برجام کجاست؟
  • تأکید بشار اسد بر لزوم تحکیم رابطه با روسیه
  • دستور افزایش عرضه خودرو صادر شد
  • رونمایی ازترکیب اصلی پرسپولیس در نیم‌فصل
  • ماجرای دلخوری امام از مراجع
  • سرقتی ۵ میلیاردی از خانه فامیل
  • دستگیری خواننده لس‌آنجلسی در فرودگاه امام (ره)
  • معامله قرن پایان رژیم نامشروع اسرائیل
  • عکس/نشست خبری پرس تی وی
  • سازمان منافقین آبرومند است! باور نمی‌کنید؟
  • عکس/استقبال از ۱۰ شهید دفاع مقدس
  • عکس/ایران ۰ - ۰ عراق
  • لباس و مواد مخدر بهانه‌ای برای سرقت