کد خبر: 100534
ف
محمد_فاضلی

کشورداری بر اساس «اصل غافلگیری»

جنگ که شروع شد من پنج و وقتی پایان یافت سیزده ساله بودم، اما خوب به خاطر می‌آورم که گوینده اخبار جنگ برخی مواقع چیزی شبیه به این جمله می‌گفت: «رزمندگان اسلام با استفاده از اصل غافلگیری به مواضع دشمن حمله کرده و موفق شدند ...

کشورداری بر اساس «اصل غافلگیری»

 اصل غافلگیری خوب است اما برای حمله به دشمن و آن هم بعد از این‌که گفت‌وگو و هماهنگی کامل در درون ارتش خودی صورت گرفته است. غافلگیر کردن خودی‌ها فاجعه است. ربط غافلگیری با مشکلات کشور این است که کیفیت سیاست‌گذاری عمومی در کشور پایین و ریشه عمده مشکلات است، و این خیلی جدی با «اصل غافلگیری» ارتباط دارد.

 اگر قرار است هر اقدام توسعه‌ای نظیر هدفمندی یارانه‌ها، توسعه کشاورزی، ساخت بیمارستان، تغییر الگوی فضای سبز، سیاست قیمت‌گذاری ارز یا ایجاد سد و شبکه آبیاری صورت گیرد، پیش‌نیاز آن گفت‌وگویی مبتنی بر شاخص‌های قابل سنجش میان همه کسانی است که تحت تأثیر این اقدامات قرار می‌گیرند یا بر سرنوشت این اقدامات مؤثرند. رویه فعلی این است که بوروکرات‌ها و سیاستمداران تحت تأثیر شناخت‌های خود، سلیقه – حتی خیرخواهانه - یا منافع سیاسی و اقتصادی درباره همه این‌ها تصمیم می‌گیرند. اطلاعات درباره افکار، منافع و مقاصد سیاست‌ها و طرح‌ها، ذره ذره و گاه بر اثر نشت اطلاعات و نه حتی قصدی برای انتشار و شفافیت در اختیار ذینفعان قرار می‌گیرد. ذینفعان در غالب موارد «غافلگیر» می‌شوند. گاهی احساس می‌کنم سیاست‌گذاری کشور بر اساس «اصل غافلگیری» بازمانده از دوران جنگ است.

 مصادیق غافلگیری را بسیار دیده‌ایم. صنعتگران، تولیدکنندگان، بیماران داروهای خاص و بقیه مردم به یکباره می‌فهمند که قیمت ارز 4200 تومان تثبیت شده است؛ کشاورزان دشت یکباره می‌فهمند که قرار است در بالادست رودخانه سد بسازند؛ مردم شهرها یکباره متوجه می‌شوند که قوانین ساخت‌وساز تغییر کرده؛ و استادان دانشگاه به یکباره خبردار می‌شوند که قوانین ارتقا متحول شده و همین‌طور الی آخر. برخی زرنگ‌تر هستند خودشان را فوری تطبیق می‌دهند مثل آن‌ها که یک‌شبه اساسنامه شرکت‌های‌شان را عوض کردند و ارز 4200 تومانی برای واردات غیرمرتبط با تخصص شرکت‌شان گرفتند؛ و بقیه ذینفعان هم حیران می‌مانند.

 نظام سیاست‌گذاری فاقد نظام ارتباطی و گفت‌وگوی مؤثر است؛ و برخی وقت‌ها هم نمی‌خواهد داشته باشد تا سیاست‌ها پنهان بمانند. طراحی فرایند گفت‌وگو با ذینفعان، به اشتراک گذاشتن مستندات کارشناسی درباره منطق تصمیمات، تحلیل هزینه‌های هر تصمیم برای گروه‌های مختلف و متقاعد ساختن گروه‌ها نسبت به منافع و مضار هر اقدام انجام نمی‌شود.

