کد خبر: 103403
ف
چگونگی آتش‌سوزی:

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

cinma rex 4 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

چگونگی آتش‌سوزی

 یکی از مهمترین حوادث سال ۵۷ که باعث خشمگین کردن مردم و سرعت بخشیدن به انقلاب ۵۷ شد، فاجعه به آتش کشیدن سینما رکس آبادان بود. علت خشمگینی مردم، نسبت دادن این فاجعه به عوامل حکومت پهلوی بود.در حدود ساعت ۲۱:۴۵ شب بیست و هشتم مرداد طبق آمار دقیق ۶۳۰نفر از کسانی که به تماشای فیلم گوزن‌ها در آخرین سانس به سینما رفته بودند در آتش سوختند. تعداد کشته‌شدگان بعداً به بیش از ۶۷۷ نفر افزایش یافت.

 سینما در زمانی دچار آتش‌سوزی شد که در حال نمایش فیلم گوزنها، ساخته مسعود کیمیایی بود. این فیلم به گونه‌ای اشاره کوتاه و گذرایی داشت به روزهای فرار و مرگ یک مبارز مسلح علیهحکومت پهلوی و بسیاری بر این عقیده بودند که فیلم به بخش کوچکی از واقعه سیاهکل پرداخته‌است. همین امر موجب برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر دخالت ساواک در این آتش‌سوزی گردید.

 متقابلاً در فضای انقلابی سال ۱۳۵۷ مقامات وقت حکومت پهلوی با نسبت دادن این رویداد به «مارکسیست‌های اسلامی» آن‌ها را متهم کردند «به جای تمدن بزرگ، وحشت بزرگ» به مردم می‌دهند.

cinma rex 3 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 شاه بعدها از این عمل دادستان گلایه کرد و در کتاب پاسخ به تاریخ نوشت «مقصر واقعی به عراق گریخت و در آنجا دستگیر شد. اعترافات او ثبت شد؛ ولی قضاتی که مرعوب شده و یا جبون بودند بر این قضیه سرپوش گذاشتند.»

 انقلابیون مسئولیت این واقعه را به گردن ساواک انداختند و آن را یک حرکت انحرافی برای بدنام ساختن انقلابیون قلمداد کردند. سید روح‌الله خمینی صراحتاً شاه را عامل این فاجعه دانسته و آنرا شاهکار شاه خواند.اظهارات خمینی در اندک زمانی مقبولیت عام یافت. این در حالی است که مخالفان در سال ۱۳۵۷ بیش از ۳۰ سینما را آتش زدند و سال ۵۷ را سال سینما سوزی نامگذاری کردند.

 در سال ۱۳۵۹ فردی به نام حسین تکبعلی‌زاده که قبل از انقلاب به همین اتهام دستگیر شده بود، اقرار کرد که عامل جنایت او و دوستانش که پس از آتش سوزی مفقود شدند، بوده‌ اند. او دستگیر و پس از هجده جلسه محاکمه، در دادگاهی به ریاست سید حسین موسوی تبریزی به اعدام محکوم و تیرباران شد[نیازمند منبع]. به همراه تکبعلی زاده افراد زیر نیز اعدام شدند: سروان منوچهر بهمنی: ستوان شهربانی آبادان، علی نادری صاحب سینما رکس، اسفندیار رمضانی مدیر داخلی سینما رکس، سرهنگ سیاووش امینی آل آقا رییس سابق اطلاعات شهربانی آبادان و فرج‌الله مجتهدی کارمند ساواک.

cinma rex 5 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 در جریان محاکمات مشخص شد که تکبعلی زاده که فردی معتاد و بیکار بود، هیچ وابستگی به رژیم شاه نداشته و به خیال خود این حرکت انقلابی را در جهت پیشبرد مقاصد انقلاب انجام داده بود.

سرنوشت سینما

 بقایای سینما در سال ۱۳۸۴ تخریب و به مجتمع تجاری تبدیل شد. کشته شدگان سینما شهید محسوب شدند و همچنان برای بزرگداشت آنان مراسم گلباران بر مزارشان برگزار می‌شود.

