کد خبر: 103403
ف
چگونگی آتش‌سوزی:

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

۲۸ مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان در شب هنگام ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ و در حین نمایش فیلم گوزن‌ها دچار آتش‌سوزی گردید و قریب به اتفاق حاضران در سینما زنده در آتش سوختند. تحقیقات حاکی از عمدی بودن حریق بود. همزمانی این رویداد با اعتراضات و آشوبهای انقلاب ۱۳۵۷ و طولانی شدن رسیدگی به آن در سالهای بعد از انقلاب، گمانه‌های مختلفی را پیرامون عاملان این حادثه ایجادکرد.

cinma rex 4 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

چگونگی آتش‌سوزی

 یکی از مهمترین حوادث سال ۵۷ که باعث خشمگین کردن مردم و سرعت بخشیدن به انقلاب ۵۷ شد، فاجعه به آتش کشیدن سینما رکس آبادان بود. علت خشمگینی مردم، نسبت دادن این فاجعه به عوامل حکومت پهلوی بود.در حدود ساعت ۲۱:۴۵ شب بیست و هشتم مرداد طبق آمار دقیق ۶۳۰نفر از کسانی که به تماشای فیلم گوزن‌ها در آخرین سانس به سینما رفته بودند در آتش سوختند. تعداد کشته‌شدگان بعداً به بیش از ۶۷۷ نفر افزایش یافت.

 سینما در زمانی دچار آتش‌سوزی شد که در حال نمایش فیلم گوزنها، ساخته مسعود کیمیایی بود. این فیلم به گونه‌ای اشاره کوتاه و گذرایی داشت به روزهای فرار و مرگ یک مبارز مسلح علیهحکومت پهلوی و بسیاری بر این عقیده بودند که فیلم به بخش کوچکی از واقعه سیاهکل پرداخته‌است. همین امر موجب برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر دخالت ساواک در این آتش‌سوزی گردید.

 متقابلاً در فضای انقلابی سال ۱۳۵۷ مقامات وقت حکومت پهلوی با نسبت دادن این رویداد به «مارکسیست‌های اسلامی» آن‌ها را متهم کردند «به جای تمدن بزرگ، وحشت بزرگ» به مردم می‌دهند.

cinma rex 3 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 شاه بعدها از این عمل دادستان گلایه کرد و در کتاب پاسخ به تاریخ نوشت «مقصر واقعی به عراق گریخت و در آنجا دستگیر شد. اعترافات او ثبت شد؛ ولی قضاتی که مرعوب شده و یا جبون بودند بر این قضیه سرپوش گذاشتند.»

 انقلابیون مسئولیت این واقعه را به گردن ساواک انداختند و آن را یک حرکت انحرافی برای بدنام ساختن انقلابیون قلمداد کردند. سید روح‌الله خمینی صراحتاً شاه را عامل این فاجعه دانسته و آنرا شاهکار شاه خواند.اظهارات خمینی در اندک زمانی مقبولیت عام یافت. این در حالی است که مخالفان در سال ۱۳۵۷ بیش از ۳۰ سینما را آتش زدند و سال ۵۷ را سال سینما سوزی نامگذاری کردند.

 در سال ۱۳۵۹ فردی به نام حسین تکبعلی‌زاده که قبل از انقلاب به همین اتهام دستگیر شده بود، اقرار کرد که عامل جنایت او و دوستانش که پس از آتش سوزی مفقود شدند، بوده‌ اند. او دستگیر و پس از هجده جلسه محاکمه، در دادگاهی به ریاست سید حسین موسوی تبریزی به اعدام محکوم و تیرباران شد[نیازمند منبع]. به همراه تکبعلی زاده افراد زیر نیز اعدام شدند: سروان منوچهر بهمنی: ستوان شهربانی آبادان، علی نادری صاحب سینما رکس، اسفندیار رمضانی مدیر داخلی سینما رکس، سرهنگ سیاووش امینی آل آقا رییس سابق اطلاعات شهربانی آبادان و فرج‌الله مجتهدی کارمند ساواک.

cinma rex 5 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

 در جریان محاکمات مشخص شد که تکبعلی زاده که فردی معتاد و بیکار بود، هیچ وابستگی به رژیم شاه نداشته و به خیال خود این حرکت انقلابی را در جهت پیشبرد مقاصد انقلاب انجام داده بود.