 نظام سیاست‌گذاری گاه «غافلگیرانه رادارش روی یک هدف قفل می‌کند.» برای مثال اگر شما 200 میلیارد تومان پول داشته باشید و بخواهید برای مردم منطقه‌ای توسعه، رضایت و رفاه ایجاد کنید، باید بپرسید بین گزینه‌های مختلف نظیر توسعه صنایع کوچک و متوسط (و انتخاب بین همین صنایع)، ساختن جاده، توسعه شبکه آبیاری، ساماندهی زنجیره ارزش محصولات، ساخت سد یا توسعه گردشگری (و چند انتخاب دیگر) کدام گزینه برترین است؛ نه این‌که مثلاً رادار روی ساخت جاده یا توسعه کشاورزی قفل شود.

 اعمال اصل غافلگیری، یعنی گفت‌وگو و ارزیابی گزینه‌های مختلف صورت نمی‌گیرد، و ذینفعان از اهداف اطلاع نداشته باشند. یکی از عوارض خطرناک این وضعیت آن است که «به جای آن‌که اهداف، پول‌ها را هدایت کنند؛ پول‌ها، اهداف را تعیین می‌کنند.» این تفاوت خیلی ظریفی است. سؤال برای مثال این است: «آیا می‌خواهیم به هدف الف برسیم و برای آن 200 میلیارد تومان پول می‌خواهیم؟ یا ما 200 میلیارد پول می‌خواهیم و برای آن یک هدف می‌تراشیم؟» اعمال اصل غافلگیری است که «هدف تراشیدن برای پول» به جای «پول برای تحقق هدف» را ممکن می‌سازد.

سیاست‌گذار و به تبع آن مجری سیاست‌ها نباید مردم و ذینفعان را غافلگیر کند. اصل غافلگیری، نظام سیاست‌گذاری را به سمت یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های این کشور می‌برد: پوپولیسم. این بیماری تا حدی محصول وجود ظرفیت اعمال اصل غافلگیری است. پوپولیسم معانی مختلف دارد و باید درباره آن مفصل بحث کرد، اما تعریفی خلاصه از آن چنین است: «سیاست‌گذاری به اسم مردم، بدون حضور خود مردم.» پوپولیست‌ها دائم از این می‌گویند که فلان کار را برای منافع مردم انجام می‌دهند اما نمی‌توانند پاسخ دهند که کجا، چگونه، چه زمانی و با چه کیفیتی درباره این کارها با مردم حرف زده‌اند و به اندازه کافی اطلاعات درباره آن‌ها به مردم داده و آن‌ها را قانع کرده‌اند و درباره گزینه‌های دیگر بحث کرده‌اند.
 

