کد خبر: 103505
ف
به مناسبت سالروز 28 مرداد

کودتای 28 مرداد از ابتدا تا انتها/علت های شکست مصدق

کودتا، سبب سقوط حکومت ملی ایران و استمرار رژیم استبداد سلطنتی شد. با این حال، هنوز به صورت گسترده و در سطح عموم به این نکته مهم پرداخته نشده است و بیشتر مردم از آن ناآگاهند.

کودتای 28 مرداد از ابتدا تا انتها/علت های شکست مصدق

28 مرداد سالگرد کودتای آمریکائی_انگلیسی  در سال 1332 است که دولت مردمی مصدق بوسیله آن سرنگون شد.

در بررسی علل و عوامل  سقوط  دولت مصدق و گرفتن درس از آن  میتوان به عوامل مختلف درونی و خارجی اشاره کرد.

از مهمترین عوامل داخلی که باعث سقوط مصدق شد میتوان اولا به  نداشتن ایدولوژی  مشخص  در داخل کشور  اشاره کرد، هر حرکت سیاسی  و هر انقلابی  برای ادامه حیات خود  نیازمند یک ایدولوژی  مشخص و شفاف میباشد . مصدق که بعد از گرفتن رای دادگاه لاحه به کمک آمریکائی ها  و گرفتن رائی شورای امنیت  راه و روش مشخصی نداشت  و این باعث شد که اطرافیان مصدق نتوانند  حول یک محور متحد و منسجدم شوند.

دومین عامل شکست مصدق  محافظه کار بودن او بود ،صراحت دربیان نداشت ، مواضع انقلابی و سیاسی مشخصی نداشت ،او میخواست هم انقلابیون را در  اطرافش نگه  دارد و هم مخالفین را تحت سلطه و کنترل داشته باشد و لذا با این رفتار گاهی پا روی حرفهای گذشته خودش می گذاشت  و گفتار خودش را نقض میکرد و با اینکار خیلی از انقلابیون را از دست داد.

سومین مورد فروپاشی دولت مصدق اختلافات درونی در داخل کشور بود، ایشان با گروههای بزرگ انقلابی مثل فدائیان اسلام  اختلاف شدید پیدا کرد ، همان گروههای که نقش بسزائی در پیروزی  مصدق داشتند این گروهها را کنار زد و با علما همچون آیت الله کاشانی  اختلاف پیدا کرد و حمایت آنان را از دست داد.

چهارمین علل سقوط مصدق قبول نداشتن انتقاد بود، طوری که منتقدین دلسوز را با چوب جنگ طلبی و افراط گرائی  کنار میزد و قبول نداشت و با اینکار خیلی از علما و انقلابیون را کنار زد و خودش تنها ماند و دست به سوی آمریکا و غرب دراز کرد.

پنجمین عامل سقوط مصدق اهمیت دادن به ملی گرائی تا دین گرائی بود ، ملیت را بر مذهب تقدم داد و ایشان هیچگاه مذهب و دین اسلام را بر ملی گرائی  ارجعیت نداد و اقدامان او بر محور دین و خدا نبود بلکه بر محور اومانیستی بود.

ششمین مورد  علل سقوط  مصدق میتوان نام برد  خوش بین بودن ودل داشتن به خارج از کشور بود ، وقتی آیت الله مصدق به او هشدار میداد که من به این قول ها و قرارد های آمریکا خوش بین نیستم مصدق می گفت بدبینی با این همه کمک آمریکا که به من کرده معنا ندارد و نباید ما به آمریکابدبین باشیم.

نقش سیا در کودتای ۲۸ مرداد

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، با طراحی گسترده و امکانات مالی و نظارت سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) و بهره گیری از کمک شبکه های جاسوسی انگلیس عملی شد.سازمان سیا کوشید موقعیت مصدق را تضعیف کند. آنها با تبلیغ برکناری مصدق و انتخاب ژنرال زاهدی از سوی شاه، گروه های آشوب گر را برای ایجاد فضای هرج و مرج آمیز در تهران سازمان دهی کردند تا شهر تهران از هر نظر آماده اجرای نقشه کودتای ۲۸ مرداد باشد.