سرنوشت سینما

 بقایای سینما در سال ۱۳۸۴ تخریب و به مجتمع تجاری تبدیل شد. کشته شدگان سینما شهید محسوب شدند و همچنان برای بزرگداشت آنان مراسم گلباران بر مزارشان برگزار می‌شود.

اظهار نظرها

 فرج الله سلحشور در سخنانی گفت «قبل از انقلاب اسلامی ماهیت سینما برای مردم روشن بود و … من جزء کسانی بودم که قبل از انقلاب سینما آتش زدم و متأسفانه بعد از انقلاب برای همان سینماها موزه درست شد و هنوز هم از آنها حمایت می‌شود.» از آنجا که در مقطعی که «پیش از انقلاب» معمولاً خوانده می‌شود، به جز سینما رکس سینمایی آتش زده نشده، و در آستانه پیروزی انقلاب سینماهایی آتش زده شد، احتمالاً منظور سلحشور همان آتش زدن در آستانه انقلاب است.

هنری پرکت، افسر مسئول امور سیاسی و نظامی سفارت آمریکا در تهران در سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶ [۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵] و مسئول میز ایران در وزارت امور خارجهٔ ایالات متحده در سال‌های پرالتهاب ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ [۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹] ضمن گفتگویی تفصیلی با چارلز استوارت کندی گفت: «متعاقباً اواخر ماه اوت، شاید بیست و پنجم، توی تالار سینمایی در بندرعباس [گوینده اشتباه می‌کند. منظور آبادان است. م.] آتش‌سوزی شد و فکر کنم ۷۰۰ نفر کشته شدند چون درها قفل شده بودند.

cinma rex 2 1 28 مرداد ، سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

فاجعهٔ هولناکی بود. آدم‌های شاه تقصیر را انداختند به گردن روحانیون. در جریان راهپیمایی‌های ماه قبلش، روحانی‌ها اغلب به تالارهای سینما حمله کرده بودند که فیلم‌های غربی گناه‌آلود نشان می‌دهند. این بود که ساواک در جامعه چو انداخت که این قضیه هم کار روحانی‌ها است.

در ایران هیچ‌کس این ادعا را باور نکرد. همه اعتقاد داشتند حکومت این کار را کرده و تقصیرش را انداخته به گردن روحانی‌ها. همین سطح بی‌اعتمادی مردم به حکومت را نشان می‌داد. هیچ‌کس در هیچ زمینه‌ای حرف حکومت را باور نمی‌کرد.

ما در آن برهه گزارش خیلی کوتاهی ــ در حد چند جمله ــ از سی‌آی‌ای گرفتیم که از قول یکی از رابط‌های سی‌آی‌ای در ساواک می‌گفت ساواک مقصر است. کی می‌داند این ادعا درست بود یا نه؟».