اظهار نظرها

 فرج الله سلحشور در سخنانی گفت «قبل از انقلاب اسلامی ماهیت سینما برای مردم روشن بود و … من جزء کسانی بودم که قبل از انقلاب سینما آتش زدم و متأسفانه بعد از انقلاب برای همان سینماها موزه درست شد و هنوز هم از آنها حمایت می‌شود.» از آنجا که در مقطعی که «پیش از انقلاب» معمولاً خوانده می‌شود، به جز سینما رکس سینمایی آتش زده نشده، و در آستانه پیروزی انقلاب سینماهایی آتش زده شد، احتمالاً منظور سلحشور همان آتش زدن در آستانه انقلاب است.

هنری پرکت، افسر مسئول امور سیاسی و نظامی سفارت آمریکا در تهران در سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶ [۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵] و مسئول میز ایران در وزارت امور خارجهٔ ایالات متحده در سال‌های پرالتهاب ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ [۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹] ضمن گفتگویی تفصیلی با چارلز استوارت کندی گفت: «متعاقباً اواخر ماه اوت، شاید بیست و پنجم، توی تالار سینمایی در بندرعباس [گوینده اشتباه می‌کند. منظور آبادان است. م.] آتش‌سوزی شد و فکر کنم ۷۰۰ نفر کشته شدند چون درها قفل شده بودند.

cinma rex 2 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

فاجعهٔ هولناکی بود. آدم‌های شاه تقصیر را انداختند به گردن روحانیون. در جریان راهپیمایی‌های ماه قبلش، روحانی‌ها اغلب به تالارهای سینما حمله کرده بودند که فیلم‌های غربی گناه‌آلود نشان می‌دهند. این بود که ساواک در جامعه چو انداخت که این قضیه هم کار روحانی‌ها است.

در ایران هیچ‌کس این ادعا را باور نکرد. همه اعتقاد داشتند حکومت این کار را کرده و تقصیرش را انداخته به گردن روحانی‌ها. همین سطح بی‌اعتمادی مردم به حکومت را نشان می‌داد. هیچ‌کس در هیچ زمینه‌ای حرف حکومت را باور نمی‌کرد.

ما در آن برهه گزارش خیلی کوتاهی ــ در حد چند جمله ــ از سی‌آی‌ای گرفتیم که از قول یکی از رابط‌های سی‌آی‌ای در ساواک می‌گفت ساواک مقصر است. کی می‌داند این ادعا درست بود یا نه؟».