 

 

 

تظاهرات مزدوران

بر طبق نخستین نقشه‌ای که آرشیو امنیت ملی ایالات متحده منتشر ساخته است طیب و طاهر حاج رضایی به همراه 300 نفر در سر قبر آقا، حسین و نقی اسماعیل‌پور به همراه 300 الی 400 نفر در امین‌السلطان، دار و دسته محمود مسگر از میدان قزوین و دار و دسته بیوک صابر در جوادیه تجمع نمودند تا نخستین گام را در راه کودتا بردارند.

در نخستین ساعات صبح، اوباش با هدف حمله به ساختمان‌های دولتی میدان ارک، دفاتر احزاب و روزنامه‌ها واقع در میدان بهارستان و ساختمان‌های شهرداری، تلگرافخانه، شهربانی و دژبان واقع در میدان توپخانه از جنوب تهران راه شمال را در پیش گرفتند.

آنها به هر کس که همراهی‌شان نمی‌نمود و شعارشان را تکرار نمی‌کرد حمله می کردند و تا حد مرگ او را کتک می‌زدند.

از فاحشه های قلعه شهرنو، به همراه اراذل و اوباش

شعبان بی‌مخ، از داخل زندان، گروهی از فاحشه‌های مشهور قلعه شهرنو نظیر «پری بلنده»، «پری آژدان قزی» و «ملکه اعتضادی»را اجیر کرد و آن‌ها هم در همراهی با کودتاچیان و با سردادن شعارهای «زنده باد شاه» و «مرگ بر توده‌ای» و «مرگ بر مصدق» از جنوب شهر به خانه مصدق در انتهای خیابان فلسطین و سپس تا خیابان پاستور قشون‌کشی کردند.

 

شعبان بی مخ تا ظهر روز کودتا در زندان شهربانی بود و از طریق دوستانش قائله را هدایت می‌کرد. در هنگام ظهر، زاهدی او را از زندان آزاد نمود تا هدایت دسته اوباش به سمت خانه مصدق را بر عهده گیرد. او به همراه یک جیپ ارتشی و با پرچمی قرمز در دست ماموریت خودش را با 5 الی 6 هزار نفر از اراذل و اوباش در به ثمر رساندن کودتای 28 مرداد آغاز کرد.

 

 

در دومین مرحله از عملیات، اوباش تخریب شهر را آغاز کردند و نظامیان شورشی به بهانه سرکوب اوباش، تانک‌ها و تجهیزات نظامی را از پادگان‌ها خارج ساختند تا هم امکان لازم برای سرکوب کودتا را از مصدق و هوادارانش بگیرند و هم زمینه را فراهم سازند تا اوباش بتوانند تانک‌ها را تصاحب نمایند. از جمله بازوهای اجرای کودتا و کانون‌های مهم مخالفت و توطئه علیه دولت مصدق، نظامیان بودند که در کانون افسران بازنشسته به رهبری فضل‌الله زاهدی هدایت می‌شدند.

اوباش پس از رسیدن به میدان بهارستان به دفتر حزب ایران و نیز احزاب نیروی سوم و پان ایرانیست حمله کردند. در گام بعدی ، اوباش دفاتر روزنامه شورش متعلق به کریم‌پور شیرازی و باختر امروز متعلق به دکتر  حسین فاطمی و نیز کیوسک‌های روزنامه فروشی را در آتش سوزاندند.

در این مرحله، تانک‌ها در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند تا اوباش طرفدار شاه بتوانند آنها را تصاحب نمایند. محمد علی اربابی، افسر نگهبان پادگان سلطنت‌آباد در خاطرات خود می‌نویسد:

صبح روز 28 مرداد در مراسم صبحگاهی شنیدم که چهار تانک را ستوان ایروانی و چند افسر برده‌اند. برای من کاملا روشن بود که برای برقراری نظم و سرکوب کسانی که به نفع شاه شعار می‌دهند اعزام شدند چون مأموریت داشتند به سوی خانه مصدق بروند. با ما از طریق بی‌سیم ارتباط داشتند و مسیر حرکت خود را مرتب گزارش می‌دادند.تا آنجا ارتباط داشتند که در پمپ بنزین ژاله بنزین‌گیری کردند. در آنجا از اسماعیل حجت و ستوان ایرانی شنیدیم که تظاهرکنندگان سوار تانک‌ها شدند و دیگر از کنترل آنها خارج شد. این ساعت 11 بود. ارتباط ما دیگر قطع شد.