منبع : اسمونی
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • پیام تسلیت رئیس‌جمهور
  • سنگ تمام پرسپولیسی ها برای بازی ال‌کلاسیکو
  • اصلاح قانون انتخابات مجلس به کجا رسید؟
  • واکنش وزارت خارجه به تحولات سودان
  • فیلم/ بارش برف بهاری در ماسوله
  • رئیسی: دستاوردهای نظام متعلق به همه است
  • عدم ارتباط وکیل کشته شده با حسین هدایتی
  • عکس/ بازرسان تعزیرات در رستوران‌های نیاوران
  • با توجه به اثبات اتهامات محمد امامی؛
  • پیشنهاد کریمی قدوسی در مورد هندو پاکستان
  • فیلم/ غرق شدن لنج ایرانی در خلیج فارس
  • بخت آزمایی؛ نود، برنده باش و برجام
  • وقتی «عمران خان و جرمی کوربین» حرف رهبری را تکرار می‌کنند
  • عکس/ هنر "رفوگری"
  • پست اینستاگرامی پرابهام و عجیب شجاع برای علیپور
  • فیلم/ حرف‌های جانسوز مادر شهید مدافع حرم"مجید قربانخانی"
  • سابقه حزب‌های آمریکا در براندازی
  • فیلم/ تذکر رهبری درباره ترویج روشهایی شبیه بخت آزمایی
  • وصیت تکان دهنده یک شهید به مادرش
  • عکس/ جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • جرم واقعی افراد در عربستان
  • جدایی اولین ستاره استقلال در پایان فصل قطعی شد
  • عکس/ دوران کودکی زنده یاد جمشید مشایخی
  • دقیقا وزارت ارشاد چه کار داره می‌کنه؟
  • عکس زیبایی که اینستاگرام حذف کرد!
  • نمایندگان مجلس ما انگار نه انگار! +عکس
  • محل مصرف هر دلارِ مالیات در آمریکا
  • طرح/ الگوی شبه‌ روشنفکران داخلی کیست؟
  • تعیین تکلیف بیمه بیکاری کارگران مناطق سیل زده
  • ناگفته‌های حادثه طبس
  • فیلم/ سکته همزمان سه متهم بانک سرمایه!
  • فیلم/ حاشیه‌های مراسم معارفه فرمانده جدید سپاه
  • واکنش وزارت خارجه به اقدام خصمانه سعودی‌ها
  • ماجرای افزایش غلظت آلاینده‌های هوا تهران
  • سکوت آمریکا در برابر وحشی‌گری گاوشیردهِ خود
  • چه کسی باید از «ایران‌مال» شرمسار باشد؛ صدیقی یا قالیباف؟
  • پوتین مذاکرات با کره شمالی راارزیابی کرد
  • فیلم/ توصیه ۲۹ سال قبل رهبرانقلاب برای چنین روزهایی
  • عکس/ نماز خواندن رئیسی در مسجد جمکران
  • تأکید لاریجانی بر ضرورت توجه به سیل‌زدگان
  • سخنگوی وزارت خارجه: به هیچ کشوری اجازه نمی‌دهیم جایگزین ایران در بازار نفت شود/ اعدام‌های اخیر در عربستان از نوع جاهلیت پیش از اسلام بود
  • عکس/ همایش بزرگداشت نقش ایران در نابودی داعش
  • چهار هدف پنهان ترامپ از تحریم نفت ایران
  • ترس عجیب عالیجناب از تکرار ماجرای تیام/هشدار نقل و انتقالاتی شفر به مدیران استقلال
  • عکس/ دیدار حجت الاسلام رئیسی با مراجع تقلید
  • تعویض کارت ملی قدیمی با هوشمند ادامه دارد؟
  • رهبر معظم انقلاب قهرمانی تیم کشتی آزاد در مسابقات آسیا را تبریک گفتند
  • فیلم/ سرقت از خودروی عموپورنگ!
  • درخواست رئیسی از سازمان‌های بین‌المللی
  • عکس/ تشییع شهید «مجید قربانخانی» در حرم رضوی
  • عکس/ جشنواره گل‌های لاله در اراک
  • نظر «مرضیه هاشمی» در مورد اولویت‌های زن
  • بخت آزمایی؛ نود، برنده باش و برجام
  • عکس روز نشنال جئوگرافیک
  • عکس/ همایش روسای کل دادگستری‌های سراسر کشور
  • دیدار وزرای دفاع روسیه و ایران
  • بررسی پیام‌ها و پیامد‌های انتصاب استراتژیک سردار سلامی
  • ادامه جنجال‌ها بر سر استیضاح ترامپ
  • عکس/ سپیدپوش شدن مازندران در اردیبهشت
  • تقدیر تولیت آستان قدس ازسرهنگ ارتش
  • واکنش حماس به تحریم‌های جدید آمریکا
  • فیلم/ روزی که ارتش آمریکا تحقیر شد
  • فیلم/ اقدام عجیب یک شرکت هواپیمایی ایرانی
  • فیلم/ سفر امیر حاتمی به مسکو
  • تأکید ظریف بر تداوم حمایت ایران از ونزوئلا
  • تروریسم و افراطی‌گرایی امنیت غرب آسیا را تهدید می‌کند
  • نظر «مرضیه هاشمی» در مورد اولویت‌های زن ایرانی
  • بیروت ازوجبی ازخاک خودشانه‌ خالی نخواهدکرد
  • خروج آوارگان سوری از اردوگاه «الرکبان»
  • یک ماجرای هولناک در یزد +عکس
  • پای لنگ ‌آل‌سعود در تحولات آفریقا
  • شهادت بهترین مرگ است
  • فیلم/دیدار پوتین با کیم جونگ اون برای اولین بار
  • فیلم‌های تلویزیون در تعطیلات
  • فیلم/ باور کنید اینجا تهران است ...