کد خبر: 103403
ف
چگونگی آتش‌سوزی:

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

cinma rex 4 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

چگونگی آتش‌سوزی

 یکی از مهمترین حوادث سال ۵۷ که باعث خشمگین کردن مردم و سرعت بخشیدن به انقلاب ۵۷ شد، فاجعه به آتش کشیدن سینما رکس آبادان بود. علت خشمگینی مردم، نسبت دادن این فاجعه به عوامل حکومت پهلوی بود.در حدود ساعت ۲۱:۴۵ شب بیست و هشتم مرداد طبق آمار دقیق ۶۳۰نفر از کسانی که به تماشای فیلم گوزن‌ها در آخرین سانس به سینما رفته بودند در آتش سوختند. تعداد کشته‌شدگان بعداً به بیش از ۶۷۷ نفر افزایش یافت.

 سینما در زمانی دچار آتش‌سوزی شد که در حال نمایش فیلم گوزنها، ساخته مسعود کیمیایی بود. این فیلم به گونه‌ای اشاره کوتاه و گذرایی داشت به روزهای فرار و مرگ یک مبارز مسلح علیهحکومت پهلوی و بسیاری بر این عقیده بودند که فیلم به بخش کوچکی از واقعه سیاهکل پرداخته‌است. همین امر موجب برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر دخالت ساواک در این آتش‌سوزی گردید.

 متقابلاً در فضای انقلابی سال ۱۳۵۷ مقامات وقت حکومت پهلوی با نسبت دادن این رویداد به «مارکسیست‌های اسلامی» آن‌ها را متهم کردند «به جای تمدن بزرگ، وحشت بزرگ» به مردم می‌دهند.

cinma rex 3 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 شاه بعدها از این عمل دادستان گلایه کرد و در کتاب پاسخ به تاریخ نوشت «مقصر واقعی به عراق گریخت و در آنجا دستگیر شد. اعترافات او ثبت شد؛ ولی قضاتی که مرعوب شده و یا جبون بودند بر این قضیه سرپوش گذاشتند.»

 انقلابیون مسئولیت این واقعه را به گردن ساواک انداختند و آن را یک حرکت انحرافی برای بدنام ساختن انقلابیون قلمداد کردند. سید روح‌الله خمینی صراحتاً شاه را عامل این فاجعه دانسته و آنرا شاهکار شاه خواند.اظهارات خمینی در اندک زمانی مقبولیت عام یافت. این در حالی است که مخالفان در سال ۱۳۵۷ بیش از ۳۰ سینما را آتش زدند و سال ۵۷ را سال سینما سوزی نامگذاری کردند.

 در سال ۱۳۵۹ فردی به نام حسین تکبعلی‌زاده که قبل از انقلاب به همین اتهام دستگیر شده بود، اقرار کرد که عامل جنایت او و دوستانش که پس از آتش سوزی مفقود شدند، بوده‌ اند. او دستگیر و پس از هجده جلسه محاکمه، در دادگاهی به ریاست سید حسین موسوی تبریزی به اعدام محکوم و تیرباران شد[نیازمند منبع]. به همراه تکبعلی زاده افراد زیر نیز اعدام شدند: سروان منوچهر بهمنی: ستوان شهربانی آبادان، علی نادری صاحب سینما رکس، اسفندیار رمضانی مدیر داخلی سینما رکس، سرهنگ سیاووش امینی آل آقا رییس سابق اطلاعات شهربانی آبادان و فرج‌الله مجتهدی کارمند ساواک.

cinma rex 5 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 در جریان محاکمات مشخص شد که تکبعلی زاده که فردی معتاد و بیکار بود، هیچ وابستگی به رژیم شاه نداشته و به خیال خود این حرکت انقلابی را در جهت پیشبرد مقاصد انقلاب انجام داده بود.

سرنوشت سینما

 بقایای سینما در سال ۱۳۸۴ تخریب و به مجتمع تجاری تبدیل شد. کشته شدگان سینما شهید محسوب شدند و همچنان برای بزرگداشت آنان مراسم گلباران بر مزارشان برگزار می‌شود.