 

 

جالب است بدانید که تانک‌ها مسیر متفاوت و دوری را برای رسیدن به خانه مصدق انتخاب کردند و در حالی که چندین پمپ بنزین در مسیر خانه مصدق قرار داشت به میدان ژاله رفتند، جایی که به محل سکونت اراذل و اوباش نردیکتر بود و مکان مناسبی برای شروع کودتا به شمار می‌آمد. آیا باورکردنی است که چهار دستگاه تانک آماده رزم با کلیه تجهیزات و خدمه در حضور فرمانده‌شان بدون درگیری و حتی شلیک یک گلوله به تصرف عده‌ای غیرنظامی در‌آیند.

حدود ساعت یک بعدازظهر، اوباش، در پناه تانک‌ها و نیروهای انتظامی، ابتکار عمل را به دست گرفتند و پس از اشغال تلگراف‌خانه و فرستنده رادیو تهران، آماده حمله به خانه نخست‌وزیر شدند.

 

 

اوباش به رهبری شعبان‌ بی‌مخ حدود ساعت 3 بعد از ظهر به خانه مصدق می‎رسند و تیراندازی به خانه مصدق آغاز می‌شود. موسی مهران محافظ دکتر مصدق در رابطه با گلوله‌باران منزل دکتر مصدق می‌گوید: تمام دیوارهای خانه دکتر مصدق گلوله خورده بود و می‌خورد و صدای مهیبی می‌داد تا یکی از گلوله‌ها وارد اتاق می‌شود، آقای دکتر صدیقی گفت: آقا اجازه بدهید از اتاق خارج شویم اما دکتر مصدق گفت فقط تختم را جا به جا کنید.

 

مصدق که روی تخت دراز کشیده و در انتظار مرگ بود به کمک مهندس حسیبی با نردبانی که او یافته بود به خانه همسایه رفته و از آنجا خارج شدند.

 

 

وقتی که اوباش و افراد گارد شاهنشاهی به خانه ی دکتر مصدق نفوذ کردند، با کمال تعجب دیدند که نخست وزیر فرار کرده، سپس با بی پروایی و خیال آسوده شروع به غارت و تاراج خانه ی او کرده و تمام اثاثیه و لوازم خانه را با خود بردند.

شاه کودتا را یک انقلاب راستین و پر افتخار خواند و در حالی که فضل الله زاهدی در مقام نخست وزیری کودتا منصوب شده بود، شاه آماده بازگشت به ایران بود. بدین ترتیب در صبح روز یکشنبه ۱ شهریور ۱۳۳۲ شاه و ثریا با هواپیمایی هلندی وارد تهران شدند.

 

شاه بر خلاف قانون که محاکمه نخست وزیر را تنها توسط دیوان عالی کشور مجاز می‌شمرد، محمد مصدق را در دادگاه نظامی محاکمه و به سه سال حبس مجرد (انفرادی) محکوم کرد. در جریان برگزاری دادگاه تظاهرات مردمی در شهرهای مختلف کشور در دفاع از وی سرکوب شد. وی پس از پایان زندان به روستای احمدآباد تبعید شد.

 

 