منبع : اسمونی
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • سرلشکر باقری با الهام علی‌اف دیدار کرد
  • وقوع ۴ زلزله در غرب کرمانشاه
  • ابزارهای جاسوسی دوران جنگ سرد
  • رفیعی: مگر می‌شود به تیم ملی حس نداشت؟
  • دستگیری اعضای باند کلاهبرداری در دیوار
  • تغییر آرایش مغزی نوجوانان با مصرف مواد مخدر
  • ورزشگاه آل‌مکتوم در تسخیر ایرانی‌ها قرار گرفت
  • رکود تورمی تشدید خواهد شد؟
  • چرا برخی جوانان به کلی قید ازدواج را می‌زنند؟
  • فیلم/ روزی که دربه‌دری شاه شروع شد!
  • مصوبه جدیدارسال پیامکی تخلفات رانندگی
  • ترکیب عراق مقابل ایران با یک غایب بزرگ
  • چگونه شناسنامه خود را تعویض کنیم ؟
  • شیوه جدید قاچاق خودرو ناکام ماند
  • فیلم/ تعقیب‌ و گریز هالیوودی در خیابان‌های تهران!
  • عکس روز نشنال جئوگرافیک
  • فیلم/ اظهارات روحانی درباره کالاهای اساسی
  • فیلم/ معدوم کردن محموله گوشت بوئینگ707
  • تبریک ماندگاری به همسر شهید حججی
  • فیلم/ اولین بیانات امام خمینی(ره) بعد از فرار شاه
  • آخرین وضعیت اجرای طرح جریمه مشمولان غایب
  • درخواست سردار کمالی از نمایندگان مجلس
  • پدر و پسری که از ایران فرار کردند
  • روایت نمایندگان آمریکا و انگلیس از روز فرار شاه
  • هشدار روسیه به آمریکا درباره ونزوئلا
  • ترکیب احتمالی ایران و عراق
  • فیلم/رفتاروحشیانه پلیس آمریکابا مجری مسلمان
  • فیلم/ تشییع پیکر شهدای هواپیمای بوئینگ707
  • درخواست سردار کمالی از نمایندگان مجلس
  • روسیه و آمریکا هم پرتاب ناموفق داشته‌اند
  • بزرگترین دزد و اختلاسگر تاریخ ایران
  • واکنش ادعایی پمپئو به پرتاب ماهواره پیام
  • بمب جنجالی استقلال منفجر شد
  • برادر دو شهید از 3 پسرش گذشت +عکس
  • تاجزاده: آمریکا دیوارهای زندان‌ها را بر می‌دارد!
  • واکنش خندوانه ای به درگذشت بازیگر معروف
  • خبری خوش برای زائران اربعین
  • از مهناز تا ترانه؛ مدعیان حقوق زنان کجا هستند؟
  • فیلم «موسی(ع)» پروانه ساخت گرفت
  • واکنش پلیس به پولی‌شدن معابر پایتخت
  • قیمت انواع ارز امروز
  • سرویس ناایمن جان دانش‌آموز دختر را گرفت
  • شرط تکمیل مترو پرند تا پایان سال
  • جزئیات دستگیری خبرنگار PRESSTV
  • توافق استقلال با کاپیتان تیم امید
  • این استان های کشورمنتظربارش باران وبرف باشند
  • سارقان بیشتر چه کالاهایی را می‌دزدند؟
  • عمران خان حمله خونین کابل را محکوم کرد
  • عراق با تحریم‌ها علیه ایران همراهی نمی‌کند
  • چه تعداد سارق حرفه‌ای در کشور وجود دارد؟
  • سقوط ماهواره «پیام» در اقیانوس هند
  • بازخوانی فرار "حقارت‌بار" محمدرضا پهلوی
  • رفیعی: روی حرفم در مورد کی‌روش هستم
  • جزئیات واریز سود سهام عدالت برای اقشار جامعه
  • برخیز و بکش: روایتی از ترورهای موساد
  • ترکیب احتمالی ایران مقابل عراق
  • تایید ژن خوب و کاندیدای بازداشتی!
  • ایران- عراق/ روز انتقام فرا رسید
  • چرا ماهواره پیام در مدار قرار نگرفت؟
  • دو راهکار تبادل مالی ایران با دنیا در شرایط تحریم
  • توضیح فتح‌الله‌زاده درباره حساب استقلال
  • واکنش فرمانده کل سپاه به تهدیدات نتانیاهو
  • ردپای "شبکه زیتون"در رژیم پهلوی/ قهرمان‌سازی از مرد بدنام رژیم پهلوی /یهودیان مخفی درایران
  • حمایت تاجر آلمانی از فلسطین خطرساز شد
  • رد ادعای دولت انگلیس در مورد نازنین زاغری
  • «بهرام توکلی» و «غلامرضا تختی»
  • کمبود آهن بهره هوشی کودک را کاهش می‌دهد
  • خروج یک دستگاه اتوبوس ولوواز جاده در سمنان
  • سوریه: با تجاوزگری ترکیه مقابله می کنیم
  • گرفتارلابی دولت دربودجه98 هستیم
  • سومین عرضه نفت در بورس
  • کاهش ۷۰۰ تومانی نرخ مرغ در بازار
  • کی‌روش صحبت نکند حاشیه به وجود نمی آید!
  • اهداف سفر وزیر دفاع به باکو
  • امیرعباس هویداعالیجنابی فراترازساواک