اظهار نظرها

 فرج الله سلحشور در سخنانی گفت «قبل از انقلاب اسلامی ماهیت سینما برای مردم روشن بود و … من جزء کسانی بودم که قبل از انقلاب سینما آتش زدم و متأسفانه بعد از انقلاب برای همان سینماها موزه درست شد و هنوز هم از آنها حمایت می‌شود.» از آنجا که در مقطعی که «پیش از انقلاب» معمولاً خوانده می‌شود، به جز سینما رکس سینمایی آتش زده نشده، و در آستانه پیروزی انقلاب سینماهایی آتش زده شد، احتمالاً منظور سلحشور همان آتش زدن در آستانه انقلاب است.

هنری پرکت، افسر مسئول امور سیاسی و نظامی سفارت آمریکا در تهران در سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶ [۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵] و مسئول میز ایران در وزارت امور خارجهٔ ایالات متحده در سال‌های پرالتهاب ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ [۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹] ضمن گفتگویی تفصیلی با چارلز استوارت کندی گفت: «متعاقباً اواخر ماه اوت، شاید بیست و پنجم، توی تالار سینمایی در بندرعباس [گوینده اشتباه می‌کند. منظور آبادان است. م.] آتش‌سوزی شد و فکر کنم ۷۰۰ نفر کشته شدند چون درها قفل شده بودند.

cinma rex 2 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

فاجعهٔ هولناکی بود. آدم‌های شاه تقصیر را انداختند به گردن روحانیون. در جریان راهپیمایی‌های ماه قبلش، روحانی‌ها اغلب به تالارهای سینما حمله کرده بودند که فیلم‌های غربی گناه‌آلود نشان می‌دهند. این بود که ساواک در جامعه چو انداخت که این قضیه هم کار روحانی‌ها است.

در ایران هیچ‌کس این ادعا را باور نکرد. همه اعتقاد داشتند حکومت این کار را کرده و تقصیرش را انداخته به گردن روحانی‌ها. همین سطح بی‌اعتمادی مردم به حکومت را نشان می‌داد. هیچ‌کس در هیچ زمینه‌ای حرف حکومت را باور نمی‌کرد.

ما در آن برهه گزارش خیلی کوتاهی ــ در حد چند جمله ــ از سی‌آی‌ای گرفتیم که از قول یکی از رابط‌های سی‌آی‌ای در ساواک می‌گفت ساواک مقصر است. کی می‌داند این ادعا درست بود یا نه؟».