منبع : حامیان ولایت
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • دادستان تهران:صدور ۶۹ کیفرخواست در پرونده اقتصادی
  • بازیکنی که چشم برانکو و پرسپولیس را گرفت
  • درخواست پلیس از رانندگان به دلیل بارش برف
  • مشکل اصلی وزارت نفت زنگنه است
  • رکوردی دیگر برای دروازه بان پرسپولیس
  • فیلم/ مقام والای حضرت سکینه بنت الحسین(ع)
  • جان باختن ۳۷ نفر بر اثر مسمومیت
  • فیلم/ گفتگو با پیروز حناچی، شهردار جدید تهران
  • روایتی از کرمانشاه، یک سال پس از زلزله
  • اظهارات اردوغان درباره خاچقچی
  • عکس/ تمرین تیم ملی فوتبال ایران
  • کشورها نمی توانند متن CFT را به دلخواه خودشان تغییر دهند
  • لیبرال‌ها تا این حد گستاخ شده‌اند +عکس
  • مذاکرات منطقه‌ ای ایران و اروپا
  • آغاز فصل جدید «خندوانه» مشخص شد
  • انتصاب جدید در نهاد ریاست‌ جمهوری
  • اگر آتش‌سوزی کالیفرنیا در ایران اتفاق می‌افتاد!
  • وریا غفوری؛ می‌خواهم زنده بمانم
  • نظر روحانی درباره حضور زنان در ورزشگاه
  • عکس دیدنی از دو مهماندار خانم
  • فیلم/ تصاویر هوایی از استادیوم مدرن فولاد
  • چراغ سبز جپاروف به استقلال؟+عکس
  • کدخدایی: نظرات شورای نگهبان سیاسی نیست
  • یاوه‌گویی دوباره بولتون علیه ایران
  • زنان شیعه لبنانی مدیون طهرانی مقدم +عکس
  • واردات بیش از ۱۰ میلیون تن کالای اساسی
  • سیزدهمین گزارش آژانس پایبندی ایران به برجام
  • می‌خواهند به سرنوشت خاشقجی دچار شوم
  • یمن در آستانه قحطی قرار دارد +عکس
  • روسیه، پیشرو در خلاص شدن از شر دلار آمریکا
  • ترامپ وزیر امنیت ملی آمریکا را برکنار می‌کند
  • بضاعت اصلاحات همین است!
  • حاج‌بابایی: دولت ۲ برابر بدهکارتر شده است
  • نقل و انتقالات داغ در انتظار سرخابی ها
  • حالا زمان محاکمه آخوندی است
  • کاهش ۳ برابری صادرات پوشاک ایرانی
  • ای کاش من هم یک آخوندی بودم!
  • تراز تجاری کشور مثبت یک میلیارد دلار شد
  • افزایش ۶ میلیونی قیمت پژو۲۰۷ اتوماتیک +جدول
  • در اردوگاه اصلاح طلبان چه خبر است؟
  • راز انکار فایل صوتی خاشقجی از سوی پاریس
  • منتقد پوتین ممنوع‌الخروج شد
  • ترامپ احساس خطر کرد
  • توییت محسن هاشمی بعداز شهردار شدن حناچی
  • خرید و فروش لوازم جانبی موبایل با نرخ دِرهم
  • تغییر نام بعضی از معابر شهر تهران
  • بازدید سرلشکر موسوی از یگان های نزاجا
  • امیدواری محمود صادقی درباره آینده تهران
  • بولتون: تا جایی که بتوانیم به ایران فشار می آوریم!
  • دستگیری ۱۳۰ دلالان ارزی توسط پلیس پایتخت
  • پایان فعالیت معاونت اجرایی روحانی
  • ماجرای بازگشت تیام و جپاروف جدی است؟
  • افشانی چه زمانی شهرداری تهران را ترک می کند؟
  • افزایش ۸۳ درصدی متوسط نرخ مسکن
  • محسن هاشمی: امیدواریم که شهردار تأیید شود
  • عصانیت شدید برانکو از فدراسیون و لیگ برتر
  • شش بازیکن گزینه جدایی از استقلال
  • تأکیدقاهره برتوقف حملات رژیم صهیونیستی به غزه
  • وضعیت پیچیده تیم ملی فرانسه
  • دومینوی اضمحلال آمریکا شروع ‌شده است
  • تغییر نام‌های جدید معابر تهران
  • طلبه‌ها چقد شهریه می‌گیرند؟! +عکس
  • فرار شهرک‌نشینان از ترس موشک‌های مقاومت
  • حامیان FATF جز اتهام‌زنی به مخالفان
  • چین بزرگترین خریدار گاز طبیعی جهان می شود
  • زمستان پر رفت‌وآمد در انتظار هوادران استقلال
  • پاداش دیدار مومنین در کلام امام صادق(ع)
  • آدم ربایی اشتباهی
  • عزم مسی برای شکستن رکورد پله
  • واکنش کمالوندی به تحریم‌های آمریکا
  • آیا SPV بدون اجرای کامل FATF اجرایی نیست؟
  • زنده باد اصلاحگری!
  • ناگفته‌های فایل صوتی قتل خاشقجی
  • شناسایی حمله قلبی جدی تنها با یک برنامه
  • سالک: آخوندی اگر کارآمد بود در وزارت راه می‌ماند