منبع : حامیان ولایت
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • قیمت دلار در صرافی ملی امروز
  • اولویت‌های ستاد تنظیم بازار
  • بازیکن پیکان: پرسپولیس بهترین تیم ایران است
  • سلبریتی‌ها کاسبان قبل و بعد تحریم‌ها هستند
  • احتمال حذف پرسپولیس از لیگ قهرمانان آسیا؟
  • هر ایرانی ۴میلیون و ۲۳۱هزار تومان یارانه گرفت
  • دستور قطع ارائه خدمات به ایرانیان در امارات
  • توصیه فعالان بازار خودرو به مردم
  • جدایی دوبازیکن جنجالی ازاستقلال قطعی شد
  • «تحریم» سلاح زنگ‌زده «عمو سام» علیه ایران
  • شهادت مامورناجادر درگیری باسوداگران مرگ
  • ریاض حاضر به تحویل تیم ترور خاشقجی نشد
  • پیشروی گسترده ارتش سوریه در حومه دمشق
  • آغاز طرح بسته حمایتی دولت
  • قدرت آمریکا در جهان به ویژه خاورمیانه رو به افول است
  • وظیعت قرارداد رشید مظاهری در ذوب آهن
  • اژه‌ای :در برخورد با فساد با احدی تعارف نداریم
  • زمان طلایی مقابله با خروج آمریکا از برجام
  • طرح SPV فقط روی کاغذ شدنی است
  • برنامه کمیته امداد برای افزایش افراد تحت پوشش
  • رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ
  • روحانی یک عذرخواهی بدهکار است
  • غیبت نامشخص ستاره استقلال در تمرینات
  • تغییر در شرایط پرداخت ارز در صرافی‌ها
  • سرپرست ١١ استانداری کشور منصوب شدند
  • بندپی؛ سرپرست سازمان تامین اجتماعی شد
  • پایان صدرنشینی ایران در پولشویی
  • چهار ایراد مهم شورای نگهبان به کنوانسیونCFT
  • یک شبه لهجه شما تغییر می‌کند
  • اسباب بازی موردعلاقه پدرومادرها
  • ابداع دقیق‌ترین فناوری جی پی اس دنیا
  • سردار غیب‌پرور:ورود بسیج به حوزه نیروگاه‌های خورشیدی
  • ارز و طلا مجددا صعودی شدند
  • تلاش ترامپ برای تبرئه بن‌سلمان
  • تکذیب حمایت فرماندهان قرارگاه خاتم از حناچی
  • آلرژی‌ چگونه بر بدن اثر می‌گذارد؟
  • کاش بهترین دروازه‌بان جهان خداحافظی کند!
  • تلاش ترامپ برای تبرئه بن‌سلمان از ترور خاشقچی
  • عکس/ مردم فرانسه وافزایش قیمت سوخت
  • چهار ایراد مهم شورای نگهبان به کنوانسیون CFT
  • از عشق به خانواده تا تبلیغ در مناطق محروم
  • عکس/ حضور قالیباف در منزل شهید جهادگر
  • داستان فرمانده‌ای که به قلب داعش نفوذ کرد
  • اخذ مالیات از سوداگران بازار سکه
  • بازگشت برانکو به تهران
  • شهرداری تهران؛ با سرپرست یا بی سرپرست؟
  • عکس/ بازدید ترامپ از خاکسترهای کالیفرنیا
  • اخذ مالیات از سوداگران بازار ارز فراموش شد؟
  • مسئول پرونده «خاشقچی»
  • افزایش قیمت خودرو در انتظار تایید
  • افزایش قیمت خودرودرانتظارتاییدوزیرصنعت
  • آیا شما مشمول بسته حمایتی دولت هستید؟
  • نگاه آخوندی به نظام مهندسی
  • آغاز جلسه غیرعلنی مجلس
  • مهار سوداگری مسکن با تصویب CGT
  • «تحریم» سلاح زنگ‌زده آمریکا علیه ایران
  • عرضه سوخت یارانه‌ای برای تمام ناوگان دریایی
  • آیا شما مشمول بسته حمایتی دولت هستید؟
  • پشت پرده غیبت گرو و نویمایر در تمرین استقلال
  • اولین شوک خبری در پرسپولیس منتشرشد
  • مدافع السد نامزد بازیکن سال 2018 آسیا شد
  • «تحریم»، سلاح زنگ‌زده آمریکا علیه ایران
  • صفحه اول روزنامه های صبح امروز / یکشنبه 27 آبان
  • بمب خبری پرسپولیس منفجرشد
  • استقلال جنوب به یک قدمی صدر رسید
  • رهبرانقلاب: باید "حشدالشعبی" را حفظ کرد
  • جزئیات اتهامات سلطان سکه
  • رای دیدار پرسپولیس و سایپا
  • نیروهای آمریکایی «التنف» را ترک کنند
  • مدت خانه‌نشینی راکیتیچ مشخص شد
  • نیمکت پرسپولیس برای دیدار با پیکان خالی می ماند
  • فردا؛ جلسه غیرعلنی مجلس درباره مسائل اقتصادی
  • شوک غیرمنتظره شفر به استقلال
  • الحاق زیردریایی "فاتح" و "ناوشکن سهند"
  • جزئیات جدید از دستور بن سلمان به برادرش