منبع : اسمونی
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • دادستان تهران:صدور ۶۹ کیفرخواست در پرونده اقتصادی
  • بازیکنی که چشم برانکو و پرسپولیس را گرفت
  • درخواست پلیس از رانندگان به دلیل بارش برف
  • مشکل اصلی وزارت نفت زنگنه است
  • رکوردی دیگر برای دروازه بان پرسپولیس
  • فیلم/ مقام والای حضرت سکینه بنت الحسین(ع)
  • جان باختن ۳۷ نفر بر اثر مسمومیت
  • فیلم/ گفتگو با پیروز حناچی، شهردار جدید تهران
  • روایتی از کرمانشاه، یک سال پس از زلزله
  • اظهارات اردوغان درباره خاچقچی
  • عکس/ تمرین تیم ملی فوتبال ایران
  • کشورها نمی توانند متن CFT را به دلخواه خودشان تغییر دهند
  • لیبرال‌ها تا این حد گستاخ شده‌اند +عکس
  • مذاکرات منطقه‌ ای ایران و اروپا
  • آغاز فصل جدید «خندوانه» مشخص شد
  • انتصاب جدید در نهاد ریاست‌ جمهوری
  • اگر آتش‌سوزی کالیفرنیا در ایران اتفاق می‌افتاد!
  • وریا غفوری؛ می‌خواهم زنده بمانم
  • نظر روحانی درباره حضور زنان در ورزشگاه
  • عکس دیدنی از دو مهماندار خانم
  • فیلم/ تصاویر هوایی از استادیوم مدرن فولاد
  • چراغ سبز جپاروف به استقلال؟+عکس
  • کدخدایی: نظرات شورای نگهبان سیاسی نیست
  • یاوه‌گویی دوباره بولتون علیه ایران
  • زنان شیعه لبنانی مدیون طهرانی مقدم +عکس
  • واردات بیش از ۱۰ میلیون تن کالای اساسی
  • سیزدهمین گزارش آژانس پایبندی ایران به برجام
  • می‌خواهند به سرنوشت خاشقجی دچار شوم
  • یمن در آستانه قحطی قرار دارد +عکس
  • روسیه، پیشرو در خلاص شدن از شر دلار آمریکا
  • ترامپ وزیر امنیت ملی آمریکا را برکنار می‌کند
  • بضاعت اصلاحات همین است!
  • حاج‌بابایی: دولت ۲ برابر بدهکارتر شده است
  • نقل و انتقالات داغ در انتظار سرخابی ها
  • حالا زمان محاکمه آخوندی است
  • کاهش ۳ برابری صادرات پوشاک ایرانی
  • ای کاش من هم یک آخوندی بودم!
  • تراز تجاری کشور مثبت یک میلیارد دلار شد
  • افزایش ۶ میلیونی قیمت پژو۲۰۷ اتوماتیک +جدول
  • در اردوگاه اصلاح طلبان چه خبر است؟
  • راز انکار فایل صوتی خاشقجی از سوی پاریس
  • منتقد پوتین ممنوع‌الخروج شد
  • ترامپ احساس خطر کرد
  • توییت محسن هاشمی بعداز شهردار شدن حناچی
  • خرید و فروش لوازم جانبی موبایل با نرخ دِرهم
  • تغییر نام بعضی از معابر شهر تهران
  • بازدید سرلشکر موسوی از یگان های نزاجا
  • امیدواری محمود صادقی درباره آینده تهران
  • بولتون: تا جایی که بتوانیم به ایران فشار می آوریم!
  • دستگیری ۱۳۰ دلالان ارزی توسط پلیس پایتخت
  • پایان فعالیت معاونت اجرایی روحانی
  • ماجرای بازگشت تیام و جپاروف جدی است؟
  • افشانی چه زمانی شهرداری تهران را ترک می کند؟
  • افزایش ۸۳ درصدی متوسط نرخ مسکن
  • محسن هاشمی: امیدواریم که شهردار تأیید شود
  • عصانیت شدید برانکو از فدراسیون و لیگ برتر
  • شش بازیکن گزینه جدایی از استقلال
  • تأکیدقاهره برتوقف حملات رژیم صهیونیستی به غزه
  • وضعیت پیچیده تیم ملی فرانسه
  • دومینوی اضمحلال آمریکا شروع ‌شده است
  • تغییر نام‌های جدید معابر تهران
  • طلبه‌ها چقد شهریه می‌گیرند؟! +عکس
  • فرار شهرک‌نشینان از ترس موشک‌های مقاومت
  • حامیان FATF جز اتهام‌زنی به مخالفان
  • چین بزرگترین خریدار گاز طبیعی جهان می شود
  • زمستان پر رفت‌وآمد در انتظار هوادران استقلال
  • پاداش دیدار مومنین در کلام امام صادق(ع)
  • آدم ربایی اشتباهی
  • عزم مسی برای شکستن رکورد پله
  • واکنش کمالوندی به تحریم‌های آمریکا
  • آیا SPV بدون اجرای کامل FATF اجرایی نیست؟
  • زنده باد اصلاحگری!
  • ناگفته‌های فایل صوتی قتل خاشقجی
  • شناسایی حمله قلبی جدی تنها با یک برنامه
  • سالک: آخوندی اگر کارآمد بود در وزارت راه می‌ماند